آستانہ شہر

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج


راجگڑھ شہر
آستانہ شہر
Астана
Astana
Astana Montage.jpg
جھنڈا نشان
جھنڈا نشان
دیس
صوبہ
آستانہ
نکی ونڈ
3 ضلعے
سربراہ
ایمان علی نورعلییوچ تاسماگمبیتوف
وسن تریخ
پہلا ذکر
پہلے ناں
1961 تک — اکمولنسک,
1992 تک— سیلینوگراد,
1998ء تک— اکمولا
توں شہری حثیت 
رقبہ
سمندر پدھر توں اچائی
قسم موسم
براعظمی
سرکاری بولی
لوک گنتی
8،52،985 لوک (2014)
سنگھنائی
1081.5 لوک/ک م۲
نسلی ٹولیاں
قازق — 74,3%
روسی — 16,2%
یوکرینی — 1,7%
دوجیاں قوماں — 7,8% (2014)[1]
مذہبی ونڈ
مسلمان, سعائی تے ہور ۔
واسیاں لئی ناں
آستانی
ویلہ
ٹیلی فون کوڈ
7172 7+
ڈاک انڈیکسز
010000–010015
نمبر پلیٹ کوڈ
Z, 01
سرکاری ویب سائیٹ
astana.gov.kz
 (روسی)  (قازق)
دن شہر
ISO 3166-2
AST
آستانہ شہر is located in Kazakhstan
آستانہ شہر
آستانہ دی قازقستان چ تھاں

سویت یونین دی سابق ریاست تے اج دے وسطی ایشیا دے دیس قازقستان دے 17 انتظامی علاقے نیں ، جنہاں چ 14 صوبے تے 3 شہر نیں ۔ آستانہ قازقستان دا راجگڑھ اے تے اسدے دے 17 علاقےآں چوں اک وفاقی شہر اے اسدا انتظامی مرکز آستانہ شہر اے ۔

آستانہ شہر ایشم دریا (دریائے ایشم) دے کنڈے اتلے قازقستان چ صوبہ اقمولا چ واقع اے ، پر اس شہر دا خصوصی حثیت اے تے ایہ انتظامی طور اتے صوبے توں وکھرا اے ۔ 2014ء دی جنگننا (مردم شماری) موجب شہر دی لوک گنتی 8،35،153 سی ، اینچ ایہ قازقستان دا دوجا وڈا شہر اے ۔ شہردی نیہہ 1830ء چ اقمولی ناں دی آبادی دے طور اتے رکھی گئی ، ایہ سائبیریائی کاسکاں دے قلعے طور ورتی جاندی سی ۔ 1932ء چ اس آبادی نوں شہر دا درجا لبھیا تے اسدا ناں بدل کے اکمولنسک رکھ دتا گئیا ۔ 20 مارچ 1961ء چ شہر دا ناں سیلینوگراد رکھیا گئیا جسدا مقصد شہر دی کواری تھاں مہم (Virgin Lands Campaign) دے رہتلی تے انتظامی مرکز دے طور اتے شہر دی اہمیت دسنا سی ۔ 1992ء چ مڑ شہر دا ناں بدل کے آقمولا رکھ دتا گیا ، اس ناں دا مطلب چٹی قبر اے ۔ 10 دسمبر 1997ء چ آقمولا آلماتی شہر دی تھاں قازقستان دا راجگڑھ بن گیا۔ 6 مئی 1998ء چ شہر دا ناں آستانہ کر دتا گیا جسدا قازق بولی چ مطلب راجگڑھ اے ۔ آستانہ اک منصوبہ بند شہر اے ، جداں آسٹریلیا چ کینبرا شہر ، امریکہ چ واشنگٹن تے برازیل چ برازیلیا نیں ۔ آستانہ دا ماسٹر پلان جاپانی آرکیٹیکٹ کیشو کوروکاوا نے ڈیزائن کیتا ۔ قازقستان دی حکومت دے مرکز پاروں ایتھے قازق پارلیمنٹ ، سپریم کورٹ ، آق اوردا صدارتی محل تے کئی حکومتی محکمے تے ایجنسیاں واقع نیں۔ آستانہ چ بوہت ساریاں فیوچریسٹک بلڈنگز ، ہوٹل تے سکائی سکریپر عمارتاں نیں ۔ آستانہ کھیڈاں ، صحت عامہ تے تعلیم دا مرکز اے ۔ آستانہ ایکسپو 2017 دی میزبانی کرے گا ۔

