یاسر بن عامر عنسی

وکیپیڈیا توں
(لیایا گیا یاسر)
Jump to navigation Jump to search
یاسر بن عامر
فائل:قبرستان ابوطالب محل دفن یاسر و سمیه اولین شهدای اسلام.jpg
قبرستان ابو طالب یاسر و سمیہ اولین شہدائے اسلام دا مدفن
معلومات شخصیت
مکمل نام یاسر بن عامر عنسی
نمایاں کارنامے
دیگر سرگرمیاں


یاسر بن عامر عنسی، پیغمبر اسلامﷺ دے صحابی، سمیہ دے شوہر تے عمار دے والد، سب تو‏ں پہلے اسلام قبول کرنے والےآں تو‏ں تے اسلام دے سب تو‏ں پہلے شہید، مشرکین دے ظلم تے شکنجاں دی وجہ تو‏ں شہید ہوئے۔

نسب[لکھو]

یاسر دا تعلق یمن تے طائف "مذجح" دے قبیلے "عنس" تو‏ں سی ۔ متراجم افراد نے اس دا نسب تقریباً ویہويں نسل تک ذکر کیتا ا‏‏ے۔[1]

مکہ وچ سکونت[لکھو]

یاسر جوانی دے زمانے تک یمن وچ زندگی کردے سن . آپ دے تن بھائی سن کہ جنہاں وچو‏ں اک گم ہو گیا۔ آپ اپنے دو بھائیاں "مالک" تے "حارث" دے ہمراہ اپنے گمشدہ بھائی نو‏‏ں تلاش کرنے دے لئے مکہ آئے، تے تلاش شروع کی، جدو‏ں ناامید ہو گئے تو مالک تے حارث یمن واپس لوٹ گئے، لیکن یاسر مکہ وچ رہ گئے تے اوتھے اُتے ساکن ہونے دا ارادہ کیتا۔ [2] اس وقت مکہ وچ قبیلائی حکومت سی تے ناواقف و بیگانہ افراد نو‏‏ں اس صورت وچ پناہ ملد‏ی سی کہ اوہ کسی قبیلے تو‏ں تعلق جوڑ لیندے تے اس قبیلے دے تحت زندگی گزارتے۔ [3]

سمیہ تو‏ں شادی[لکھو]

یاسر نے "ابوحذیفہ" جنہاں دا تعلق وڈے قبیلے، "قبیلہ بنی مخزوم" تو‏ں سی انہاں تو‏ں پیمان بنھ لیا۔ اس نے اپنی کہور تو‏ں یاسر دی شادی کر دتی، پھر انہاں دے ہاں عمار دی ولادت ہوئی تو ابوحذیفہ نے سمیہ نو‏‏ں آزاد کر دتا۔ یاسر تے عمار ابوحذیفہ دی وفات تو‏ں پہلے ہمیشہ اس دے پاس ہی ہُندے سن ۔

عمار، یاسر تے سمیہ دا پہلا فرزند سن جو مکہ وچ پیدا ہوئے تے چونکہ انہاں دی والدہ ابو حذیفہ دی کہور سن، اس لئے اس وقت دے قانون دے مطابق عمار وی انہاں کاغلام سن، لیکن ابوحذیفہ نے بعد وچ ، عمار نو‏‏ں آزاد کر دتا۔ اسی لئے عمار نو‏‏ں ابوحذیفہ دا آزاد کردہ غلام کہیا جاندا ا‏‏ے۔ یاسر تے سمیہ دا اک تے فرزند جس دا نام عبداللہ سی تے اوہ اپنے والدین دے ہمراہ مسلما‏ن ہويا۔ [4] یاسر دا عمار تے عبداللہ تو‏ں وڈا اک بیٹا سی جس دا نام حریث سی جسنو‏ں زمانہ جاہلیت وچ بنی دیل نے قتل کیتا سی ۔[5]

اسلام لانا[لکھو]

آل یاسر پہلے مسلماناں وچو‏ں سن ۔ نقل ہويا اے کہ یاسر دا خاندان بعثت دے پنجويں سال، ارقم بن ابی ارقم دے گھر پر، حضور(ص) دے پاس آئے تے مسلما‏ن ہوئے۔ اوہ تیس تو‏ں کچھ زیادہ لوگ سن جو مسلما‏ن ہوئے تے اسلام وچ داخل ہوئے۔ [6] سید محسن امین کہندے نيں: "زیادہ احتمال ایہ اے کہ عمار دی دعوت تو‏ں انہاں دے والدین مسلما‏ن ہوئے" [7] بعض روایات دے مطابق، جنہاں افراد نے اپنے مذہب اسلام نو‏‏ں ظاہر کیتا، اوہ ست لوگ سن کہ انہاں وچو‏ں عمار چھیويں تے انہاں دی والدہ ستويں سن۔[8]

سمیہ بعثت دے زمانے وچ[لکھو]

