سلیمان اعظم

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
Osmanli-nisani.svgسلیمان I
عثمانی سلطان
EmperorSuleiman.jpg
Tughra of Suleiman I the Magnificent.svg
راج ویلہ: 1566–1520

سلیمان جیہنوں سلیمان قنونی وی کیا جاندا اے سلطنت عثمانیہ دا 10واں سلطان سی ، جس نے 1520ء توں 1566ء تک راج کیتا ۔ اوہ بلاشبہ سلطنت عثمانیہ دا عظیم ترین حکمران سی تے اپنے بے مثل عدل و انصاف تے لاجواب انتظام دی بدولت مملکت اسلامیہ نوں خوشحالی تے ترقی دی راہ تے گامزن کردتا ۔


سلطان سلیمان قنونی دا امریکہ دے ایوان نمائندگاں چ لگی کھدی ہوئی مورت ۔ ایہہ پوری تریخ دے 23 مشہور قنون داناں چوں اک اے

اس نے مملکت لئی قنون سازی دا جہڑا خصوصی اہتمام کیتا ، اسدی وجہ توں ترک اسنوں سلیمان قنونی دے ناں نال یاد کردے نیں جدوں کہ مغرب اسدی عظمت دا اس قدر معترف اے کہ مغربی مصنفین اسنوں سلیما ن ذیشان یا سلیمان عالی شان تے سلیمان اعظم آکھدے نیں ۔ اس دی حکومت چ سرزمین حجاز ، ترکی ، عراق ، فلسطین ، مصر ، الجزائر ، کردستان ، شام ، بیت المقدس ،یمن ، خلیج فارس تے بحیرہ روم دے ساحلی علاقے ، یونان تے ھنگری دے علاقے وی شامل سن۔


پہلا جیون[لکھو]

سلطان سلیمان نوجوانی چ

سلیمان 6 نومبر 1494ء چ پیدا ہوئیا ، اسدا پیؤ سلیم اول سلطنت عثمانیہ دا 9ویں سلطان سی ۔ اسدی ماں دا ناں عائشہ سی ۔ سلیم اول نے 8 سال(918ھ-926ھ) تک حکومت کیتی ۔ سلیمان نے اپنے پیؤ 16 سال تک جنگی فناں دی تربیت لئی ۔ سلیم اول نے اپنے پتر نوں دینی تے دنیاوی تعلیم وی دوائی ۔ سلیمان دیاں انتظامی صلاحیتاں اودوں ساہمنے آئیاں جدوں اسنوں مختلف صوبےآں دا گورنر مقرر کیتا گئیا ، سب توں پہلاں اپنے دادے بایزید ثانی دے زمانے چ کفہ دے سنجق (صوبہ ) دے حکمرانی کی تی ۔ اس نے مغنیشیا ، ادرنہ تے صاروخان دی حکمرانی دی ذمہ داریاں وی انجام دتیاں ۔ سلیم اول نے جدوں ایران تے حملہ کیتا تے سلیمان نائب دی حثیت نال قسطنطنیہ چ موجود سی ۔

بحثیت سلطان[لکھو]

1556ء چ ھنگری دا بادشاہ جان سیگیسمونڈ سلطان سلیمان اعظم نال


سنہ1520ء چ سلیم اول دے مرن دے بعد عثمانی سلطنت دی حکمرانی سلیمان نے سمبھالی تے ایتھوں ای سلطنت عثمانیہ دے اس دور دا آغاز ہندا اے جہڑا اپنی خوشحالی ، استحکام تے وسعت دے اعتبار نال یادگار اے ۔ سلیمان نے اپنے 26 سالہ دور حکومت ج سلطنت عثمانیہ نوں سیاسی برتری دوان تے اسنوں برقرار رکھن دیاں جہڑیاں کوششاں کیتیاں اوہ اس دی سوجھوانی دا ثبوت نیں ۔

اس دے ایہہ کارنامے اس لئی وی بہت وڈے نیں کہ اس دور چ عیسائی تے مغربی طاقتاں اکٹھیاں تے طاقتور ہو رہیاں سن دے وڈیاں وڈیاں شخصیتاں عثمانیآں دا مقابلہ کرن میدان چ آئیاں ، جنہاں چ شہنشاہ چارلس پنجم جہڑا یورپ دے ادھے توں وی ودھ حصے تے راج کر رہیا سی ، جس چ موجودہ سپین ، بیلجیئم ، ہالینڈ تے جرمنی شامل سن تے تے انگلستان دی رانی ایلزبتھ اول تے ھنگری دا راجہ لوئی وی شامل سن ۔