تریخ[لکھو]

اکمولنسک قلعہ بندی دا نقشہ

اکمولی دا قصبہ ، جسنوں اکمولنسکی پریکاز (پنجابی ترجمہ:اکمولی حکم) وی آکھیا جاندا سی ، نوں 1830ء چ فیودر شوبن دی آگوائی چ سائیبریائی کاسکاں دے اک جتھے نے ایشم دریا کنڈے اک اوکروگ (ضلع) دے راجگڑھ دے طور اتے اساریا ۔ قصبے دا ناں اک مقامی مشہور تھاں آق مولا توں ، جسدا قازق بولی چ مطلب چٹی قبر اے توں لیا گیا ۔ 1832ء چ اس آبادی نوں شہر (قصبے) دا درجہ ملیا تے اسدا ناں بدل کے اکمولنسک کر دتا گیا ۔ شہر دی اس دے محل وقوع پاروں اہمیت 1863ء توں واضع ہونی شروع ہوگئی ۔

1838ء چ کینیساری خان دی آکوائی چ وڈی قومی تے آزادی تحریک چ اکمولنسک قلعے نوں جلا دتا گیا ، تحریک نوں دبان مگروں ، اس قلعہ بندی نوں مڑ اساریا گیا ۔ 1863ء چ قصبے نوں سرکاری طور اتے شہر (قصبہ) دا درجہ دے دتا گیا ۔ روسی سلطنت دی سرمایہ دار منڈی دی تیز ترقی دوران ، نوآبادیادی انتظامیہ نے علاقہ نوں بوہت ترقی دتی ۔قازق گیاہستان (سٹیپ) اتے متسقل بنیاد اتے حکومت چلان لئی روسی سلطنت نے 1865ء چ سٹیپ کمیشن بنایا ۔ 21 اکتوبر 1868 ء چ زار روس الیگزینڈر II نے ترگئے ، اورال (یورال) ، اکمولنسک تے سیمیپالاپنسک اتے حکومت چلان لئی ڈرافٹ ریگولیشن اتے دستخط کیتے ۔ 1869ء چ اکمولنسک باہری ضلع تے ڈیپارٹمنٹ منسوخ کر دتا گیا تے اکمولنسک نویں بنے صوبے اکمولنسک اوبلاست دا مرکز بن گیا ۔ 1879ء چ میجر جنرل دوبلت نے روسی وزارت مواصلات نوں تیومن تے اکمولنسک وشکار ریل لین بسارن دی تجویز دتی ۔ اپنے قیام دے پہلے 30 سالاں چ اکمولا دی آبادی 2،000 دے نیڑے رہی ، پر اگلے 30 سالاں چ اسدی آبادی 3 کنا ودھی ۔ 1893 چ اکمولنسک 6،428 چ آبادی دا اک قصبہ سی جس چ 3 گرجے ، 5 سکول تے کالج تے 3 کارخانے سن ۔

دوجی وڈی جنگ چ اکمولنسک یوکرین سویت اشتراکی لوکراج ، بیلاروس سویت اشتراکی لوکراج تے روسی وفاقی سویت اشتراکی لوکراج دے کارخانےآں توں کڈے گئے آلات تے مشیناں دے قازق سویت اشتراکی لوکراج دے اوبلاستلاں (صوبےآں) چ منتقلی دی راہداری دے طور اتے استعمال ہویا ۔ مقامی صنعتاں نوں جنگی ضرورتاں نال ہم آہنگ کیتا ، دیس دی جنگی تے دوجیاں ضرورتاں مہیا کیتیاں ۔ جنگ مگروں اکمولنسک جنگ چ تباہ ہوئے لہندے سویت یونین دے علاقےآں دی معیشت دی بحالی لئی نشان دہ بنیا ۔ اس دے علاوہ بوہت سارے روسی جرمناں نوں سویت آمر جوزف ستالن دے دور چ ایتھے روس توں جبری انخلا مگروں آباد کیتاگيا ۔

جغرافیہ[لکھو]

ٹوپوگرافی[لکھو]

