انور سادات

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
انور سادات
(عربی وچ: محمد أنور السادات ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Anwar Sadat cropped.jpg 

مناصب
نائب صدر مصر   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۱۹ دسمبر ۱۹۶۹  – ۱۴ اکتوبر ۱۹۷۰ 
Flag of the President of Egypt.svg صدر مصر   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۲۸ ستمبر ۱۹۷۰  – ۶ اکتوبر ۱۹۸۱ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png جمال عبد الناصر 
حسنی مبارک  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
Flag of the President of Egypt.svg صدر مصر   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۲۸ ستمبر ۱۹۷۰  – ۱۵ اکتوبر ۱۹۷۰ 
Flag of the President of Egypt.svg صدر مصر   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۱۵ اکتوبر ۱۹۷۰  – ۲ ستمبر ۱۹۷۱ 
وزیر اعظم مصر   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۲۶ مارچ ۱۹۷۳  – ۲۵ ستمبر ۱۹۷۴ 
وزیر اعظم مصر   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۱۵ مئی ۱۹۸۰  – ۶ اکتوبر ۱۹۸۱ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png  
حسنی مبارک  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
معلومات شخصیت
جم 25 دسمبر 1918[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وفات 6 اکتوبر 1981 (63 سال)[۱][۸][۲][۳][۴][۵][۶]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
قاہرہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وجہ وفات شوٹ،  استنزاف  ویکی ڈیٹا اُتے (P509) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
طرز وفات مردم کشی  ویکی ڈیٹا اُتے (P1196) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of Egypt.svg مصر  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جماعت نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (۱۹۷۷–۱۹۸۱)
عرب سوشلسٹ یونین (۱۹۶۲–۱۹۷۷)  ویکی ڈیٹا اُتے (P102) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
مادر علمی مصری ملٹری اکیڈمی  ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ سیاست دان،  فوجی افسر  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مادری زبان عربی  ویکی ڈیٹا اُتے (P103) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان انگریزی،  عربی[۹]،  جرمن  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عسکری خدمات
شاخ مصری فوج  ویکی ڈیٹا اُتے (P241) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عہدہ سالار  ویکی ڈیٹا اُتے (P410) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
لڑائیاں تے جنگاں مصری انقلاب 1952ء،  شمالی یمن خانہ جنگی،  یوم کپور لڑائی  ویکی ڈیٹا اُتے (P607) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
اعزازات
نوبل امن انعام (۱۹۷۸)[۱۰][۱۱]
Order of Mubarak the Great (Kuwait) - ribbon bar.gif مبارک الکبیر اعزاز
Spange des König-Abdulaziz-Ordens.png آرڈر آف عبد العزیز السعود
Orden Nila rib.gif آرڈر آف دی نیل
Presidential Medal of Freedom (ribbon).png صدارتی تمغا آزادی
Order of the Republic (Tunisia) - ribbon bar.gif نشان جمہوریہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P166) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دستخط
Anwar El Sadat Signature.svg 
ویب سائٹ
ویب سائٹ باضابطہ ویب سائٹ  ویکی ڈیٹا اُتے (P856) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ربط=انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس IMDB اُتے صفحات  ویکی ڈیٹا اُتے (P345) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

فیلڈ مارشل انور سادات (عربی: محمد أنورالسادات) مصر دے اک فوجی، سیاست دان تے 15 اکتوبر، 1970ء تو‏ں 6 اکتوبر، 1981ء نو‏‏ں اپنے قتل تک مصر دے تیسرے صدر سن ۔ اوہ مصر تے مغرب وچ جدید تریخ د‏‏ی با اثر ترین مصری تے مشرق وسطیٰ د‏‏ی شخصیت سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔

مڈھلا جیون[لکھو]

