پنجاب (پاکستان)

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
پنجاب
Flag of Punjab.svg
Coat of arms of Punjab.svg
جھنڈا
نشان
دیس: پاکستان
راجگڑھ: لہور
تھاں: 205344 مربع کلومیٹر
لوک گنتی: 81,845,433
بولی پنجابی
Punjab Districts.png Badshahi Mosque July 1 2005 pic32 by Ali Imran (1).jpg
پنجاب پاک صوفی شاعر

پنجاب دا پرانا ناں پنجند اے ۔ رگ وید وچ پنجاب دا ناں “پنچا ندا“ اے۔ پنجاب پاکستان دا لوک گنتی دے لحاظ نال سب توں وڈا صوبا اے۔ ایہدا راجگڑھ لہور اے۔ پنجاب دے اُبھے وچ کشمیر، چڑھدے وچ چڑھدا پنجاب، لمے وچ صوبا سندھ تے راجستھان، لہندے وچ صوباخیبر تے دکھنی لہندے وچ صوبا بلوچستان نیں۔

پنجاب ہڑپا رہتل دا گڑھ رہیا اے۔ ایہہ انساناں دیاں پرانیاں رہتلاں وچوں اک اے۔

پنجاب وچ پنجابی بولی جاندی اے اردو تے انگریزی دا وی کچھ حد تک چلن اے۔ بول پنجاب دو بولاں پنج تے آب نال مل کے بنیا اے۔ پنج پنجابی وچ 5 نوں کہندے نیں تے آب فارسی وچ پانی نوں ۔ تے اینج اے بندا اے پنج دریاواں دا دیس۔ پنجاب دا پرانا ناں پنجند اے ۔ رگ وید وچ پنجاب دا ناں “پنچا ندا“ اے۔

جغرافیہ[لکھو]

Punjab-Map.PNG

صوبہ پنجاب دا تھاں 205,344 مربع کلومیٹر اے۔ بلوچستان توں بعد پاکستان دا سب توں وڈا صوبہ اے۔ اے دکھنی ایشیاء دے اتر لیہندے ول اے۔ تاریخی شہر لہور پنجاب دا دارالحکومت اے۔ پنجاب وچ 5 دریا وگدے نیں:چناب، ستلج، راوی، جہلم تے انڈس۔ اے دریا اتر توں دکھن ول وگدے نیں۔ پنجاب وچ دیس دے 62٪ لوک ریہندے نیں۔ پنجاب پاکستان دا اکو صوبا اے جیہڑا کہ صوبا سندھ، صوبا بلوچستان، آزاد کشمیر تے صوبا خیبر نال جڑدا اے۔ پاکستان دا دارالحکومت اسلام آباد پنجاب دے ضلع راولپنڈی توں وکھریاں کر کے دارلحکومت بنایا گیا سی۔ پنجاب نوں گھٹون گھٹ 3 جغرافیائی علاقیاں وچ ونڈیا جا سکدا اے:سطح مرتفع پنجاب اچا نیواں تے پہاڑی علاقہ، چولستان تے تھل دا ریتلا علاقہ تے پنجاب دا میدانی علاقہ۔ پنجاب دنیا دے کُجھ بہت زرخیز علاقیاں چوں اک اے۔ پنجاب دے شمال وچ مری تے پتریاٹہ دے پہاڑ 7000 فٹ توں اُچے نے۔

Provincial symbols of Punjab (unofficial)
Provincial animal Ovis vignei bochariensis.jpg
Provincial bird Peacock front02 - melbourne zoo.jpg
Provincial tree Tamaris3.jpg
Provincial flower DaturaMetel-plant.jpg

لوک[لکھو]

پنجاب وچ 8 کروڑ دے نیڑے لوک وسدے نیں ۔ پاکستان دی ادھی توں بوہتی لوک گنتی ایتھے اے ۔ صدیاں توں لوک امن چین تے چنگے کھان پین لئی پنجاب دے آل دوالے دے تھانواں کشمیر، افغانستان، بلوچستان، ایران، عرب تے مڈھلے ایشیاء توں ایتھے آؤندے رہے تے پنجاب دی رہتل وچ رچ وس گۓ۔ 97٪ دے نیڑے لوک سنی مسلمان نیں۔

پنجابی بولی[لکھو]