جتھ‏ے تک کہ عمار سنہ ٣٧ ہجری قمری جنگ صفین وچ ٩٤ سال دی عمر وچ شہید ہوئے، [9]تو یقیناً، انہاں دی ولادت بعثت تو‏ں ٤٤ سال پہلے ہوئی ہوئے گی تے جے فرض کراں کہ یاسر نے ٢٠ سال وچ شادی دی ہو، تو اس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ یاسر تے انہاں دی زوجہ آغاز بعثت دے وقت ٦٠ سال دے سن ۔ جداں کہ "ابن سعد" صحیح سند دے مطابق مجاہد تو‏ں نقل کردا اے: "و کانت عجوزہ کبیرہ" سمیہ شہادت دے وقت بڑھاپے دی عمر وچ سی۔ [10]

مشرکین دے شکنجے[لکھو]

یاسر دے خاندان دا مسلما‏ن ہونا بنی مخزوم نو‏‏ں بہت مہنگا پڑھا، کیونکہ اوہ بنی مخزوم دے غلام سن تے ابوجہل جو کہ ابوحذیفہ دا بھتیجا، تے اسلام دا بہت سخت دشمن سی، اس نے یاسر دے خاندان نو‏‏ں مسلما‏ن ہونے دے جرم وچ طرح طرح دی تکلیفاں داں تے انہاں نو‏ں اسلام چھوڑنے اُتے مجبور کردا۔ [11]

بڑھاپے وچ تمام جسمی تے روحی تکلیفاں تے سختیاں دے باوجود یاسر تے سمیہ اپنے ارادے اُتے پدے رہے تے اک لحظے دے لئے وی اپنے ارادے تو‏ں پیچھے نہ ہوئے۔ مکہ دے مشرکین طرح طرح دے وسیلاں تو‏ں آپکو شکنجے دیندے، من جملہ لوہے نو‏‏ں اگ وچ تیز گرم کر دے لگاندے، تازیانے ماردے، گندے پانی دے اندر ڈبوندے، لوہے دی سلاخاں آپدے بدن وچ ڈالتے تے تپتی دھوپ اُتے کھڑا کردے...، ایتھ‏ے تک کہ لوہے دے حلقے آپ دے بدن وچ گھس جاندے۔ [12]

اسلام دا پہلا شہید[لکھو]

اگرچہ یاسر بڑھاپے دی عمر وچ سن، لیکن انہاں نے ایہ شکنجے برداشت کيتے تے آخر کار انہی شکنجاں دی وجہ تو‏ں مقام شہادت اُتے فائز ہو گئے۔ [13]

حوالے[لکھو]

  1. ابن سعد، طبقات الکبری، ج۳، ص۲۴۶.
  2. ابن سعد، طبقات الکبری، ج۳، ص۲۴۶.
  3. امین، اعیان الشیعہ، ج۸، ص۲۷۲.
  4. ابن سعد، طبقات الکبری، ج۳، ص۲۴۶؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابہ، ج۶، ص۵۰۰.
  5. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج ۴، ص۱۰۱.
  6. ابن اثیر، الکامل، ج۲، صص۸۸۴-۸۸۵.
  7. امین، اعیان الشیعہ، ج۸، ص۲۷۲.
  8. ابن حجر عسقلانی، الاصابہ، ج۷، ص۷۱۲ و ابن اثیر، أسدالغابہ، ج۶، ص۱۵۹.
  9. ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۸۸۵.
  10. ابن سعد، طبقات الکبری، ج۸، ص۲۰۷.
  11. مقدسی، البدء و التاریخ، ج۲، ص۷۹۳
  12. امین، اعیان الشیعہ، ج۸، ص۲۷۲ ؛ پیشین و بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۱۵۸.
  13. امین، اعیان الشیعہ، ج۸، ص۲۷۲؛ مقدسی، البدء و التاریخ، ج۲، ص۷۹۳.

مآخذ[لکھو]

  • ابن اثیر، الکامل، ترجمہ محمد حسین روحانی، تہران، اساطیر، ۱۳۷۰ش.
  • ابن اثیر، أسدالغابہ، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق.
  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابہ، تحقیق عادل احمد عبدالموجود و علی محمد معوض، بیروت، دارالکتب العلمیہ، ۱۴۱۵ق.
  • ابن حجر عسقلانی، الاصابہ فی تمییز الصحابہ، تحقیق علی‌محمد بجاوی، بیروت، دارالجیل، ۱۴۱۲ق.
  • ابن سعد، الطبقات الکبری، تحقیق عطا، محمد عبد القادر،‌دار الکتب العلمیۃ، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
  • ابن سعد، طبقات الکبری، بیروت، داربیروت، ۱۴۰۵ق.
  • امین، سید محسن، اعیان الشیعہ، بیروت، دارالتعارف.
  • بلاذری، احمد بن یحیی، أنساب الاشراف، تحقیق سہیل ذکار و ریاض زرکلی، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۷ق.
  • مقدسی، مطہر بن طاہر، البدء و التاریخ، ترجمہ محمدرضا شفیعی، تہران، آگه، ۱۳۷۴ش.، چاپ اول