آستانہ وشکارلے قازقستان چ ایشم دریا دے کنڈے بلکل پدھرے گیاہستان (سٹیپ) چ واقع اے ، جستے دیس دے بوہتے حصے اتے مشتمل اے ۔ ایہ 51° 10′ عرض بلد 71° 26′ طول بلد اتے واقع اے تے 50واں متوازی خط شہر دے دکھنی حصے توں لنگھدا اے ۔ شہر دا رقبہ 722 مربع کلومیٹر (278.8) مربی میل اے ۔ آستانہ سمندر پدھر توں 347 میٹر (1،138 فٹ) اچا اے ۔ شہر دا پرانا حصہ ایشم دریا دے اتلے پاسے تے نواں حصہ دریا دے تھلویں پاسے واقع اے ۔

انتظامی ونڈ[لکھو]

آستانہ شہر 3 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ۔

معیشت[لکھو]

لوک گنتی[لکھو]

4 دسمبر 2014ء دی جنگننا (مردم شماری) موجب آستانہ دی لوک گنتی 8،35،153 تے لوک گنتی سنگھنائی 958 لوک/ مربع کلومیٹر اے ، جس چ قازق 65.2% روسی 23.8% ، یوکرینی2.9% ، تاتاری1.7% تے جرمن1.5% نیں ، دوجے نسلی گروہ آستانہ دی آبادی دا 4.9% بندے نیں ۔

1999ء چ آستانہ دی آبادی 2،81،000 سی ، جس چ 30% قازق تے 70% [[روسی] ، یوکرینی تے جرمن سن ۔ آستانہ دے 1997ء چ راجگڑھ بنن مگروں 2007ء تک شہر دی آبادی تقریبا دوگنی 6،00،000 ہوگئ سی تے 2030ء تک شہر دی آبادی 10 لکھ تک اے ۔ پورے قازقستان تے دوالے دے دیساں کرغیزستان تے ازبکستان توں کم کاج دی تلاش چ لوگ قنونی تے غیر قنونی طور اتے آستانہ چ آباد ہو رہے نیں تے آستانہ نوجوان پروفیشنلز لئی مقناطیس دا درجہ رکھدا اے جہڑے اپنا مستقبل بنان دی کوشش چ نیں ۔ اس نے شہر دی ڈیموگرافی نوں بدل دتا اے ، قازقاں دی وڈی گنتی چ شہر چ وسوں پاروں ہن ایہ اک قازق اکثریتی شہر اے ، جہڑا کہ پہلے روسی یاں سلاو اکثریتی شہر سی ۔ آستانہ چ قازق نسلی آبادی 1989ء چ 17% توں ہن 60% تک ودھ گئی اے ۔

2007ء دے آںکڑے موجب آستانہ دی آبادی 7،00،000 اے ۔ 1999ء دی جنگننا موجب شہر دی 40.5% آبادی روسی ، 5.7%یوکرینی ،3.0% جرمن ، 2.6%تاتاری ،1.8% بیلاروسی ،0.8% پول (پولش) سی پر 41.8% آبادی نال قازق روسیآں نوں پچھے چھڈ کے اگے ودھ گئے تے سبتوں وڈا نسلی گروہ بن گئے ، تے انگوش تے کوریائی ہر اک 0.6% تے باقی جنہاں زیادہ ازبک نیں کل آبادی دا 3.8% نیں ۔

لوک گنتی اعداد شمار (ورہے وار)
1989[2] 1997[2] 1998[2] 1999[2] 2000[2] 2001[2] 2002[2] 2003[3] 2004[3] 2005[3]
281,252 275,100 275,300 326,900 381,000 446,200 493,100 501,998 510,533 529,335
2006[3] 2007[3] 2008[3] 2009[3] 2010[3] 2011[3] 2012[3] 2013[4] 2014[5] 2015[6]
550,438 574,448 602,684 605,254 649,139 697,129 742,918 778,083 814,401 852,985


نسلی ٹولیاں[لکھو]

1989ء دی جنگننا تے 2012ء دی جنگننا موجب آستانہ شہر دی ایناں نسلی ٹولیاں دی شہر دی لوک گنتی ایہ فیصد سی:

نسلی ٹولیاں 2012
قازق
  
72.80%
روسی
  
17.35%
یوکرینی
  
1.81%
ہور
  
8.04%
نسلی ٹولیاں 1989
روسی
  
54.10%
قازق
  
17.71%
یوکرینی
  
9.26%
ہور
  
18.93%

نسلی ٹولیاں دی لوک گنتی[لکھو]

