ھندستان

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
India
भारत गणराज्य
ھندستان
پعارت
Flag of India.svg
Emblem of India.svg
چنڈا
نشان
ماٹو:
: سچ جتدا اے

راجگڑھ: نئی دلی
تھاں: 3,287,590 km²
لوک گنتی: 1,210,000,000
بولیاں ہندی انگریزی
India (orthographic projection).svg


پعارت یا ھندستان (انگریزی:India) (ہندی:भारत)دکھنی ایشیاء دا اک دیس اے۔ تھاں نال دنیا دا ستواں وڈا دیس اے۔ لوکاں دی گنتی 1187,677,000 نال جگ دا دوجا وڈا دیس اے۔ اے سب توں چوکھے لوکاں دا لوک راج وی اے۔ ایدے دکھن چ بحر ہند، لیندے چ بحیرہ عرب تے پاکستان اتر چ چین نیپال تے بھوٹان چڑدے وچ بنگلہ دیش خلیج بنگال تے برما نیں۔ ایدے سمندری کنڈے دی لمبائی 7517 کلومیٹر اے۔

دنیا دے چار مزہب ھندو مت، بدھ مت، جین مت تے سکھ مت ھندستان وچوں ٹرے تے باروں عیسائیت یہودیت زرتشت تے اسلام آۓ جناں نیں ایدی رہتل وچ رنگا رنگی بنائی۔ اٹھارویں صدی وچ ایسٹ انڈیا کمپنی نیں اس تے قبضہ کرنا شروع کیتا تے برطانیہ نیں انیسویں صدی وچ اپنا حصہ بنالیا۔ 1947 وچ اے آزاد ہو گیا۔

ھندستان وچ 28 صوبے تے دوجے علاقے نیں ایتھے پارلیمانی جمہوریت اے۔ کارخانیں دے لحاظ نال اے دنیا دے بارہویں نمبر تے اے۔

ناں[لکھو]

ناں ھندستان فارسی بولی دا شبد اے اے دو شبداں ہندو + اوستاں توں رل کے بنیا اے جیدا مصلب اے ہندوواں دا دیس۔ فارسی بول ہندو سنسکرت بولی دے شبد سندہو توں بنیا جیہڑا ایتھوں دے اک دریا دریاۓ سند توں بنیا اے۔ ہندستان دے کونسٹیٹیوشن چ بہارت ورتیا جاندا اے۔ بہارت جیہڑا پنجابی چ پعارت کیا جاندا اے اک پرانے ہندو راجے دے ناں تے اے۔

تریخ[لکھو]

بھیمبیٹھک دیاں مورتاں 30000 ورے پرانیاں نیں جیہڑیاں اے دسدیاں نیں جے انساں ایتھے اینے پرانے وریاں توں رہ ریا اے۔ ہندستان اپنی پرانی تریخ دا رشتہ 5400 ورے پرانی ہڑپہ رہتل نال جوڑدا اے تے اوتھوں ٹوردا اے۔ ایس مکروں وید ویلہ آندا اے جیدے چ ہندو مت دی نیو رکھی گئی تے ہندستانی رہتل پونگری۔ اے ویلہ 2500 ورے پہلے مکیا تے ہندستان نکے رجواڑیاں چ وںدیا جاندا اے جیناں نوں مہاجناپڈاس کیا گیا اے۔ 23 صدیاں پہلے اینوں موریہ سلطنت دے بادشاواں چندرگپت موریہ تے آشوک نے کٹھا کیتا۔ گپتا سلطنت دے ویلے ہندستان دا سنہری ویلہ کیا جاندا اے۔ ایس ویلے فلاسفی، سائینس، ٹیکنالوجی، بولی، ساہت سعاب تے تاریاں دی جانکاری ج وادا ہویا۔ دسویں تے 12ویں صدی چ وشکارلے ایشیاء توں ہندستان تے ہلے بولے گۓ تے دلی سلطنت بنی جیہڑی مغل سلطنت چ پلٹ گئی۔ مغل سلطنت ہولی ہولی سارے ہندستان تے پھیل گئی تے ایس ویلے آرکیٹیکچر ساہت تے ہور کماں چ چوکھے سارے وادے ہوۓ۔ مرہٹے مغلاں لئی مسلہ سن۔ پنجاب نے ایڈی چھیتی مغلاں دا راج ناں منیاں۔ دلہ بھٹی تے فیر سکھاں نے مغلاں نال لڑائیاں لڑیاں۔ 16ویں صدی دے مگروں ایتھے یورپی لوک کاروبار کرن سمندر دی راہ آن لگ گۓ۔ ایتھے دے لوکاں دے آپس دے چگڑیاں باجوں اوناں نوں ہندستان دے مل مارن دا بعانہ لب گیا، انکریز ایس کم ج اگے رۓ۔ پنجاب مہاراجہ رنجیت سنگھ دی سرداری چ انگریزاں لئی اوناں دی راہ دا وڈا روڑا سی۔ اودے مرن تے انگریزان دی پنجاب تے مل مارن دی راہ وی صاف ہوگئی۔ 1857 چ انگریزاں دی ایسٹ انڈیا کمپنی دے خلاف لوکاں نے ہتھیار چکے پر اوہ ہار گۓ۔ ہندستان تے برطانیہ اپنے ہتھیں راج کرن لگ گیا۔