پنجاب وچ بولی جان والی بولی پنجابی اے۔ ایہدا جوڑ ھند آریا‌ئ بولیاں دے ٹبر توں اے۔ ایہدا تعلق ہڑپائی تہذیب نال ملدا اے۔ پنجابی بولی شاہ مُکھی لکھائی وچ لکھی پڑھی جاندی اے۔ اردو تے انگریزی وی سرکاری ناپ تے ورتیاں جاندیاں نیں۔

رت[لکھو]

پنجاب دی رت گرمیاں چ گرم توں سخت گرم ہوندی اے تے سردیاں چ سکی سردی پیندی اے۔ 15جولائی توں دو مھنیاں تک ساون بھادوں دیاں بارشاں ہوندیاں نیں۔ نومبر، دسمبر، جنوری تے فروری ٹھنڈے معینے نیں۔ مارچ دے مڈ چ بسنت آ جاندی اے۔ مئی جون جولائی اگست جوکھی گرمی دے معینے نیں۔

تاریخ[لکھو]

1rightarrow.png مکھ لیکھ لئی ویکھو: پنجاب دی تریخ

دیس پنجاب ہزاراں سالاں توں وس رہیا اے۔ سطح مرتفع پنجاب وچ سواں دریا دے کنڈے تے پتھر دے ویلے دے انسان دے رہن دے نشان ملے نیں۔ ہڑپہ رہتل انسان دیاں کُجھ پرانیاں رہتلاں وچوں اک اے۔ ایہہ دریاواں دے کنڈے تے وسی ایہدا وڈا نگر ہڑپا ضلع ساہیوال وچ سی۔ سوتی کپڑا شکر کھنڈ شطرنج دی کھیڈ ایس رہتل دیاں سارے جگ نوں سوغاتاں نیں۔ ساڑھے تین ہزار ورھے پہلاں ایتھے آریاء آۓ تے اک نویں رہتل دی نیو پئی جیہدے وچ پرانی رہتل دیاں خوبیاں وی ہے سن آریاواں نے وید تے گندھارا رہتلاں چلائیاں۔ آریاواں دی بولی سنسکرت پنجاب وچ ای اپنی ودیا حالت وچ آئی۔ سنسکرت دا وڈا سکالر پانینی پنجاب دا ای رہن والا سی۔ ہندواں دی مقدس کتاب رگ وید پنجاب وچ ای لکھی گئی۔

ھڑپہ رہتل[لکھو]

جگ دی اک پرانی رہتل ہڑپا رہتل پنجاب وچ ٹری۔ ضلع ساہیوال دا ہڑپہ شہر اس رہتل دا وڈا نگر سی۔ دیس پنجاب دے اتلے لیندے پاسے دے تھانواں وچ ٹیکسلاگندھارا رہتل وی پونگر دی رئی۔

عرب حملہ[لکھو]

بنو امیہ دے خلیفہ ولید بن عبدالمالک دے ویلے وچ 711-12 وچ اوہدے اک سردار محمد بن قاسم نیں ایس علاقے تے حملہ کیتا تے سندھ، بلوچستان، صوبا خیبر تے ادھا پنجاب بنو امیہ دی ریاست دا حصہ بن گیا تے پنجاب دا تعلق مغربی ایشیاء نال جڑ گیا۔

پنجاب دی معیشت[لکھو]

پنجاب دا مڈھ توں ہی قومی معیشت وچ سب توں وڈا حصّہ ریا اے. 1972 توں لے کے ہن تئیں پنجاب دی معیشت چار گناھ ودھی اے. تے پنجاب دا ملکی معیشت وچ %51 توں %58 حصہ ریا اے. معیشت دا بوتا حصہ زراعت تے سروس والے پاسے اے.صنعتی میدان وچ وی ساریاں صوبیاں اگے اے. 2002 توں 2008 تک ترقی دی شرح %8 توں ٨% تک سی. سمندر دے کنڈہ نہ کر کے وی ایدی کپڑا، کھیڈان دا سامان، جراحی دے آلات، برقی آلات، مشِنری، سیمنٹ، کھاد، آئی ٹی تے زرعی آلات دی صنعت دا مرکز اے. ایتھے پاکستان دی %90 کاغذ تے کاغذی گتے %81 کھاد تے %70 چینی دی صنعتی پیداوار ہندی اے.

مورت نگری[لکھو]

ہور پڑھو[لکھو]

  • [[بھارتی پنجاب/[k-856

باہرلے جوڈ[لکھو]