1989ء دی چنگننا ، 1999ء دی جنگننا (مردم شماری) تے 2012ء دی جنگننا موجب شہر وسدیاں نسلی ٹولیاں دی گنتی اینج اے:

شہر دیاں نسلی ٹولیاں[7]:
جنگننا 2012
(مردم شماری)
% جنگننا1999
(مردم شماری)
 % جنگننا1989
(مردم شماری)
 %
کل 281252 100,00 % 319324 100,00 % 742918 100,00 %
قازق 49798 17,71 % 133585 41,83 % 540815 72,80 %
روسی 152147 54,10 % 129480 40,55 % 128928 17,35 %
یوکرینی 26054 9,26 % 18070 5,66 % 13453 1,81 %
تاتاری 9339 3,32 % 8286 2,59 % 9937 1,34 %
جرمن 18913 6,72 % 9591 3,00 % 7930 1,07 %
بیلاروسی 8220 2,92 % 5761 1,80 % 3834 0,52 %
کوریائی 1329 0,47 % 2028 0,64 % 4981 0,67 %
ازبک 640 0,23 % 429 0,13 % 8166 1,10 %
پول 2412 0,98 % 2537 0,79 % 2412 0,32 %
انگوش 2311 0,67 % 1822 0,57 % 2732 0,31 %
آذری 997 0,35 % 902 0,28 % 2978 0,40 %
کرغیز 94 0,03 % 196 0,06 % 3400 0,46 %
چیچن 514 0,18 % 752 0,24 % 1063 0,14 %
باشکیر 1187 0,42 % 870 0,27 % 1009 0,14 %
ارمنی 814 0,29 % 576 0,18 % 1025 0,14 %
مالدووی 1004 0,36 % 629 0,20 % 696 0,09 %
ایغور 53 0,02 % 161 0,05 % 881 0,12 %
ہور 5498 1,64 % 3649 0,83 % 9099 1,22 %
حکومتی ہیڈکواٹر (سردیاں چ)
حکومتی ہیڈکواٹر (سردیاں چ)
ایشم دریا توں نواں انتظامی علاقہ(گرمیاں چ)
ایشم دریا توں نواں انتظامی علاقہ(گرمیاں چ)

موسم[لکھو]

آستانہ دنیا دا اولان باتور منگولیا مگروں دوجا سبتوں ٹھنڈا راجگڑھ اے ، ایہ حثیت 1997ء چ آستانہ دے راجگڑھ بنن توں پہلوں اوٹاوہ کینیڈا کول سی ۔ آستانہ دا موسم سخت براعظمی ، گرم گرمیاں نال، تے لمیاں بوہت ٹھنڈے تے خشک سیال (گرمیاں) نال اے ۔ گرمیاں چ درجا حرارت کدی کدی +35 °C (95 °F) تے سردیاں چ −30 توں −35 °C (−22 توں −31 °F) تک پہنچ جاندا اے ۔ آستانہ چ قازقستان دا ہوا دا سبتوں گھٹ درجا حرارت دی ریکارڈ کیتا گیا جہڑا (−51 °C (−60 °F)) سی ۔ عام طور اتے شہر دے دریا نومبر دے دوجے ہفتے توں اپریل دے شروع تک جمے رہندے نیں ۔ آستانہ قازقستان چ تیز ہواواں چلن چ مشہور اے ۔ اوداں آستانہ دا سالانہ اوسط درجہ حرارت +3.5 °C (38.3 °F) اے ۔ جنوری سبتوں ٹھنڈا مہینا اے جس چ اوسط درجہ حرارت −14.2 °C (6.4 °F) رہندا اے ۔ جولائی سبتوں گرم مہینا اے جس چ اوسط درجہ حرارت +20.8 °C (69.4 °F) رہندا اے ۔

)

دوجے شہراں توں آستانہ دا فاصلہ[لکھو]

آستانہ قازقستان دا راجگڑھ تے دوجا وڈا شہر اے ، پہلا راجگڑھ تے سبتوں وڈا شہر آلماتا اے ۔ آستانہ اتلے وشکارلے قازقستان چ واقع اے ۔ آستانہ جگ دے کجھ منصوبہ بند شہراں چوں اک اے ۔ ایہ اک جدید تے ترقی یافتہ شہر اے ۔

