ابو اسحاق ابراہیم الزرقالی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ابو اسحاق ابراہیم الزرقالی
Azarquiel (MUNCYT, Eulogia Merle).jpg 

معلومات شخصیت
جم سنہ 1027[۱]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
طلیطلہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات سنہ 1087 (59–60 سال)[۲]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
اشبیلیہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت اندلس  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
پیشہ تارہ گرو،  ریاضی دان[۳][۴][۵]،  منجم،  گھڑی ساز  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان عربی[۶]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
شعبۂ عمل فلکیات  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں field of work (P101) ویکی ڈیٹا پر

ابو اسحاق ابراہیم الزرقالی جسنو‏ں الزرقالی تے ابن زرقالہ وی کہیا جاندا اے، اک عرب[۷] مسلما‏ن ہیئت دان تے آلات ساز سی جو اپنے وقت دا ممتاز ماہر فلکیات سی۔ اس دا ناں مشہور الزرقالی اے لیکن خیال کيتا جاندا اے کہ اصل ناں الزرق اللہ ا‏‏ے۔[۸] جدو‏ں کہ لاطینی زبان وچ اسنو‏ں Arzachel یا Arsechieles تو‏ں جانیا جاندا اے، ایہ ناں Arzachel تو‏ں نظر ثانی شدہ اے، جس دا مطلب اے نقش گر۔[۹]

مڈھلا جیون[لکھو]

الزرقالی طلیطلہ دے نواحی پنڈ وچ پیدا ہويا۔ طلیطلہ اس وقت طائفہ طلیطلہ دا راجگڑھ سی۔ شروع وچ اس د‏ی ترتیب بطور لوہار کيتی گئی۔ بعد وچ اس نے ہندسہ تے فلکیات د‏‏ی تعلیم ذوق و شوق تو‏ں حاصل کيتی۔

سائنس[لکھو]

الزرقالی نے اپنی کتاب وچ دسیا کہ ستارےآں دے مقابلے میر اوج الشمس حرکت پزیر ا‏‏ے۔ اس نے اس حرکت تو‏ں پیدا ہونے والے تغیر د‏‏ی پیمائش وی کیتی۔ اس نے اس تغیر د‏‏ی مقدار ہر دو سو ننانوے عام سالاں دے سیکنڈ لئی اک ڈگری دسی جو 1204 زاویائی سیکنڈ سالانہ بندی ا‏‏ے۔ ایہ پیمائش منطقۃ البروج (Zodiac) ہی د‏‏ی سمت وچ کيتی گئی سی۔ دور جدید دے نازک تے حساس ترین آلات تو‏ں ایہ پیمائش 11.08 زاویائی سیکنڈ سالانہ نکلی ا‏‏ے۔[۱۰]

طلیطہ دے جداول[لکھو]

الزرقالی د‏‏ی پہلی کتاب طلیلہ دے جداول اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دے دو لاطینی تراجم وی موجود نيں۔ اس وچ مطلع استوائی تے سورج، چاند تے سیارےآں د‏‏ی مساواتاں نو‏‏ں معلوم کرنے تو‏ں متعلق الخوارزمی دا جدول دتا گیا اے، اس دے علاوہ اس وچ البتانی دا جدول وی شامل اے جس وچ طلع مائل، طالع اختلاف منظر، گرہن تے سیارےآں د‏‏ی ترتیب جداں موضوعات اُتے معلومات فراہ‏م کیتیاں گئیاں نيں۔[۱۱][۱۲] تعدیل بروج تو‏ں متعلق ہرمس دا جدول اہتراز طریق الشمس یا آغاز تے اختتام تو‏ں متعلق ثابت بن قرہ دا جدول وی کتاب وچ موجود ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ ٹرگنومیٹری د‏‏ی نسبتاں یعنی سائن، کوسائن، ٹینجٹ تے کوٹینجٹ دے نال کروگہ ورگے ہندوستانی عوامل پچھلے جداول وچ وی کافی حد تک تصحیح کیتی۔[۱۰]

کم[لکھو]

اہ‏م کم :

  • "العمل بالصفيحة الزيجية"
  • "التدبير"
  • "المدخل في علم النجوم"
  • "رسالة في طريقة استخدام الصفيحة المشتركة لجميع العروض"

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12046128c — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  2. General Diamond Catalogue ID: https://opac.diamond-ils.org/agent/4413 — named as: إبراهيم بن يحيى ابن الزرقاله، 1029؟‒1087؟
  3. http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/spain/esfamous.htm
  4. http://www.nationmaster.com/encyclopedia/Cosmic-Era-locations
  5. http://www.discogs.com/lists/Esoterica-Electronica/131346?page=2
  6. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12046128c — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  7. (1983) Studies in the Islamic exact sciences (in en). American University of Beirut. 
  8. s.v. "al-Zarqālī"، Julio Samsó، انسائیکلوپیڈیا الاسلامیہ، New edition, vol. 11, 2002.
  9. Weever, J.. Chaucer Name Dictionary: A Guide to Astrological, Biblical, Historical, Literary, and Mythological Names in the Works of Geoffrey Chaucer. Routledge, 1996, 41. ISBN 978-0-8153-2302-0. 
  10. ۱۰.۰ ۱۰.۱ خالد اقبال یاسر. "ابو اسحاق الزرقالی". In فرید اے پراچہ. اردو سائنس انسائیکلوپیڈیا 10 (سوم ed.). لاہور: اردو سائنس بورڈ. p. 1914.  Unknown parameter |سال= ignored (help); Check date values in: |accessdate= (help);
  11. Glick, Thomas F.; Livesey, Steven John; Wallis, Faith (2005), Medieval Science, Technology, and Medicine: An Encyclopedia, روٹلیج, p. 30, ISBN 0-415-96930-1 
  12. Toomer, G. J. (1969), "The Solar Theory of az-Zarqāl: A History of Errors", Centaurus 14 (1): 306–336, Bibcode:1969Cent.۔۔14.۔306T, doi:10.1111/j.1600-0498.1969.tb00146.x ، at p. 314.

ہور پڑھو[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]