آلو

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
آلو
Patates.jpg
پچھان
دیس: بوٹے
برادری: پھلوالے بوٹے
ٹولی: ?
ٹبر: شرمائی
سائینسی ناں: Solanum tuberosum

آلو اک جڑ والی فصل دا ناں اے۔ ایہ شرمائی ٹبر دا بوٹا اے۔ ایہدا اصل دیس دکھنی امریکہ دے پہاڑی سلسلے انڈیز دے دوالے دے تھاں نیں۔ ایھدیاں اک توں چوکھیاں ونڈاں نیں۔ 4 صدیاں پہلے ایہنوں انڈیز توں باہر دی دنیا وچ لجایا گیا تے ایہ ہن کنک، چاول تے مکی مگروں دنیا دی چوتھی وڈی فصل اے[1]۔

امریکہ توں چلی تک پورے امریکہ وچ آلو دیاں جنگلی ونڈاں اگدیاں نیں۔ پہلے ایہ سوج سی جے آلو دیاں کئی ونڈاں اپنے آپ ای کئی تھانواں تے ہویاں پر ہن ایہ ویکھیا گیا اے جے ایہ دکھنی پیرو تے اتلے بولیویا وچ اک جنگلی ونڈ توں اگائی گئی۔

تریخ[لکھو]

آلو 8000 توں 5000 م پ ورے پہلے دکھنی پیرو تے اتلے بولیویا دے تھاں وچ آکایا جان لگ پیا۔ ایس مگروں ایہ ساری دنیا وج کھلر گیا تے اک لوڑی دی فصل بن گیا۔ ہسپانوی لوکاں نے 16ویں صدی دے دوجے ادھ وچ انکا سلطنت تے مل ماریا تے آلو نوں اوہ اوتھوں یورپ لے آۓ۔ یورپ توں آلو ایہناں سمندری پاندھیاں ہتھوں ساری دنیا وچ پھیل گیا۔ یورپی کسان پہلے تے ایہدے اگان تے کھان بارے جوشیلے نہیں سن پر چھیتی ای آلو نے انسانی لوک گنتی ودھان وچ وڈا کم کیتا تے 19ویں صدی وچ لوک گنتی وچ ایس باہجوں اک وادا آیا۔ ایس بوٹے وچ چوکھیاں ونڈاں ناں ہون باہجوں ایس روگے تے ہلے سہن لئی ماڑا سی تے 1845 وچ لیندے آئرلینڈ وچ ایس دی فصل نوں اک فنگس نے تباہ کردتا۔ جس نال آئرلینڈ وچ قحط پے گیا۔

آلو دنیا وچ[لکھو]

یونائیثڈ نیشنز دی فوڈ اینڈ ایگریکلچرل آرکنائزیشن نے دسیا اے جے 2012 وچ 368 ملین ٹن آلو ہویا۔ دنیا دے 20 دیس 79.8% آلو آگاندے نیں۔ پاکستان وچ 4.1044 ملین ٹن آلو ہو‎ئے نیں۔ 2/3 دے نیڑے انسان کھاجاندے نیں جد کے ریندا ڈنگر کھاندے نیں یا کلف بندا اے۔ چین دنیا دا سب توں ودا الو اگانوالا دیس اے تے چین تے ہندستان وج دنیا دے 1/3 حصہ آلو ہوۓ۔

دنیا وچ آلو دی ہوند (2012)[2]
نمبر دیس ناپ
(in t)
  نمبر دیس ناپ
(in t)
   1 Template:CHN    *85.860.000    13 Template:Türkei    4.822.000
   2 Template:IND    **45.000.000    14 Template:Iran    **4.650.000
   3 Template:Russland    29.532.530    15 Template:CAN    4.590.296
   4 Template:Ukraine    23.250.200    16 Template:Vereinigtes Königreich    4.553.000
   5 Template:USA    19.165.865    17 Template:Ägypten    **4.500.000
   6 Template:GER    10.665.600    18 Template:Peru    4.473.503
   7 Template:Bangladesch    **9.740.000    19 Template:Algerien    4.219.476
   8 Template:Polen    9.091.900    20 Template:Pakistan    4.104.400
   9 Template:Weißrussland    6.910.945    ...        
   10 Template:Niederlande    6.765.618    52 Template:AUT    665.416
   11 Template:FRA    6.340.807    70 Template:SUI    451.500
   12 Template:Kenia    5.600.000     دنیا    368.374.112

پاکستان دے بنن ویلے 3,000 ہیکٹر زمین تے آلو دی اگائی ہوندی سی جیہڑی ہن 111,000 ہیکٹر تے پھیل چکی اے۔ مدھری ہوند جیہڑی 1947 وچ 9 توں ہن 20 میٹرک ٹن/ہیکٹر تک اپڑ چکی اے۔ آلو وچ پاکستان آپنے آپ تے گزارھ کردا اے تے باہری آلو دی لوڑ نہیں۔ پاکستان وچ آلو چارے صوبیاں تے گلگت بلتستان وچ ہوندا اے۔ پاکستان وچ 8 دے نیڑے وکھرے موسمی تھاں نے ایہدی اگائی دے۔ 70 - 80% ہوند وشکارلے پنجاب تے وشکارلے چڑھدے خیبرپختونخواہ وچ ہوندی اے۔ ایہ چارے صوبیاں وچ خیبرپختونخواہ وچ بونیر، دیر، نوشہرہ، مردان، صوابی، ایبٹ آباد، مانسہرہ، چترال؛ پنجاب وچ اوکاڑہ، ساہیوال، جھنگ، چنیوٹ، قصور، گجرانوالہ تے شیحوپورہ؛ بلوچستان وچ مستونگ، زیارت، پشین، قلات، قلعہ سیف اللہ، لورالائی تے کوئٹہ تے سند وچ حیدرآباد دے ضلعیاں وچ آلو بیجیا جاندا اے۔ 20٪ دے نیڑے ہوند زمین چوں کڈھن لگیاں تے ٹھنڈے گودام نہ ہون باہجوں رل جاندی اے۔ 18% دے نیڑے آلو اگلی اگائی لئی رکھ لیا جاندا اے تے 5% بدیس پیجیا جاندا اے۔

پاکستان وچ دو ونڈاں دے آلو ہوندے نیں: مٹھا آلو تے پھکا آلو۔ مٹھے آلو دی چھلڑ لال ہوندی اے تے پھکے دی چھلڑ کنک ونی ہولدی اے۔ پاکستان وچ آلو دیاں سال وج تن فصلاں ہوندیاں نیں۔ پت جھڑی فصل وڈی اے۔ ڈیامنٹ، کارڈینل، ڈیزائری، راجہ، سانتے پاکستان وچ اگائیاں جانوالیاں وڈیاں ونڈاں نیں۔

پاکستان وچ آلو اگائی دیاں رتاں
اگائی رت اگائی ویلہ کٹائی ویلہ
پت جھڑی فصل اکتوبر جنوری
گرمیاں دی فصل جنوری مئی - جون
بسنت دی فصل مئی - جون اگست - ستمبر

بارلے جوڑ[لکھو]

اتہ پتہ[لکھو]

  1. "International Year of the Potato 2008 – The potato" (PDF). United Nations Food and Agricultural Organisation. 2009. ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/011/i0500e/i0500e02.pdf. Retrieved on 26 October 2011. 
  2. FAO, Faostat Statistik der FAO 2011, aufgerufen am 22. September 2013.