ایلبرٹ آئینسٹائن

ایلبرٹ آئینسٹائن
جیون	جمے 14 مارچ 1879، الم، جرمنی مریا 18 اپریل 1955(عمر 76) پرسٹن، نیو جرسی،امریکہ
دیس	جرمنی، سویٹزرلینڈ تے امریکہ
کم	سینسدان، پروفیسر
گن	جنرل رلیٹوٹی سپیشل رلیٹوٹی فوٹوالیکٹرک افیکٹ براوئنین جرکت انرجی-ماس اکویشن آئینسٹائن فیلڈاکویشن کٹھی فیلڈ تھیوری بوز-آئینسٹائن حساب کتاب

ایلبرٹ آئینسٹائن اک جرمن فزکس دا گرو سی۔ اوہ اپنی رلیٹوٹی دی جنرل تے سپیشل تھیوری دی وجہ توں مشہور سی۔ آئینسٹائن نوں 1921 چ فزکس چ نوبل انعام دتا گیا۔ اونوں اے انعام فزکس دی تھیوری تے کم تے فوٹوالیکٹرک افیکٹ دے قنون نوں لبن تے دتا گیا۔ آئینسٹائین نے 300 توں زیادہ سینسی صفے لکھے تے 150 غیر سینسی صفے لکھے۔ اونوں نوی فزکس دا پیو تے 21ویں صدی دا سب توں خاص سینسدان منیا جاندا اے۔ ٹائم میگزین نے اونوں صدی دا بندہ کیا.

پہلا جیون

البرٹ آئینسٹائن الم، بادنورتمبرگ، جرمنی چ 14 مارچ 1879 نوں اک یہودی ٹبر چ جمیا۔ اودا پیو ہرمن آئینسٹائن اک انجینیئر تے کاروباری جنا سی۔ اودی ماں دا ناں پاؤلین آئینسٹائن سی۔ 1880 چ اوہ تے اودا ٹبر میونخ ٹر گیا جتھےاودے پیو تے چچا نے رل کے ڈی سی کرنٹ تے کم کرن آلی اک بجلی دا سمان بنان آلی کمپنی شروع کیتی۔ آئینسٹائن اک یہودی ٹبر چ جمیا سی پر اودا ٹبر یہودی مزہبی کماں چ حصہ نئیں لیندا سی تے آئینسٹائن اک کیتھولک پریمری سکول چ پڑدا ریا۔ آئینسٹائن اک چنگا پڑھاکو سی تے کھیڈن واسطے اوہ مکینکی وی کردا سی تے شیواں بناندا سی۔ 1894 چ اودے پیو دی کمپنی اے سی بجلی دیاں شیواں نہ بنان دی وجہ توں ختم ہو گئی تے اودا ٹبر اٹلی کاروبار دی کھوج چ ٹر گیا۔ آئینسائن کج دیر میلان چ پڑدا ریا اوتھے اونوں استاد چنگے نا لگے اس واسطے اوہ تبیعت دی خرابی دا بحانہ کر کے اوہ سکول بغیر ڈکری لۓ چھڈ گیا۔ اس توں بعد اوہ زورخ، سویٹزرلینڈ دی اک یونیورسٹی چ داخلہ لین ٹر گیا۔ اوتھے اوہ داخلہ ٹیسٹ چ فیل ہو گیا کیونکہ اونے پچھلی ڈگری نئیں لئی سی پر ڈاخلہ ٹیسٹ چ اونے فزکس تے ریاضی چ بوت چنگے نمبر لۓ۔

ویاہ تے ڈگری

اودے ٹبر نے اونوں آراو ، اتلے سویٹزرلینڈ سکینڈری سکول پورا کرن آسطے پیج چھڈیا۔ جدوں اوہ 17 وریاں دا ہو یا تے اونے ڈگری لئی تے اپنے پیو دے آکھن تے جرمنی دی شہریت لئی تا نجہ اوہ فوج چ جان توں بچ جاۓ۔ اونے 1896 چ زیورچ واپس جا کہ یونیورسٹی چ داخلہ لیا تے فزکس تے ریاضی پڑن لگ گیا اونے 1903 چ اک جمعات دی سنگی نال ویاہ کر لیا اودے 3 پتر ہوۓ۔ اس توں آئینسٹائن برلن ٹر گیا تے پنج وریاں بعد اونے طلاق لے لئی۔ اس توں مگروں آئینسٹائن نے اپنی کزن نال 1923 چ ویاہ کر لیا تے 1935 چ اوہ اپنی بڈھی نال پرنسٹن، نیو جرسی، امریکہ ٹر گیا۔ کج ویلے بعد دسمبر 1936 چ گردیاں تے دل دے مسئلیاں نال اودی بڈھی مر گئی۔