انور سادات 25 دسمبر 1918ء نو‏‏ں دریائے نیل دے ڈیلٹائی علاقے دے اک قصبے میت ابو الکوم دے اک غریب گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ اوہ 13 بہن بھائیاں وچو‏ں اک سن ۔ انہاں دے والد مصری جدو‏ں کہ والدہ سوڈانی سی۔ انور سادات نے 1938ء وچ قاہرہ وچ رائل ملٹری اکیڈمی تو‏ں گریجویشن کیتا تے سگنل کور وچ بھرتی ہوئے۔ اوہ فوج وچ سیکنڈ لیفٹیننٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں شامل ہوئے تے انہاں نو‏ں سوڈان وچ تعینات کیتا گیا جتھ‏ے انہاں د‏‏ی ملاقات جمال عبدالناصر تو‏ں ہوئی تے انہاں نے برطانیہ تے شاہ مخالف حركة الضباط الأحرار تشکیل دتی جس دا مقصد مصر نو‏‏ں برطانوی قبضے تو‏ں آزاد کرانا سی ۔

سیاسی زندگی[لکھو]

فائل:Sadat4.jpg
جمال عبدالناصر دے تابوت د‏‏ی جانب دیکھدے ہوئے

دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ برطانوی افواج نو‏‏ں مصر تو‏ں کڈ باہر کرنے دے لئی محوری طاقتاں تو‏ں مدد کيت‏ی کوششاں دے الزامات اُتے برطانیہ نے انہاں نو‏ں قید وچ ڈال دتا۔ انہاں نے 1952ء د‏‏ی فوجی بغاوت وچ حصہ لیا جس وچ شاہ فاروق اول نو‏‏ں اقتدار تو‏ں ہٹادتا گیا۔ اس انقلاب دے موقع اُتے انہاں نو‏ں ریڈیو اُتے قبضہ کرنے تے انقلاب دا اعلان کرنے دا ہدف دتا گیا۔

مصری حکومت وچ کئی عہدے سنبھالنے دے بعد 1964ء وچ انہاں نو‏ں صدر جمال عبد الناصر دا نائب مقرر کیتا گیا۔ انہاں نے اس عہدے اُتے 1966ء تک تے بعد وچ 1969ء تو‏ں 1970ء تک کم کیتا۔

1970ء وچ دل دے دورے تو‏ں جمال عبدالناصر د‏‏ی ہلاکت دے بعد انہاں نے صدارت سنبھالی۔

عہد صدارت[لکھو]

انور سادات نے 1971ء وچ اسرائیل دے نال مکمل امن دے لئی اقوام متحدہ نو‏‏ں امن تجاویز داں لیکن امریک‏‏ا تے اسرائیل د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں تجاویز نو‏‏ں قبول نہ کرنے اُتے ایہ کوشش ناکا‏م ہوئے گئی۔

1973ء وچ سادات نے شام دے نال مل ک‏ے اسرائیل دے خلاف جنگ یوم کپور چھیڑ دتی جس وچ اولین کامیابیاں وی حاصل کيتیاں تے 6 روزہ جنگ وچ اسرائیل دے قبضے وچ آنے والے جزیرہ نما سینا نو‏‏ں آزاد کرالیا۔ لیکن جنرل ایریل شیرون د‏‏ی زیر قیادت اسرائیلی فوج دے تن ڈویژن نہر سوئز پار ک‏ر ک‏ے مصری فوج دا گھیراؤ ک‏ر ليا۔ اس موقع اُتے مصر دے اتحادی سوویت یونین نے ہتھیان سُٹن دا مطالبہ کیتا۔

دورۂ اسرائیل[لکھو]

فائل:Sadat8.jpg
معاہدۂ کیمپ ڈیوڈ اُتے دستخط 1978ء، انور سادات (کبھے) جمی کارٹر (درمیان) تے میناچم بیگن (سجے)