  • آستانہ دا اپنے دوالے تے جگ دے کجھ وڈے شہراں توں فاصلہ اینج اے :
RoseVents.svg فاصلہ آستانہ توں وڈےآں شہراں تک (سڑک راہیں)[10]
اتلا چڑھدا Flag of Kazakhstan.svg قازقستان پاولودر ~ 420 ک م
Flag of Russia.svg روس نووسیبیرسک ~ 1009 ک م
Flag of Russia.svg روس تومسک ~ 1245 ک م
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان شوچنسک ~ 235 ک م
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان کوکشیتاؤ ~ 319 ک م
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان پیتروپاولووسک ~ 493 ک م
Flag of Russia.svg روس اومسک ~ 749 ک م
Flag of Russia.svg روسسالیخارد ~ 1748 ک م
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان اورالسک ~ 1400 ک م
Flag of Russia.svg روس ماسکو ~ 2806 ک م
Flag of Finland.svg فنلینڈ ہلسنکی ~ 3903 ک م
Flag of Norway.svg ناروے اوسلو ~ 5379 ک م
اتلا لہندا
چڑھدا Flag of Kazakhstan.svg قازقستان اوست کامینوکورسک ~ 993 ک م
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان سیمی ~ 760 ک م
Flag of Mongolia.svg منگولیا اولان باتور ~ 2597 ک م
Flag of Japan.svg جاپان ٹوکیو ~ 5563 ک م
سمت ستارا
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان آتیراؤ ~ 1489 ک م
Flag of Ukraine.svg یوکرین کیف ~ 2845 ک م
Flag of Poland.svg پولینڈ وارسا ~ 4104 ک م
Flag of France.svg فرانس پیرس ~ 5615 ک م
لہندا
دکھن چڑھدا Flag of Kazakhstan.svg قازقستان آلماتا ~ 1247 ک م
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان تلدیکورغان ~ 1478 ک م
Flag of the People's Republic of China.svg چین بیجنگ ~ 3670 ک م
Flag of Australia.svg آسٹریلیا کینبرا ~ 12190 ک م
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان شمکینت ~ 1615 ک م
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان قاراغاندی ~ 220 ک م
Flag of Uzbekistan.svg ازبکستان تاشکند ~ 1738 ک م
Flag of India.svg بھارت دلی ~ 3553 ک م
Flag of Kazakhstan.svg قازقستان آقتاؤ ~ 2317 ک م
Flag of Azerbaijan.svg آذربائیجان باکو ~ 3336 ک م
Flag of Turkmenistan.svg ترکمانستان اشک آباد ~ 1773 ک م
Flag of Turkey.svg ترکی استمبول ~ 4879 ک م
دکھن لہندا

کھیڈاں[لکھو]

30 جنوری توں 6 فروری 2011ء تک آستانہ تے آلماتی چ 7ویں ایشیائی سرمائی کھیڈاں منعقد ہوئیاں ۔

کھیڈ کلب[لکھو]

کلب قسم کھیڈ قیام لیگ سٹیڈیم
آستانہ فٹبال کلب فٹبال 2009 قازقستان فٹبال پریمیئر لیک آستانہ ارینا
آستانہ 1964 فٹبال 1964 قازقستان دی فٹبال چ پہلی لیگ حاجی موکانا مونائتپاسوف سٹیڈیم
بائیتیریک فٹبال 2012 قازقستان دی فٹبال چ پہلی لیگ آستانہ ارینا
بارس ہاکی 1999 کونٹینینٹل ہاکی ہیگ سٹیڈیم «قازقستان»
آستانہ ہاکی 2011 قازقستان ہاکی لیگ سٹیڈیم «قازقستان-2»
پروٹیم آستانہ وائیٹ سپورٹس 2007 UCI ProTour ساری آرکا
آستانہ باسکٹ بال 2000 قازقستان باسکٹ بال لیگ ساری آرکا
راجگڑھ ہوائی کلب پیراشوٹ سپورٹس 2009 اتلا ہوائی اڈا

تعلیم[لکھو]

آواجائی[لکھو]

بین الاقوامی تعلقات[لکھو]

جڑواں شہر[لکھو]