پہلی نوکری

اپنی ڈگری لے کے آئینسٹائن دو سال تک نوکری لبدا ریا تے فیر اودے اک پرانے سنگی نیں اونوں برن چ اک پیٹنٹ آفس چ لگا دتا۔ اوہ پیٹنٹ آفس چ الیکٹرومقناطیسی شیواں دی جانچ پڑتال کردا سی۔ 1903 چ اودی نوکری سویٹزرلینڈ پیٹنٹ آفس چ پکی ہوگئی۔ اوہ آفس چ کم کردیاں اودہ واہ کج مسئلیاں نال پیندا سی جیناں چ بجلی دے سگنلاں نوں دوری تک پیجنا تے مکینکی دا ویلے دا جوڑ سی۔ ایناں مسئلیاں دے حل دی کھوج چ اونے روشنی تے خلاے ویلے دے جوڑ دے بارے چ کافی کج سمج لیا۔ اوہ اپنے کج سنگیاں نلا برن چ ملیا تے اوناں نے رل کے کلب بنایا جتھے اوہ سینسی تے فلاسفی دیاں گلاں کردے سی ایدا ناں آئنسٹائن نے ہاسے ہاسے چ اولمپیا اکیڈمی رکھ دتا۔ اس کلب نے آئینسٹائن دی سوچ تے کافی اثر کیتے تے اونے اک سٹرا دی کپیلری زور دے اتے مضمون لکھیا۔

سینسی کم

آئینسٹائن نے اپنے جیون چ کئی کتاباں تے مضمون لکھے۔ ایناں چ اکثر فزکس دے بارے چ سن پر کج سیاسی خیالاں دے بارے چ وی سن۔ اونے دوجیاں سینسداناں تے گروواں نال رل کے وی کئی کم کیتے جینا چ آئینسٹائن-بوز حساب کتاب، آئینسٹائن ریفریجریٹر تے دوجے کم ہیگے نیں۔

1900 چ فزکس

شروع چ آئینسائن زیادہ تر اس گل تے مضمون لکھدا سی کے ایٹم دنیا چ ہے گے نیں تے اوناں دا اک وزن ہوندا اے۔ آئنسٹائن نے 1902 چ ایٹماں دے بارے چ مضمون لکھیا تے ‌فزکس دے گرواں نیں اودی گل من لئی کے ایٹم اصل چ ہوندے نیں پر فیر وی گرو اس گل تے شکی سن کیونجہ 19ویں صدی دی کوئی وی تھیوری یا قنون ایٹماں دے ہون دی سچائی نئیں دسدا۔

ایٹم دے ہون دی تھیوری نوں کئی گروواں نے منیا تے کج نے نہ منیا۔ ایٹم دی تھیوری دراصل 19ویں صدی دی کئی تھیوریاں دے مطابق غلط تھیوری سی تے اوناں تھیوریاں دے مطابق ایٹم اصل چ نئیں ہو سکدا۔ ایناں تھیوریاں دی وجہ توں لوک تے گرو ایٹماں نوں صرف ریاضی چ مندے سن تے اصل چ کیندے سن کے اے نئیں ہوندا۔

آغینسٹائن اس گل دے خلاف سی اپنے کم چ اوہ یقین رکھدا سی تے سوچدا سی اک پکی تھیوری ایناں ساریاں گلاں تے پوری آۓ گی تے اوہ سچی گل دسے گی۔ اس دی خاطر اوہ ایٹم دی سچائی وکھان آستے کم کرنا شروع ہو گیا۔ اس آسطے اوہ سب توں پہلاں تھرموڈائینمکس پڑن لگ گیا فیر فزکس دے حساب کتاب ال ٹر گیا تے فیر ٹھوس شیواں دیاں خاص گرمی دی تھیوری ال ٹر گیا۔

اس نال اونے سوچیا کے اوہ پرائری پرنسپل دے اتے فوکس کرے کیونجے پرائری پرنسپل اینج دے قنون ہوندے نیں جیناں نوں سمجیا تے جاسکدا اے پر اوہ ہر جگہ تے اپلائی نئں ہوندے۔ 1905 چ جدوں اوہ پیٹنٹ آفس چ کم کردا سی تے اک جرمن فزکس جرنل چ اودے چار مضمون آگۓ۔ اوہ مضمون انقلابی نکلے تے ایناں دی وجہ توں 1905 نوں آئینسٹائن دا معجزاتی ورا کیا جاندا اے۔

تھرموڈائینمکس

آئینسٹائن دے پہلے کم تھرمڈائینمکس دے گرد کمدے سن۔ اونے 1902 چ تھرموڈائینمک آئڈنٹٹی دا مضمون لکھیا کج دوجے مضمون اس تے لکھے جینا دا مقصد ایٹم دی کھوج تے سمجنا سی۔ 1903 تے 1904 چ اوہ ایٹم دے کئی قسماں دے محول چ حرکت تے کم۔ میکسویل دی تھیوری دے مطابق ایٹم دا وزن صفر نئیں ہو سکدا اس واسطے ایدے کماں نوں ویکھیا جا سکدا اے۔ اودا تھرموڈائینمکس تے کم ایٹماں دے اتے تجربے اس ویلے دی فزکس چ آندے سن تے آئینسٹائن نے پی ایچ دی چ وی ایہوں گلاں تے تھیسس دتا۔

