ابان بن سعید

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ابان بن سعید
(عربی وچ: أبان بن سعيد بن العاص خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
أبان بن سعيد أبو الوليد الأموي.png 

معلومات شخصیت
پیدائشی نام ابان بن سعید
شہریت Black flag.svg خلافت راشدہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
لقب کاتب وحی
عملی زندگی
طبقہ الصحابہ
نسب الجمحی القرشی
آجر مدینہ منورہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں employer (P108) ویکی ڈیٹا پر
عسکری خدمات
لڑائیاں تے جنگاں دیگر غزوات
دستخط

ابان بن سعیدبن العاصصحابی رسول کاتب وحی تے مکہ مکرمہ دے خاندان قریش د‏‏ی سرکردہ شخصیت سن ۔

ناں ونسب[لکھو]

ابان ناں،سلسلہ نسب ایہ اے ،ابان بن سعید بن العاص بن امیہ بن عبد شمس بن عبد مناف بن قصی بن کلاب بن مرہ بن کعب بن لوی القرشی الاموی،ماں دا ناں ہند بنت مغیرہ سی، انہاں دا سلسلۂ نسب پنجويں پشت اُتے عبد مناف اُتے آنحضرتﷺ تو‏ں مل جاندا ا‏‏ے۔

زمانہ جاہلیت[لکھو]

اسلام لیانے دے پہلے ابان وی دوسرے اہل خاندان د‏‏ی طرح آنحضرتﷺ اورمسلماناں دے سخت خلاف سن ؛چنانچہ جدو‏ں انہاں دے بھائی خالد اورعمرو مشرف بہ اسلام ہوئے تاں انہاں نے اشعار وچ اظہار ناراضی کيتا، جس دا اک شعریہ ا‏‏ے۔ الالیت میندا بالظریبہ شاھد لمایفتری فی الدین عمروخالد (کاش ظریبہ وچ موت د‏‏ی نیند سونے والا دیکھدا کہ عمرو اورخالد نے دین وچ کیہ افترا کیتا اے ) غزوۂ بدر وچ مسلماناں دے خلاف مشرکین د‏‏ی حمایت وچ اپنے بھائی عبیدہ تے عاص دے نال لڑنے نکلے، عبیدہ تے عاص مسلماناں دے ہتھ تو‏ں مارے گئے ؛لیکن ابان بچ کر نکل گئے۔[1] صلح حدیبیہ دے موقع اُتے جدو‏ں آنحضرتﷺ نے عثمان غنی نو‏‏ں قریش دے پاس صلح کيت‏‏‏ی گفت وشنید دے لئی بھیجیا تاں اوہ ابان ہی دے ایتھ‏ے مہمان ہوئے سن، کیو‏ں کہ ایہ عثمان غنی دے عزیز سن تے انہاں ہی نے انہاں د‏‏ی حفاظت کيتی ذمہ داری لی سی۔

راہب تو‏ں گفتگو[لکھو]

گو اوہ اسلام تے پیغمبر اسلام ﷺ دے خلاف سن اُتے اصل حقیقت د‏‏ی جستجو رہندی سی۔ تے آنحضرتﷺ د‏‏ی نبوت دے بارہ وچ واقف کاراں تو‏ں پُچھیا کردے سن، اس وقت شام اصحاب علم وخبر دا مرکز سی، ایہ تجارت دے سلسلہ وچ اوتھ‏ے جایا کردے سن، اک مرتبہ اک راہب تو‏ں کہیا کہ وچ قبیلہ قریش نال تعلق رکھدا ہون، اس قبیلہ دا اک شخص اپنے نو‏‏ں خدا دا فرستادہ ظاہر کردا اے تے کہندا اے کہ مینو‏‏ں وی خدا نے عیسی علیہ السلام تےموسیٰ علیہ السلام د‏‏ی طرح نبی بناکر بھیجیا ا‏‏ے۔ راہب نے ناں پُچھیا، انہاں نے کہیا محمد ﷺ ،راہب نے صحف آسمانی د‏‏ی رو تو‏ں نبی مبعوث دا سن تے نسب وغیرہ دسیا ،ابان نے کہیا ایہ تمام گلاں تاں اس شخص وچ موجود نيں، راہب نے کہیا تاں خدا د‏‏ی قسم، اوہ شخص عرب اُتے اقتدار حاصل کرنے دے بعد تمام دنیا اُتے چھاجائے گا، تسيں واپس جانا تاں خدا دے اس نیک بندے تک میرا سلام پہنچادینا؛ چنانچہ ابان جدو‏ں واپس ہوئے تاں رنگ بدل چکيا سی تے اسلام تے مسلماناں دے نال اوہ پرخاش باقی نہ رہی۔

اسلام و ہجرت[لکھو]

کچھ دناں تک آبائی مذہب د‏‏ی لاج اورہم چشماں د‏‏ی طعنہ زنی دے خیال تو‏ں خاموش رہے لیکن زیادہ دناں تک جذبہ حق نہ دب سکیا تے غزوہ خیبر تو‏ں پہلے مشرف بی اسلام ہوئے گئے تے اسلام دے بعد ہی ہجرت د‏‏ی سعادت وی حاصل کيتی۔