20ویں صدی چ ہندستان سیاسی جاگن دا کم ٹریا۔ 14 اگست 1947 نوں ہندستاں برطانیہ توں ازاد ہوکیا۔ اوہ تھاں حتھے مسلمان چوکھے سن اوہ ہندستان توں وکھ ہوکے محمد علی جناح دی سرداری پاکستان بن گۓ تے کانگرس پارٹی دے چنڈے تھلے نہرو تے گاندھی دی سرداری چ ہندستان اک ازاد لوک راج بن گیا۔

کشمیر ہندستان تے پاکستان دے وشکار لڑائی دی وجہ اے۔ ایدے باجوں دونان دیساں دے مشکار 1948، 1965، 1971 چ لڑائیاں ہویاں نیں۔ کشمیر دے لوک مسلمان نین تے اوہ ہندستان نال نیں رہنا چاندے۔ ہندستان دی چین نال وی 1962 چ لڑائی ہوچکی اے۔ ہندستان دیس دے اندر ہور وی کئی تھاواں تے مسلے نیں۔

ہندستان اک ایٹمی طاقت اے اینے 1974 چ پہلی واری ایٹم بمب دا تماکہ کیتا تے فیر 1998 چ 5 واری فیر اے تماکے کیتے۔ 1991 توں ہندستان تیزی نال کم کاج چ اگے ود ریا اے۔

کانسٹیٹیوشن[لکھو]

ہندستان دا کانسٹیٹیوشن 26 جنوری 1950 نوں اودی پاریمنٹ نے پاس کیتا۔ ایدے چ اے دسیا گیا جے ہندستان اک سیکولر، سوشلسٹ، ازاد لوک راج اے۔ ہندستان دی پارلیمنٹ دو انگاں نال رل کے بندی اے۔ ہندستان اک فیدڑل دیس اے۔ ٹرن ویلے تکڑا سنٹر سی پر ویلےس نال ایدے صوبے اپنے معاملیآن چ ازاد ہوندے جارۓ نیں۔

صدر تے وزیراعظم[لکھو]

پعارت دا صدر دیس دا سردار ہندا اے تے اینوں خنن دا اک ول اے۔ اے 5 وریاں ل‏ی چنیاں جاندا اے۔ پعارت دا وزیراعظم پعارتی سرکار دا چلان والا ہوندا اے تے ایدے کول کم چلان دا زور ہوندا اے۔ اینوں رکھدا تے صدر اے پر پارلیمنٹ دے تھلویں انگ چ سب توں بعوتے ووٹ لین والی پارٹی یا پارٹیاں دا جٹ چندا اے۔ پارلیمنٹ توں ای وزیراعظم سرکار دے کم چلان ل‏ئی وزیر چندا اے۔ وزیراعظم تے اودے وزیر پارلیمنٹ دے تھلویں انگ اگے جوابدہ ہوندے نیں۔

قنون بنان والا[لکھو]

ہندستان دی پارلیمنٹ ہندستان دا قنون بنان والا انگ اے۔ اے اگے دو انگاں نال رل کے بنیا ہوندا اے جینون راجیہ سبھا تے لوک سبھا کیندے نیں۔ راجیاہ سبھا اک پکا ادارہ اے جیدے 245 سنگی نین تے اے 6 ورے لئی چنیا جاندا اے۔ اینوں دیس تے صوبیاں دے قنون بنان والے ادارے کسے صوبے دی لوک گنتی دے سعاب نال چندے نیں۔ لوک سبھا دے 545 چوں 543 سنگی سدے سدے چوناں نال 5 ورے لئی چنے جاندے نیں۔ دو سنگی اینگلو انڈین سنگت توں صدر چندا جدوں اوہ اے سمجدا اے جے ایس سنگت دے لوک پارلیمنٹ چ نیں ہیگے۔