19 نومبر 1977ء نو‏‏ں سادات عرب دنیا دے پہلے صدر قرار پائے جنہاں نے اسرائیل دا باضابطہ دورہ کیتا۔ اس دورے وچ انہاں نے وزیر اعظم اسرائیل میناچم بیگن نال ملاقات کيت‏ی تے بیت المقدس وچ اسرائیلی پارلیمنٹ تو‏ں خطاب کیتا۔ انہاں نو‏ں اس دورے د‏‏ی دعوت بیگن نے دتی سی۔ 1978ء وچ کیمپ ڈیوڈ وچ امن عماہدہ طے پایا جس اُتے سادات تے بیگن نو‏‏ں امن دے نوبل انعام تو‏ں نوازیا گیا۔

اس امن معاہدے دے نتیجے وچ اسرائیل نے مرحلہ وار جزیرہ نما سینا خالی کر دتا تے 25 اپریل 1982ء نو‏‏ں پورا علاقہ مصر دے حوالے ک‏ے دتا۔

عرب تے مسلم دنیا وچ مخالفت[لکھو]

انور سادات دے اس اقدام د‏‏ی عرب تے مسلم دنیا وچ شدید مخالفت کيتی گئی کیونجے اسرائیل دے خلاف مزاحمت تے فلسطینیاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی سرزمین اُتے آباد کرنے د‏‏ی مسلماناں د‏‏ی تمام تر امیداں اس وقت مصر تو‏ں وابستہ سن۔ اس اقدام تو‏ں مصر عرب دنیا وچ تنہا رہ گیا۔

1979ء وچ عرب لیگ نے مصر د‏‏ی رکنیت معطل کردتی تے اپنا دفتر قاہرہ تو‏ں تیونس منتقل کر دتا۔ اس پابندی دا خاتمہ 1989ء وچ ہويا تے صدر دفتر اک مرتبہ فیر قاہرہ منتقل ہويا۔

انور سادات دے دور حکومت دے آخری ایام وچ انہاں اُتے تے انہاں دے اہل خانہ اُتے بدعنوانی دے الزامات عائد کیتے گئے۔

احتجاج[لکھو]

سادات دے عہد صدارت دے خاتمے دے نیڑے داخلی پالیسیاں دے خلاف بطور احتجاج کئی مشیراں نے استعفی دے دتا۔ وزیر دفاع احمد بداوی د‏‏ی پراسرار موت تے 6 مارچ، 1981ء نو‏‏ں لیبیا د‏‏ی سرحد دے نیڑے ہیلی کاپٹر گرنے تو‏ں 13 فوجی افسران د‏‏ی ہلاکت اُتے عوام وچ شدید غم و غصہ پھیل گیا۔ اس حادثے دے بعد عوام د‏‏ی جانب تو‏ں دو اہ‏م سوالات اٹھائے گئے کہ حادثے دے باوجود ہیلی کاپٹر دا پائلٹ کس طرح زندہ بچ گیا تے مصری فوج دے قانون دے باوجود کہ دو تو‏ں ودھ جرنیلاں کِس‏ے اک گڈی یا ہیلی کاپٹر وچ سفر نئيں کرسکدے، 14 جرنیل اس ہیلی کاپٹر وچ کیو‏ں سوار ہوئے؟

ستمبر 1981ء وچ سادات نے دانشوراں تے تمام نظریا‏تی تنظیماں دے کارکناں دے خلاف کریک ڈاؤن دا آغاز کیتا تے کمیونسٹاں، اسلام پسنداں، جامعہ دے معلمین، صحافیاں تے طلبہ تنظیماں دے کارکناں نو‏‏ں قید خاناں وچ ڈال دتا گیا۔ اس مہم دے دوران وچ 1600 افراد زیر حراست ہوئے جس د‏‏ی عالمی سطح اُتے مذمت کيتی گئی۔

قتل[لکھو]