شہر سال دیس
انکرہ - Flag of ترکی ترکی
استمبول - Flag of ترکی ترکی
ازمیر - Flag of ترکی ترکی
ماسکو - Flag of روس روس
سینٹ پیٹرز برگ - Flag of روس روس
قازان 2004 Flag of روس روس
پٹس برگ - Flag of the United States.svg امریکہ امریکہ
عمان - Flag of اردن اردن
ریگا - Flag of لیٹویا لٹویا
تاشقند - Flag of ازبکستان ازبکستان[29]
گدانسک 1996 Flag of پولینڈ پولینڈ
وارسا 2002 Flag of پولینڈ پولینڈ
کیف 1998 Flag of یوکرین یوکرین
سیول 2004 Flag of دکھنی کوریا دکھنی کوریا
دوبئی - Flag of the United Arab Emirates.svg UAE متحدہ عرب امارات
بیجنگ - Flag of the People's Republic of China.svg چین چین
منیلا - Flag of فلپائن فلپائن
تبلیسی 2005 Flag of جارجیا جارجیا[30]
بشکیک 2011 Flag of کرغیزستان کرغیزستان[31]
ہنوئی - Flag of ویتنام ویت نام
نیس 2013 Flag of فرانس فرانس
اوؤلو 2013 Flag of فن لینڈ فنلینڈ[32]

مورتاں[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. "В 5 регионах Казахстана живет менее 50% казахов РК". https://archive.today/NsLHa. Retrieved on 2014-08-25. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 Население Астаны
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 Численность населения на начало года, регионы Республики Казахстан, 2003-2012
  4. "Численность населения". 2013-24-02. http://www.astana.stat.kz/ru/news/id/7692. Retrieved on 2014-06-13. 
  5. "Численность населения на 1 января 2014". 2014-21-02. http://www.astana.stat.kz/ru/news/id/7692. Retrieved on 2014-06-13. 
  6. Численность населения на 1 января 2015 "Template:Citation error". 2015-02-25. http://www.astana.stat.kz/ru/news/id/12903 Численность населения на 1 января 2015. Retrieved on 2015-02-25. 
  7. Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам
  8. "Weather and Climate-The Climate of Astana" (in Russian). Weather and Climate. http://www.pogodaiklimat.ru/climate/35188.htm. Retrieved on 8 February 2015. 
  9. "Akmola (Astana) Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/KS/35188.TXT. Retrieved on 8 February 2015. 
  10. "شہراں وشکار فاصلہ". ٹرانسپورٹ کمپنی «КСВ 911». http://www.webcitation.org/60tIrKOQf. Retrieved on 2009-08-13. 
  11. "Partner Cities". Gdańsk Official Website. http://www.gdansk.pl/en/about,2,15.html. Retrieved on 9 October 2014. 
  12. "Saint Petersburg to welcome Days of Astana Culture". Kazinform. http://www.inform.kz/eng/article/2655204. Retrieved on 9 October 2014. 
  13. "Tbilisi Sister Cities". Tbilisi Municipal Portal. //web.archive.org/web/20130724120155/http://www.tbilisi.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=4571. Retrieved on 5 August 2013. 
  14. "Riga’s Twin Cities". Municipal Portal of Riga. https://www.riga.lv/EN/Channels/Riga_today/Riga_pasaule/sadraudz_pilsetas.htm. Retrieved on 9 October 2014. 
  15. "Sister Cities of Ankara". Greater Municipality of Ankara. http://www.ankara.bel.tr/en/foreign-relations-department/sister-cities-of-ankara. Retrieved on 9 October 2014. 
  16. "Miasta partnerskie Warszawy" (in pl). City of Warsaw. http://www.um.warszawa.pl/en/node/2920?page=0,0. Retrieved on 9 October 2014. 
  17. Bangkok Metropolitan Administration (11 June 2004). "Agreement on establishment of bilateral relations between the Akimat of Astana City of the Republic of Kazakhstan and the City of Bangkok of Kingdom Thailand" (PDF). http://iad.bangkok.go.th/sites/default/files/Astana.pdf. Retrieved on 9 October 2014. 
  18. Rafik Valiev (18 September 2014) (in ru). VechAstana.kz. http://vechastana.kz/sotsium/astana-kazan-desyatiletie-pobratimstva/. Retrieved on 9 October 2014. 
  19. "About Manila: Sister Cities". City of Manila. http://manila.gov.ph/government/. Retrieved on 2 September 2009. 
  20. "International Cooperation: Sister Cities". Seoul Metropolitan Government. //web.archive.org/web/20071210175055/http://english.seoul.go.kr/gover/cooper/coo_02sis.html. Retrieved on 26 January 2008. 
  21. "Twin City Agreement". Greater Amman Municipality. http://www.ammancity.gov.jo/en/gam/a1.asp. Retrieved on 9 October 2014. 
  22. "Sister Cities". Beijing Government. http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/. Retrieved on 23 June 2009. 
  23. Ilia Lobster (9 September 2009). "Astana-Hanoi: horizons of cooperation". KazPravda.kz. http://kazpravda.softdeco.net/c/1253012746. Retrieved on 9 October 2014. 
  24. "Ufa and Astana Signed Agreement on Friendship and Cooperation". Ufa City Municipality. http://ufacity.info/eng/press/news/150296.html. Retrieved on 17 October 2010. 
  25. (in ru). Official website of City Hall of Bishkek. 12 September 2011. http://meria.kg/index.php?option=com_newscatalog&view=article&id=1511&Itemid=339&lang=kg. Retrieved on 9 October 2014. 
  26. "Astana and Finnish Oulu become twin-cities". Tengrinews.kz. 19 April 2013. http://en.tengrinews.kz/politics_sub/Astana-and-Finnish-Oulu-become-twin-cities-18692/. Retrieved on 9 October 2014. 
  27. "Astana and Nice established twin relations". Akimat of Astana. 5 July 2014. http://astana.gov.kz/en/modules/material/1647. Retrieved on 9 October 2014. 
  28. "Declaration of intent signed by Akim of Astana and Mayor of Croatias capital". Akimat of Astana. 4 July 2014. http://astana.gov.kz/en/modules/material/5428. Retrieved on 9 October 2014. 
  29. Ташкент, города-побратимы
  30. Соглашение о партнерстве с Тбилиси
  31. Соглашение об установлении побратимских связей между Бишкеком и Астаной
  32. "Ystävyyskaupungit". http://www.ouka.fi/oulu/kansainvalisyys/ystavyyskaupungit. Retrieved on 2014-06-30. 

