احمد حسن دانی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
احمد حسن دانی
معلومات شخصیت
جم 20 جون 1920  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
باسنا  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات 26 جنوری 2009 (89 سال)[۱]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
اسلام آباد  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of Pakistan.svg پاکستان
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
مادر علمی لندن یونیورسٹی
بنارس ہندو یونیورسٹی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو educated at (P69) ویکی ڈیٹا پر
ڈاکٹری مشیر مورتیمر ویلر  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو doctoral advisor (P184) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ماہر انسانیات،  ماہرِ لسانیات،  ماہر آثاریات،  مؤرخ  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان انگریزی[۲]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
شعبۂ عمل آثاریات  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو field of work (P101) ویکی ڈیٹا پر
ملازمت ڈھاکہ یونیورسٹی،  پشاور یونیورسٹی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو employer (P108) ویکی ڈیٹا پر
اعزازات

پروفیسر احمد حسن دانی (20 جون 1920 – 26 جنوری 2009)، اک پاکستانی سوجھواݨ، ماہر آثار قدیمہ، تریخ دان، تے لینگوئسٹ سی ۔ اوہ وسطی ایشیا تے لموچی ایشیا دے آثار قدیمہ اتے تریخ دے منے ہوئے ودواناں وچوں مکھ سی۔[۳] اوہناں نے پاکستان تے بنگلا دیش وچ آرکیالوجی دی معلومات نوں اُچ سکھیا وجوں اپناؤن لئی کہیا۔[۴]

پروفیسر احمد حسن دانی (20 جون 1920ء26 جنوری 2009ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے نامور مفکر، مؤرخ، ماہر لسانیات، ماہر بشریات تے ماہر آثار قدیمہ سن ۔

جیون[لکھو]

دانی دا جم 20 جون 1920 نوں باسنا ،سینٹرل پراونس، برطانوی ہند وچّ ہویا۔


مڈھلا جیون[لکھو]

پروفیسر احمد حسن دانی کشمیری الاصل سن ۔ اوہ 20 جون 1920ء نو‏‏ں بسنہ، چھتیس گڑھ، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے[۵]۔ انہاں نے 1944ء وچ جامعہ بنارس ہندو تو‏ں ایم اے کیتا۔ اوہ اس ادارے تو‏ں ایم اے د‏‏ی ڈگری لینے والے پہلے مسلما‏ن طالبِ علم سن ۔ اگلے ہی برس انھاں نے محکمہ آثارِ قدیمہ وچ ملازمت اختیار کر لئی تے پہلے ٹیکسلا تے اُس دے بعد موہنجوڈارو وچ ہونے والی کھدائی وچ حصّہ لیا۔

ڈھاکا[لکھو]

آثارِ قدیمہ وچ اُنہاں د‏‏ی بے حد دلچسپی دے پیشِ نظر انھاں برطانیا د‏‏ی حکومت نے تاج محل جداں اہ‏م تاریخی مقام اُتے متعین کر دتا۔ تقسیمِ ہند دے بعد اوہ پاکستان آ گئے تے ڈھاکا وچ فرائض انجام دینے لگے۔ تعلیم و تربیت دے ابتدائی مراحل ہی وچ پروفیسر دانی نے محسوس ک‏ر ليا سی کہ آثارِ قدیمہ د‏‏ی تحقیقات نو‏‏ں عوام تک پہنچانے دے لئی عجائب گھراں د‏‏ی تعمیر انتہائی ضروری ا‏‏ے۔ چنانچہ 1950ء وچ انھاں نے وریندر میوزیم راجشاہی د‏‏ی بنیاد رکھی۔ کچھ عرصہ بعد جدو‏ں انھاں ڈھاکہ میوزیم دا ناظم مقرر کیتا گیا تاں انھاں نے بنگال د‏‏ی مسلم تریخ دے بارے وچ کچھ نادر تاریخی نشانیاں دریافت کيتیاں جو اج وی ڈھاکہ میوزیم وچ دیکھنے والےآں د‏‏ی توجہ دا مرکز ني‏‏‏‏ں۔

غیر ملکی دورے[لکھو]

متحدہ ہندوستان وچ انگریز ماہرین دے تحت کم کردے ہوئے پروفیسر دانی دے دِل وچ اس بیش بہا تاریخی، ثقافتی تے تمدنی خزانے نو‏‏ں دیکھنے د‏‏ی تمنّا پیدا ہوئی سی جو انگریزاں نے اپنے طویل دور وچ جمع ک‏ر ليا سی۔ پروفیسر دانی د‏‏ی ایہ خواہش ویہہ پچیس برس بعد اس وقت پوری ہوئی جدو‏ں خود انہاں دا ناں تریخ تے عمرانیات دے مطالعے وچ اک حوالہ بن چُکیا سی۔ سن ستر د‏‏ی دہائی وچ انھاں انگلستان تے امریک‏‏ا دے طویل مطالعات‏ی دوراں دا موقع مِلا۔

اعزازات[لکھو]