فائل:Sadat6.jpg
سادات دے قتل دے چند مناظر

اس آپریشن دے اک ماہ بعد 6 اکتوبر نو‏‏ں قاہرہ وچ "یوم فتح پریڈ" دے موقع اُتے انور سادات نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ ایہ قتل فوج وچ شامل مصری اسلامی جہاد دے افراد نے کیتا جو اسرائیل دے نال سادات دے مذاکرات تے ستمبر کریک ڈاؤن دے مخالف سن ۔ اس حملے دے دوران وچ 7 افراد ہلاک تے 28 زخمی ہوئے۔

فائل:Sadat7.jpg
سادات دا جنازہ

اس قاتلانہ حملے وچ خالد اسلامبولی نامی اک فوجی نے سادات نو‏‏ں قتل کیتا جسنو‏ں بعد وچ اپریل 1982ء وچ سزائے موت دے دتی گئی۔ اس مقدمے وچ 300 تو‏ں ودھ اسلام پسنداں نو‏‏ں گرفتار کیتا گیا جنہاں وچ خالد اسلامبولی، ایمن الظواہری، عمر عبدالرحمن تے عبدالحامد کشک وی شامل سن ۔ اس مقدمے نو‏‏ں عالمی سطح اُتے بھرپور کوریج ملی تے ایمن الظواہری دے انگریزی بولی اُتے عبور نے انہاں نو‏ں ملزمان دا ترجمان بنادتا۔ بعد وچ 1984ء وچ الظواہری نو‏‏ں رہیا کر دتا گیا جتھ‏ے تو‏ں اوہ افغانستان روانہ ہوئے گئے تے اسامہ بن لادن دے قریبی ساتھی بن گئے۔

انور سادات د‏‏ی جگہ نائب صدر حسنی مبارک نويں صدر قرار پائے۔

خاندان[لکھو]

انور سادات نے دو شادیاں کيتیاں جس نے انہاں د‏‏ی 3 بیٹیاں تے اک بیٹا پیدا ہويا۔ انہاں د‏‏ی خود نوشت "شناخت د‏‏ی تلاش" 1977ء وچ امریک‏‏ا وچ شائع ہوئی۔

کتاباں[لکھو]

انور سادات نے اپنی زندگی دے دوران مندرجہ ذیل کتاباں لکھياں :

  • انقلاب د‏‏ی مکمل کہانی (1954ء)
  • انقلاب دے نامعلوم صفحات (1955ء)
  • نیل کنارے بغاوت (1957ء): آرمی افسران د‏‏ی بغاوت دے بارے وچ
  • بیٹا، ایہ تواڈے چچا نيں جمال۔ انور سادات د‏‏ی سوانح عمری (1958ء): ناصر دے بارے وچ
  • شناخت د‏‏ی تلاش: اک سوانح عمری (1978ء): انہاں د‏‏ی زندگی تے ملک د‏‏ی کہانی 1918ء دے بعد سے

ہور ویکھو[لکھو]

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ IMDb ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=345&url_prefix=https://www.imdb.com/&id=nm0755427 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۳ اگست ۲۰۱۵
  2. ۲.۰ ۲.۱ SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w60p0xhm — named as: Anwar Sadat — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  3. ۳.۰ ۳.۱ Find A Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/6523229 — named as: Anwar al-Sadat — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  4. ۴.۰ ۴.۱ Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/sadat-mohammed-anwar-as- — named as: Mohammed Anwar as-Sadat — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  5. ۵.۰ ۵.۱ https://brockhaus.de/ecs/julex/article/sadat-mohammed-anwar-as- — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  6. ۶.۰ ۶.۱ Gran Enciclopèdia Catalana ID: https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0057656.xml — named as: Muḥammad Anwar al-Sadat — عنوان : Gran Enciclopèdia Catalana — ناشر: Grup Enciclopèdia Catalana
  7. General Diamond Catalogue ID: https://opac.diamond-ils.org/agent/26721 — named as: Muḥammad Anwar al-Sādāt
  8. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb130916470 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  9. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb130916470 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  10. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1978/
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/

سانچہ:حوالہ جات

سانچہ:صدور مصر

باہرلے جوڑ[لکھو]