باہرلے جوڑ[لکھو]






ایشیائی دیساں دے راجگڑھ
ایشیائی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال
چڑھدا ایشیا

جاپان دا جھنڈاٹوکیو  • چین دا جھنڈابیجنگ  • North Korea دا جھنڈاپیانگ یانگ  • South Korea دا جھنڈاسیول  • فلپائن دا جھنڈامنیلا  • تائیوان دا جھنڈاتائے پی  • منگولیا دا جھنڈااولان باتور

دکھنی ایشیا

پاکستان دا جھنڈااسلام آباد  • بھارت دا جھنڈانویں دلی  • مالدیپ دا جھنڈامالے  • بنگلہ دیش دا جھنڈاڈھاکہ  • سری لنکا دا جھنڈا کولمبو  • نیپال دا جھنڈاکھٹمنڈو  • بھوٹان دا جھنڈا ٹھمپھو

وشکارلا ایشیا

ازبکستان دا جھنڈاتاشقند  • ترکمانستان دا جھنڈااشک آباد  • کرغزستان دا جھنڈابشکیک  • قازقستان دا جھنڈاآستانہ  • تاجکستان دا جھنڈادوشنبے  • افغانستان دا جھنڈاکابل  • آذربائیجان دا جھنڈاباکو۱  • آرمینیا دا جھنڈایریوان۱  • جارجیا دا جھنڈاتبلیسی۱

چڑھدا دکھن ایشیا

تھائی لینڈ دا جھنڈابنکاک  • انڈونیشیا دا جھنڈاجکارتہ  • ملائشیا دا جھنڈاکوالالمپور  • سنگاپور دا جھنڈاسنگاپور  • ویتنام دا جھنڈا ہنوئی  • برما دا جھنڈارنگون  • کمبوڈیا دا جھنڈانوم پنہہ  • لاؤس دا جھنڈا وینتیان  • برونائی دا جھنڈا بندر سری بیگوان  • East Timor دا جھنڈا ڈلی