ایہہ یورپ دے جاگن دا زمانہ سی ۔ فراس ، انگلستان تے آسٹریا نے اپنے جھیڑے مکا لئے سن تے عیسائی طاقتاں متحد ہون دی کوششاں کر رہیاں سن ۔اس لئی حکومت سمبھالن دے بعد اپنے 26 سالہ دور حکومت چ سلیمان کسے نا کسے جنگ یا مہم چ مصروف رہیا ، اگرچہ درمیان چ مختصر وقفے وی آئے، ایتھے تک کہ جنگ دے دوران ای سلیمان نے ایہ جہان چھڈیا ۔ اوہنے ذاتی طور تے 13 جنگاں چ حصہ لئیا ، جنہاں چوں 3 ایشیا تے 10 یورپ چ لڑیاں گئیاں سن ۔ اینج سلطنت عثمانیہ دیاں سرحداں چ 13 وار وادھا ہوئیا ۔


فتح بلغراد[لکھو]

عثمانی ترکاں دا ایسترگوم دا محاصرہ 1543ء

سلطان بنن دے بعد سلیمان دی زندگی دا پہلا معرکہ فتح بلغراد سی ۔ ھنگری دا راجہ لوئی دوجا ، سلیمان دے پیؤ دے زمانے توں ای ات مچا رہیا سی ۔ سلیمان نے خلیفہ بنن دے بعد شاہ ہنگری کول اپنے سفیر گھلے جنہاں نے سلیمان ولوں خراج دا مطالبہ راجہ تک پہنچائیا ۔ راجہ طاقت دے نشے چ چور سی تے اس نے ترک سفیراں نال بدسلوقی کیتی ، بلکہ بعض روایتاں تے موجب اینہاں نوں قتل کرواتا سی ۔ سلیمان نوں خبر ملی تے اسنے فوجی تیاری دا حکم دتا ۔ سلیمان فوج لے کے ایتھے آئیا تے 1521ء چ ترک فوجاں نے بلغراد تے مل مار لئیا ، سلیمان نے بلغراد شہر نوں کسے وی قسم دا نقصان نئيں پہنچائیا تے ایتھے دے وڈے گرجے دی صفائی کروائی تے نماز پڑھی تے اسنوں مسیت چ بدلن دا حکم دتا ۔


فتح رہوڈوس[لکھو]

اگلے سال سلیمان فوجاں لے کے رہوڈوس دے جزیرے ول گئیا ، جس تے سینٹ جان دے سورمےآں (نائٹس)نے مل ماریئا ہوئیا سی تے ایہہ لوک سلطنت عثمانیہ لئی ہر ویلے خطرہ بنے ہوئے سن ، کیونجے ایہہ عیسائی بحری قزاقاں دی مدد کردے رہندے سن ۔ سلیمان 15 جون 1521ء نوں قسطنطنیہ توں فوج لے کے ٹریا ۔ 300 جنگی جہاز تے 400 سامان دے جہاز علیحدہ ٹورے گئے ۔ 18 جولائی نوں سلطان رہوڈوس جزیرے دے ساحل تے اتریا تے اگست دی پہلی نوں رہوڈوس شہر دا محاصرہ شروع کیتا ۔ ایہہ محاصرہ اک دو نئیں بلکہ پورے 5 مہینے جاری رہیا ، آخر رہوڈوس دے حاکم نے ہتھیار سٹ سٹے ۔ سلیمان نے جزیرے آلیاں نوں 12 دن دا ویلا اینہاں نوں ایتھوں نکلن لئی دتا ۔ سلطان نے اوہناں نوں اپنا سامان تے ہتھیار لے جان دی اجازت دتی تے لوڑ پین تے عثمانی جہاز ورتن دی وی اجازت دتی ۔ رہوڈوس دے عیسائی ایتھوں نکل کے کریٹ دے جزیرے تے چلے گئے ۔


مہاچ دا معرکہ[لکھو]

فرانسس اول (سجے) تے سلطان سلیمان (کھبے) نے 1530ہ دی دہائی چ فرانس عثمانی اتحاد دی بنیاد رکھی