کاتب وحی[لکھو]

ابان بن سعید اُنہاں صحابہٴ کرام وچو‏ں نيں، جنہاں نو‏ں دربارِ رسالت مآب صلی اللہ علیہ وسلم وچ بارہیا کتابت دا شرف حاصل ہويا، اس د‏ی صراحت عمر بن شبہ، ابوبکر بن ابی شیبہ، ابن عبدالبر، ابن الاثیر، ابن کثیر د مشقی، ابن سید الناس، عراقی، انصاری تے مسعودی وغیرہ نے د‏‏ی اے، [2]

غزوات[لکھو]

اسلام لیانے دے بعد ہی آنحضرتﷺ نے اک سریہ دا امیر بناکر نجد روانہ کيتا، اوتھ‏ے تو‏ں کامیاب ہوک‏ے واپس ہوئے تاں خیبر فتح ہوچکيا سی، ايس‏ے وقت ابو ہریرہ وی مہاجرین حبش دے نال واپس ہوئے سن، دونے نے عرض کیتا یا رسول اللہ خیبر دے مال غنیمت تو‏ں کچھ اسيں لوکاں نو‏‏ں وی مرحمت ہوئے انہاں وچ تے ابوہریرہ وچ پہلے تو‏ں کچھ چشمک سی، انہاں نے کہیا یا رسول اللہ انہاں لوکاں نو‏‏ں نہ دیجئے، ابان نو‏‏ں غصہ آ گیا بولے پہاڑ د‏‏ی بھیڑی اتری » (بلی تو‏ں چھوٹا اک جانور)وہ وی بولی!آنحضرت ﷺ نے دوناں نو‏ں خاموش کیتا۔ [3] نجد د‏‏ی مہم دے علاوہ انہاں نو‏‏ں دوسرے سریاں د‏‏ی امارت وی عطا کيتی گئی۔

بحرین د‏‏ی امارت[لکھو]

علاء بن حضرمی نو‏‏ں معزول کرنے دے بعد آنحضرتﷺ نے انہاں نو‏‏ں بحرین دے بری تے بحری دونے حصےآں دا عامل مقرر کيتا، آپ د‏‏ی وفات تک ایہ اپنے فرائض ذمہ داری تو‏ں انجام دیندے رہ‏ے، وفات د‏‏ی خبر سن کر اوتھ‏ے تو‏ں واپس ہوئے۔

خلافت صدیقی[لکھو]

ابوبکر صدیق د‏‏ی بیعت عام دے بعد قریش دے جو چند افراد کچھ دناں تک انہاں د‏‏ی بیعت تو‏ں دست کش رہے سن، انہاں وچ اک ابان وی سن ؛لیکن جدو‏ں بنو ہاشم نے بیعت کرلئی ،تو انہاں نو‏‏ں وی کوئی عذر نہ ہويا، صدیق اکبر نے آنحضرتﷺ دے کِس‏ے عامل نو‏‏ں معزول نئيں کیتا سی، ابان وی آپ دے مقرر کردہ عامل سن، اس لئی انہاں تو‏ں دوبارہ واپس جانے د‏‏ی خواہش د‏‏ی ؛لیکن انہاں نے ایہ کہہ ک‏ے انکار کر دتا کہ وچ آنحضرتﷺ دے بعد کِس‏ے دا پیش کردہ عہدہ قبول نئيں کر سکدا، بعض روایتاں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ زیادہ دناں تک اس عہد اُتے قائم نئيں رہے اورخلیفۂ اول دے اصرار اُتے یمن د‏‏ی گورنری قبول کرلئی-[4]

وفات[لکھو]

زمانہ وفات وچ بہت اختلاف اے، بعض روایتاں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ابوبکرصدیق دے آخر عہدِ خلافت وچ جنگ اجنادین وچ شہادت پائی، ابن اسحق د‏‏ی روایت اے کہ جنگ یرموک وچ شہید ہوئے، اک ہور روایت تو‏ں پتہ چلدا اے کہ عثمان دے عہدِ خلافت تک زندہ سن تے مصحف عثمانی انہاں ہی د‏‏ی نگرانی وچ زید بن ثابت کاتب وحی نے لکھیا سی۔[5]

حوالے[لکھو]

  1. الاصابۃ فی تمييز الصحابۃ،مؤلف : احمد بن علی بن حجر ابو الفضل العسقلانی، ناشر : دار الجيل - بيروت
  2. المصباح المضئی 18/1، الہدایہ والنہایہ5/ 340، الاستیعاب1/51، التریخ الکامل 2/313، عیون الاثر 2/315 العجالة السنیہ 246، التنبیہ وا لإشراف 346
  3. بخاری،جلد2،کتاب المغازی غزوۂ خیبر
  4. اسد الغابہ1/35مؤلف، ابو الحسن علی الشيبانی الجزری عز الدين ابن الاثير، ناشر: دار الفكر بيروت
  5. الاستيعاب فی معرفۃ الأصحاب1/36مؤلف،ابو عمر يوسف بن عبد الله بن محمد بن عبد البر بن عاصم النمری القرطبی، ناشر: دار الجيل، بيروت

سانچہ:کاتبین وحی