سوچ دے تجربے

آئینسٹائن دی سوچ نے 1905 چ ذرا بدلاؤ ہویا تے اونوں اے سمج لگی کہ روشنی دی کوانٹم پراپرٹیاں دا مطلب سی کہ میکسویل دی تھیوریاں صرف اک تکا سی۔ اونوں پتہ سی کے اوناں قنوناں نوں نوے قنوناں نے بدلنا اے پر اونوں اوہ قنون بنان دی سمج نئیں آرئی سی۔ اونوں مسوس ہویا کہ ایناں دا تکا لان نل کوئی گل نئیں بننی۔

سپیشل ریلیٹویٹی

1905 چ اونے حرکت کردیاں شیواں دی الیکٹروڈائینمکس تے مضمون چ اونے سپیشل رلیٹوٹی دی انقلابی تھیوری وی لکھی۔ اس تھیوری نوں شروع چ کسے نے نہ منیا۔ اس توں علاوہ اونے وزن-زور دی برابری دے مضمون چ اونے سپیشل رلیٹوٹی دی اکویشن دتی جینوں 20ویں صدی دی سب توں مشہور اکویشن کیندے نیں:E=mc²۔ اس تھیوری دے مطابق وزن نوں بوت زیادہ زور چ بدلیا جاسکدا اے۔ اس تھیوری نوں نہ منیا گیا پر اس تھیوری نوں ایٹمی زور بنان چ ورتیا گیا۔ ایناں تھیوریاں نوں دنیا دے جانے پچھانے میکس پلانک نے من لیا تے اودی مشہوری دی وجہ توں اس تھیوری نوں گروواں نوں مننا شروع کیتا۔

فزکس چ نوبل انعام لین والے

ولہیلم رونٹیگن · ہینڈرک لورینٹز · پیٹر زیمن · ہینری بیکرل · پیری کیوری · میری کیوری · لارڈ ریلے · فلپ لینارڈ · جے جے تھامسن · البرٹ اے مائیکلسن · گیبرل لپمان · کارل فرڈیننڈ براون‏ · مارکونی · یوہانس دائیڈیرک فان ڈی والز · ولیہلم ویین‏ · گستاف دالین · ھایک کامرلنگ اونس · میکس فان لائو · ولیم ہنری بریگ · ولیم لارنس بریگ · چارلس گلوور بارکلہ · میکس پلانک · یوہانز سٹارک · چارلس ایڈورڈ گیوم · ایلبرٹ آئینسٹائن · نیلز بوہر · رابرٹ اے ملیکنز · مان سیگباہن · گستاف ہرٹز · یان باپٹسٹے پیرن · آرتھر کومپٹن · چارلس تھامسن ریز ولسن · اون ولانز رچرڈسن · لوئی دوبروی · وینکٹا رامن · ورنر ہائسنبرگ · ارون شروڈنگر · پال ڈیراک · جیمز چیڈوک · کارل اینڈرسن · جارج پیجٹ تھامسن · اینریکو فرمی‏ · ارنسٹ لارنس‏ · اٹو سٹرن‏ · ولفگانگ پالی‏ · پرسی برجمین · ایڈورڈ وکٹر ایپلٹن‏ · پیٹرک بلیکٹ · ہائیڈکی یوکاوا · سیسل فرینک پاول‏ · جان کوککرافٹ · ارنسٹ والٹن · فیلکس بلوخ · ایڈورڈ ملز پرسل · فرتس زرنائیک · میکس بورن · والتھر بوتھے · ولیس لیمب · پولیکارپ کش · جان بردین · والٹر بریٹمین · والٹر بریٹمین · چین ننگ یانگ  · سنگ-ڈاؤ لی · پاول چرنکوف  · الیا فرینک · جان بردین · والٹر بریٹمین · ولیم شوکلے · چین ننگ یانگ  · پاول چرنکوف  · الیا فرینک · ایمیلیو سیگرے · اون چیمبرلین ‏  · ڈونلڈ گلاسر · ڈونلڈ گلاسر  · لیو لنداؤ · یوجین وگنر  · ماریا گوپرٹ مائر · ہانز جنسن ‏ · الیگزنڈر پروخروف · ہانز جنسن ‏ · چارلس ٹاؤنز · سن اتیرو ٹوموناگا · جولین شونگر · رچرڈ فائنمین · ایلفرڈ کیسلر · ہانز بیتھے · لوئیس الوارز · ہنس الفوین · لوئیس نیل

کوپلے ٹکا لین والے (Copley Medallists)

جیمز کک · ہمفری ڈیوی · جارج اوہم · روڈلف کلاسیس · جوزف لسٹر · دمتری مندلیف · میچنیکوف · تھامسن · لورینٹز · ارنسٹ ردرفورڈ · ایلبرٹ آئینسٹائن · نیلز بوہر · جیمز چیڈوک · ہوورڈ فلورے · الساندرو وولٹا · میکس پلانک · رابرٹ براؤن · روڈلف ورچو · سٹیفن ہاکنگ