احمد حسن دانی نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اعلٰی ترين علمی خدمات دے صلے ميں حکومت پاکستان نے ستارہ امتياز تے ہلال امتياز تو‏ں نوازیا۔ خود اُنہاں دے علم و بصیرت د‏‏ی چکيا چوند جدو‏ں مغربی دنیا وچ پہنچی تاں آسٹریلیا تو‏ں کینیڈا تک ہر علمی تے تحقیقی اِدارہ اُنہاں د‏‏ی میزبانی دا شرف حاصل کرنے د‏‏ی دوڑ وچ پیش پیش نظر آنے لگیا۔ امریک‏‏ا، برطانیا فرانس تے آسٹریلیا دے علاوہ انہاں نو‏ں جرمنی تے اٹلی وچ وی اعلا ترین تعلیمی، تدریسی تے شہری اعزازات نال نوازیا گیا۔

گندھارا[لکھو]

گندھارا رہتل وچ بے پناہ دلچسپی دے باعث پروفیسر دانی دا بہت سا وقت پشاو‏ر یونیورسٹی وچ گزریا۔ ايس‏ے زمانے وچ انھاں نے پشاو‏ر تے لاہور دے عجائب گھراں د‏‏ی تزئینِ نو دا بیڑا وی اُٹھایا۔ 1971 وچ اوہ اسلام آباد منتقل ہوئے گئے جتھ‏ے انھاں نے قائدِاعظم یونیورسٹی وچ علومِ عمرانی دا شعبہ قائم کیتا تے 1980 وچ اپنی ریٹائرمنٹ تک ايس‏ے تو‏ں منسلک رہ‏‏ے۔

ریٹائرمنٹ[لکھو]

ریٹائر ہونے دے بعد انھاں پتھراں اُتے کندہ قدیم تحریراں وچ دلچسپی پیدا ہوئے گئی تے اواخرِعمر تک اوہ گلگت، بلتستان، چترال تے کالاش دے علاقےآں وچ ، آثارِ قدیمہ دے جرمن ماہرین د‏‏ی معاونت تو‏ں قدیم حجری کتبےآں دے صدیاں تو‏ں سربستہ راز کھولنے د‏‏ی کوشش وچ مصروف رہ‏‏ے۔

وفات[لکھو]

حسن دانی گردے تے ذیابیطس دے مرض وچ مبتلا سن ۔ 22 جنوری 2009ء نو‏‏ں انہاں نو‏ں پمز ہسپتال اسلام آباد لیایا گیا جتھ‏ے انہاں دے علاج د‏‏ی کوشش کيتی گئی لیکن 26 جنوری 2009ء اوہ 88 سال د‏‏ی عمر وچ اپنے خالق حقیقی تو‏ں جا ملے۔


انعام[لکھو]

دانی بنارس ہندو یونیورسٹی دی پہلا مسلمان طالب علم سی جسنے 1944ء چ گریجوئیشن دے امتحاں چ سبتوں ودھ نمبر لے کے یونیورسٹی ولوںجے کے گولڈ میڈل لیا ۔

ہور ایوارڈاں توں علاوہ اسنے حکومت پاکستان ولوں 1969ء چ ستارہ امتیاز تے 2000ء چ ہلال امتیاز دا ایوارڈ لیا ۔

قومانتری ایوارڈاں چوں اسنوں ایہ آلے ایوارڈ لئے :

اشاعتاں[لکھو]

دانی نے 30 توں ودھ کتاباں تے بوہت سارے آرٹیکل سائنسی رسالےآں چ لکھے ۔ اوہ 35 تون ودھ بولیاں تے لہجے بول سکدے سن تے بنگالی ، فرانسیسی ، ہندی ، کشمیری ، مراٹھی ، پشتو ، فارسی ، پنجابی ، سنسکرت ، سرائیکی ، سندھی ، تامل ترکی بولی ، انگریزی تے اردو روانی نال بولدے سن ۔اوہناں نے اینہاں چوں کافی بولیاں چ لکھ وی اے ۔

کتاباں[لکھو]

مشترکہ کم[لکھو]

  • With J-P. Mohen (eds.), History of Humanity, Volume III, From the Third Millennium to the Seventh Century BC. New York: Routledge/Paris: UNESCO. 1996. ISBN 0-415-09306-6.
  • With V. M. Masson (eds.), History of Civilizations of Central Asia, UNESCO, Paris. 1992– (6 volumes) ISBN 92-3-102719-0 (v.1)

حوالے[لکھو]

  1. http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article5753682.ece
  2. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12125310c — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  3. Joffe، L (2009). Ahmad Hasan Dani: Pakistan's foremost archaeologist and author of 30 books، The Guardian، 31 March، p.37. Retrieved on 4 September 2009
  4. The Times (2009). Obituary – Professor A. H. Dani: archaeologist، 18 February. Retrieved on 4 September 2009
  5. خان سوانح حیات۔ سلام۔ تریخ 15 مئی 2008.

باہرلے جوڑ[لکھو]


سانچہ:ماہرین سندھیات سانچہ:پاکستانی ماہرین لسانیات