خالصتان تحریک

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
خالصتان دا جھنڈا

خالصتان، جگجیت سنگھ چوہان دا ہندوستان دے صوبے پنجاب دے علیٰحدگی پسند سکھاں دے مجوزہ دیس نوں دتا نام اے۔[1] ہندوستان وچ خالصتان دی علیٰحدگی-پسند تحریک 1980 دی دہائی وچ اپنے سکھر تے سی۔ اس علیٰحدگی-پسند لہر کارن پنجاب دے حالت بہت بگڑ گئے سن۔ اس دی فرقو ذہنیت دے ردعمل وجوں دیس بھر وچ ہندوتوا دیاں گورہی طاقتاں نوں بہت زور ملیا۔

خالصتان تحریک اک سکھ قوم پرست تحریک اے، جو کہ خالصتان (پنجابی: خالصتان، "خالص دی دھرتی") دا اک وکھرا دیس بناؤنا چاہندا اے، جو دکھنی ایشیا دے پنجاب علاقہ وچ اے۔ [4] مجوزہ دیس خالصتان دی علاقائی تشریح پنجاب توں اے، ہریانہ، ہماچل پردیش، جموں اتے کشمیر، اتے راجستھان دے کجھ حصیاں وچ۔ چنڈی گڑھ مجوزہ راجگڑھ اے۔ [5] [6] [7] [8] پنجاب علاقہ سکھاں دی اک روائتی جگیر رہا اے۔ برطانوی راج ولوں اپنی جت توں پہلاں اس اتے سکھاں نے 82 سال حکمرانی کیتی سی؛ سکھ مسلاں نے 1767 توں 1799 تک سمچے پنجاب اتے حکمرانی کیتی سی، [9] جدوں تک کہ اوہناں دی مہاسبھا مہاراجہ رنجیت سنگھ ولوں سکھ راج وچ اکجٹ نہیں ہو گئی۔ حالانکہ، علاقے وچ ہندواں اتے مسلماناں دی کافی گنتی اے، اتے 1947 توں پہلاں، سکھاں نے سبھ توں وڈے مذہبی گروہ دا قیام کیتا جو صرف برطانوی پنجاب صوبے دے لدھیانے ضلعے وچ سن۔ جدوں مسلم لیگ نے 1940 دے لاہور تجویز راہیں مسلماناں لئی اک وکھرے دیس دی منگ کیتی تاں سکھ آگوآں دا اک حصہ ایہہ چنتا دا ساہمنا کر رہا سی کہ ہندو اتے مسلماناں وچکار بھارت دی ونڈ توں بعد اوہناں دا بھائی چارا بناں کسے مات-زمین دے رہِ جاویگا۔ اوہ خالصتان دے وچار نوں اگے پاؤندے ہوئے، اس نوں اکو-اک عیسائی راج دے روپ وچ ابھار کے پنجاب دے وڈے حصے دا اک چھوٹا جیہا حصہ دکھاؤندے ہن۔ ونڈ دی اعلان توں بعد، بہتے سکھ پنجاب دے پنجاب صوبے توں پنجاب دے بھارتی صوبے ول چلے گئے، پھر اس ویلے ہریانہ اتے ہماچل پردیش دے کجھ حصے شامل سن۔ 1947 وچ بھارت دی آزادی توں بعد، اکالی دل دی اگوائی ماتحت پنجابی صوبہ تحریک 1950 ویاں وچ بھارت دے پنجاب علاقے وچ پنجابی بہو گنتی راج (صوبہ) دی سرجنا ول سی۔ [10] اس گل توں فکرمند اے کہ اک پنجابی بہو گنتی راج بناؤن نال سکھاں دی بہو گنتی والا راج بناؤنا چنگی گل ہوویگی، بھارت سرکار نے شروع وچ منگ ردّ کر دتی سی۔ لڑیوار مخالفتاں دے بعد، سکھاں تے پرتشدد تکھے ٹکڑے، اتے 1965 دی بھارت پاک جنگ، سرکار آخر راج نوں ونڈن، پنجاب دے نویں سکھ بہومت بناؤن اتے باقی دے علاقے نوں ہماچل پردیش تے ہریانہ وچ ونڈن لئی راضی ہو گئی۔ پردیش اتے ہریانہ دا نواں راج۔ [11] بعد وچ سکھ لیڈراں نے صوبےآں لئی ودھیرے خودمختیاری دی منگ کرنی شروع کر دتی، جس وچ ایہہ الزام لگایا گیا سی کہ مرکز سرکار پنجاب خلاف پکھپات کر رہی اے۔ حالانکہ اکالی دل نے اک آزاد سکھ دیس دی منگ دا واضع طور تے اظہار کیتا سی، مگر اس ولوں اٹھائے مدعیاں نوں خالصتان دے سپوٹراں ولوں اک وکھرے دیس دی سرجنا لئی اک پہل دے طور تے ورتیا گیا سی۔

ہور ویکھو[لکھو]

ہور ویکھو[لکھو]

باہری کڑیاں[لکھو]

حوالے[لکھو]