سیاست[لکھو]

لوکاں دی گنتی دے سعاب نال ہندستان دنیا دا سب توں وڈا لوک راج اے۔ ایدے تے اک توں بعوتیاں سیاسی پارٹیاں دے پربندھ دا راج اے۔ ایدے چوکھے ویلے تے کانکرس پارٹی دا راج ریا اے۔ بھارتی جنتا پارٹی تے ہور دوجیاں صوبیائی پارٹیاں نے وی راج کیتا اے۔ کانگرس پارٹی نوں لبرل سمجیا جاندا اے تے بھارتی جنتا پارپی نوں پرانے خیال دی پارٹی۔ 2004 دیاں چوناں چ کانگرس پارٹی سنگی پارٹیاں لال چوناں جت کے راج گدی تے آئی۔ 2009 چ اے فیر جت گۓ۔ اک پنجابی من موہن سنگھ ہندستان دے وزیراعظم نیں۔

جاندار[لکھو]

ہندستان انڈو ملایا زون چ اندا اے ہندستان کعر اے دنیا دے 7.6% ممالیا، 12.6% پنچھیاں، 6.2% ریپٹائل، 4.4% ایمفیبین، 11.7% مچھیاں، تے 6٪ پھلاں والے بوٹیاں دا۔ ہندستان دے مشہور رکھاں چ نیم اے جینون پنڈان تھاواں تے دوائی لئی ورتیا جاندا اے۔ پپل دا رکھ موہنجو داڑو دیاں مہراں تے وی ہیگا اے۔ اے سعاب نال ہندستان دے 12٪ تھاں تے کنے جنگل نیں۔ ہندستان دیاں 172 سپیشیز حظرے چ نین اے اے مک جان گیاں۔

لوک[لکھو]

1.2 ارب لوکاں نال ہندستاں دنیا دا دوجا وڈا دیس اے۔ پشلے 50 وریاں چ دوایاں توں بچاؤ تے ہرے انقلاب نال ہندستاں دی لوک کنتی ج چوکھا وادا ہوییا اے۔ 2001 دے سعاب نال ہندستان دی 70٪ لوک گنتی پنڈاں چ ریندی اے۔ 27 شہراں دی لوک کنتی اک ملین توں ود اے۔ ممبئی دلی تے کلکتہ ہندستان دے وڈے شہر نیں۔

بولیاں[لکھو]

ہندستان دو بولی ٹبراں ہند اریائی تے دراوڑی بولیاں دا کعر اے۔ ہند اریائی 74٪ لوک بولدے نین تے 24٪ لوک دراوڑی بولیاں بولدے نیں۔ ہندستان دے قنون چ کوئی وی بولی قنونی نیں۔ ہندی دے بولن والے سب توں چوکھے نین تے اے ہندستان دی سرکاری بولی اے۔ انگریزی دفتراں کاروبار تے ہور کئی تھاواں تے بولی جاندی اے۔ اتلے درجے دی پڑھائی تے انکریزی ای چلدی اے۔ 21 بولیاں نون منیا جاندا اے۔ صوبیاں دیاں اپنیان سرکاری بولیان وی نیں۔

مزہب[لکھو]

2001 دے سعاب نال ہندستان چ 80 کروڑ لوک ہندو نین جیہڑے لوکاں دا 80٪ دے نیڑے بندے نیں۔ مسلمان 13.4% سکھ 1.9% سعائی 2.3% نیں۔ تھوڑی گنتی چ بدہ جین تے پارسی وی نیں۔ ہندستان چ مسلماناں دی تیجی ودی لوک گنتی اے۔ اے نان مسلم دیسان چ سب توں چوکھے مسلماناں دا دیس اے۔

پڑھائی[لکھو]

ہندستان چ 64.6% لوک پڑھے نیں۔ کیرالہ دے صوبے 91٪ لوک پڑھے نین تے بہار چ 43٪ پرھے نیں۔

رہتل[لکھو]

ہندستان دی رہتل چ رنگارنگی اے۔ اے پچھلے 2500 وریاں توں لگاتار چل ریا اے۔ ہڑپہ رہتل دے رنگ وی ایدے چ دسدے نیں۔ ہندستان دے جغرافیے موسماں، مزہباں نے ایدی رہتل دیاں راہواں بنائیاں نیں۔

بارلے جوڑ[لکھو]

گن ناپ تے اے آرٹیکل نکا اے۔
'