لہندا ایشیا

سعودی عرب دا جھنڈاریاض  • ایران دا جھنڈاتہران  • ترکی دا جھنڈاانکرہ  • قطر دا جھنڈادوحہ  • عراق دا جھنڈابغداد شام دا جھنڈادمشق  • اردن دا جھنڈاعمان  • کویت دا جھنڈاکویت  • بحرین دا جھنڈامنامہ  • Oman دا جھنڈامسقط  • یمن دا جھنڈاصنعاء  • فلسطین دا جھنڈارام اللہ۲  • متحدہ عرب امارات دا جھنڈاابوظہبی  • لبنان دا جھنڈابیروت

۱:قفقاز چ ایشیا تے یورپ وشکار نیں:: ۞:: ۲:فلسطین دا وقتی راجگڑھ اے ،اصل راجگڑھ یروشلم اے ۔
وڈے شہر:کراچی • لاہور • ممبئی • اصفہان • بصرہ • شنگھائی۔بنڈونگ • کلکتہ • چنائی • ہوچی منہ • بنگلور • چینگڈو • ھانگژو • ووہان • ہانگ کانگ • احمدآباد • ڈونگ گوآن • شینژین • چونگچنگ


یورپی دیساں دے راجگڑھ
یورپی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال
چڑھدا یورپ

روس دا جھنڈاماسکو  • بیلاروس دا جھنڈامنسک  • یوکرین دا جھنڈاکیف  • قازقستان دا جھنڈاآستانہ۲  • مالدووا دا جھنڈاکشینیف  • پولینڈ دا جھنڈاوارسا  • چیک لوکراج دا جھنڈاپراگ  • ہنگری دا جھنڈابوداپست  • سلواکیا دا جھنڈابراتسلاوا  • رومانیہ دا جھنڈابخارسٹ  • آذربائیجان دا جھنڈاباکو۱  • آرمینیا دا جھنڈایریوان۱  • جارجیا دا جھنڈاتبلیسی۱

چڑھدا دکھن یورپ

البانیا دا جھنڈاتیرانا  • کوسووا دا جھنڈاپریسٹینا  • بوسنیا تے ہرزیگووینا دا جھنڈاساراجیوو  • شمالی قبرص دا جھنڈانیکوسیا  • سربیا دا جھنڈابلغراد  • یونان دا جھنڈاایتھنز  • مقدونیہ دا جھنڈاسکوپ جے  • مونٹی نیگرو دا جھنڈاپودگورتسا  • ترکی دا جھنڈاانکرہ۲  • قبرص دا جھنڈانیکوسیا  • کروشیا دا جھنڈازاغرب  • بلغاریہ دا جھنڈاصوفیہ

لہندا یورپ

برطانیہ دا جھنڈالندن  • فرانس دا جھنڈاپیرس  • جرمنی دا جھنڈابرلن  • نیدرلینڈز دا جھنڈاایمسٹرڈیم  • بیلجیئم دا جھنڈابرسلز  • آسٹریا دا جھنڈاویآنا  • سویٹزرلینڈ دا جھنڈابرن  • لکسمبرگ دا جھنڈالکسمبرگ (شہر)  • لیختنشٹاین دا جھنڈاوادوس

اتلا یورپ

فنلینڈ دا جھنڈاہیلسنکی  • ناروے دا جھنڈااوسلو  • سویڈن دا جھنڈاسٹاکہوم  • ڈنمارک دا جھنڈاکوپن ہیگن  • لٹویا دا جھنڈا ریگا  • لتھوانیا دا جھنڈاویلنیوس  • اسٹونیا دا جھنڈاٹالن  • آئس لینڈ دا جھنڈا ریکجاوک

دکھن یورپ

اٹلی دا جھنڈاروم  • انڈورا دا جھنڈا انڈورا لا ویلا  • سلوینیا دا جھنڈالیوبلیانا  • مالٹا دا جھنڈاولیٹا  • سپین دا جھنڈامیڈرڈ  • پرتگال دا جھنڈالزبن  • سان مرینو دا جھنڈاسان مرینو شہر  • مناکو دا جھنڈامناکو

۱:قفقاز چ ایشیا تے یورپ وشکار دیس:: ۞:: ۲:دیس ایشیا چ تے کجھ حصہ یورپ چ
وڈے شہر:استمبول • سینٹ پیٹرزبرگ • بون • ہامبرگ • میلان • وینس • بارسلونا • روستوو نا دانو • میونخ • خارکیف • نیژنی نووگورد • سمارا • قازان • برمنگھم • اوفا • وولگوگراد • کولون • دنیپروپترووسک • اودیسا