کجھ ورہیاں مگروں سلیمان نے ھنگری تے حملے دا فیصلہ کیتا 1526ء چ اک لکھ سپاہیاں دی فوج نال لے کے ٹریا ، اس ویلے 300 توپاں وی فوج نال سن ۔ مہاچ دے تھاں تے عثمانی فوجاں تے ہنگری دیاں فوجاں دا آہمنا ساہمنا ہوئیا ۔ ترک اس جرات تے بہادری نال لڑے کہ صرف دو گھینٹےآں چ ای جنگ دا فیصلہ ہوگئیا ۔ شاہ لوئی میدان چوں نس گئیا تے اک دریا چ ڈب مریا ۔


ہنگری تے پہلا حملہ[لکھو]

سلطان سلیمان نے ہنگری دے راجگھر بوڈا (بوڈاپسٹ) تے چڑھائی کیتی تے 10 ستمبر 1526ء چ اس شہر تے وی ترکاں نے مل مار لئیا ۔ شاہ لوئی اونترا نکھترا ( بے اولاد) سی ، اس لئی سلیمان نے مقامی وڈیرےآں دے مشورے نال کاؤنٹ زایولیا نوں راجہ مقرر کردتا تے واپس آگئیا ۔ (بوڈا اج کل بوڈا پسٹ کہلاندا اے ) ۔ کجھ چر مگروں شہنشاہ چارلس پنجم دے بھراء فرڈینیند نے ہنگری دا راجہ بنن دے خاب ویکھنے شروع کردتے ، تے ہنگری تے حملہ کردتا ۔ کاؤنٹ زایولیا نوں ہرا کے پولینڈ نسا دتا ۔ زایولیا نے سلطان کولوں مدد منگی ۔ فرڈینینڈ نے وی سلطان کولوں امداد منگی پر ھنگری دے اوہ شہر وی واپس منگے جنہاں تے ترکاں دا قبضہ سی ۔ سلطان ن ے زایولیا دی مدد دا فیصلہ کیتا تے 1530ء چ اک وذی فوج لے کے بودا پہنچئیا تے 6 دناں دے محاصرے دے بعد قلعہ فتح کیتا ۔


ویآنا دا محاصرہ[لکھو]

ملکہ خرم سلطان (روکسیلانا)

زایولیا نوں اس دے عہدے تے بحال کرن دے بعد ، فتنے دا مڈھ مکان لئی آسٹریا ول رخ کیتا تے 27 ستمبر نوں راجگھر ویآنا دا محاصرہ کر لئیا ۔ ایہہ محاصرہ لمبا ہوگئیا ، موسم وی خراب سی رسد دی وی کمی سی ، رستیاں دی خرابی دی وجہ توں سلطان نوں وڈیاں توپاں ھنگری چ چھڈنیاں پئیاں سی ۔ اس لئی ایہہ محاصرہ بے نتیجہ رہیا تے سلطان نوں واپس آنا پئیا ۔ پر یورپ دے گھب تک ترکاں دے پیر پہنچن نال یورپ دیاں حکومتاں تے ترکاں دی دھاک بیٹھ گئی سی ۔ 3 سال بعد سلطان نے اک وار فیر آسٹریا دا رخ کیتا پر صرف اک تھاں گونز تے مل مارن چ 3 مہینے لگ گئے ، اوتھوں سلطان استیریا نوں فتح کرن دے بعد قسطنطنیہ واپس آگئیا تے آسٹریا نال عارضی صلح ہوگئی ۔


ایران دے خلاف کاروائی[لکھو]

File:Suelemanname nahcevan.jpg
1554ء سلطان سلیمان اپنی فوج نال نخچیوان چ

سلیمان دا 6ویں وڈا حملہ ایران دے حلاف سی ۔ سلیمان دے وزیر اعظم نے جولائی 1530ء چ تبریز شہر تے مل مار لئیا تے ستمبر چ سلطان خود فاتحانہ انداز نال شہر چ داخل ہوئیا ۔ ایتھوں ترک فوجاں نے ہمدان دے رستے بغداد دا رخ کیتا ، سلطان 4 مہینے بعداد چ رہیا ۔ ایرانیاں نے فیر اپنے علاقے واپس لے لئے سی اس لئی ترک فوجاں نے اک وار فیر ایران گئیاں تے آذربائیجان تے دوجے علاقےآن تے مل ماریئا تے 1532ء نوں سلطان واپس قسطنطنیہ پہنچ گئیا ۔


ہنگری دی سلطنت عثمانیہ چ شمولیت[لکھو]

انتقال[لکھو]

کانامے[لکھو]