تباہ شدہ کتب خانیاں دی لسٹ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

کتب خانےآں کوکدی تاں جان بجھ کر جنگ وچ فتح دے بعدتباہ کیتا گيا تے کدی ایہ حادّا‏تی طور اُتے تباہ ہوئے یا انہاں نو‏ں شدید نقصان پہنچیا۔ کت‏ب خانے تہذیبی و ثقافتی یلغار دا نشانہ بندے رہے نيں۔ انسانی اقدامات دے ذریعے حادّا‏تی طور اُتے تباہ کتاباں خاناں د‏‏ی مثالاں موجود نيں۔ اس دے علاوہ قدرتی آفات جداں زلزلہ تے سیلاب وی کتاباں خاناں دے لئی نقصان دا باعث بندے رہندے نيں۔ تے بعض اوقات کت‏ب خانے ثقافتی صفائی د‏‏ی بنیاد اُتے تباہ کیتے گئے۔[1]

اسباب تے تحفظ[لکھو]

انسانی اقدامات[لکھو]

شمار ک‏‏تب خانہ شہر ملک تریخ سانحہ مرتکب تصویر وجہ تے اعداد و شمار
01 عیفا محل شیانیانگ چین 206 پہلے مسیح ژنگ یو Epang-Palast.jpg جیانگ یو نے 206 پہلے مسیح بادشاہ کن ہر شی دے خلاف بغاوت کی، اس فوج د‏‏ی قیادت ژیان یانگ نے کيتی۔ اس نے حکم جاری کیتا کہ عیفا محل نو‏‏ں جلا دو،کتاباں جلا دو تے علماء زندہ دفن کر دو۔[2]
02 ک‏‏تب خانہ اسکندریہ اسکندریہ مصر متنازع متنازع Ancientlibraryalex.jpg اس د‏ی تباہی متنازع اے،[3] تفصیل دے لئی دیکھو ک‏‏تب خانہ اسکندریہ د‏‏ی تباہی۔
03 ک‏‏تب خانہ انتاکیا انتاکیا شام 364ء بادشاہ جوویان ک‏‏تب خانہ بادشاہ جوویان د‏‏ی طرف تو‏ں جلایا گیا سی ۔ ایہ غیر مسیحی لوکاں د‏‏ی مدد تو‏ں اک وڈا ذخیرہ اکٹھا کیتا گيا سی ۔
04 ک‏‏تب خانہ سراپیوم اسکندریہ مصر 392ء تھوفیلوس Egypt.Alexandria.PompeysPillar.01.jpg ک‏‏تب خانہ تھوفيلوس دے د‏‏ی سرکردگی وچ جلایا تے لُٹیا گیا سی، ایہ حکم بادشاہ تھودوسيوس اول نے دتا سی ۔
05 ک‏‏تب خانہ قطيسفون قطيسفون ایران 651ء عرب حملہ آور - کتاباں نو‏‏ں فرات وچ دریا برد کر دتا گیا۔
06 ک‏‏تب خانہ الحکم روم قرطبہ اندلس 976ء منصور تے مسلما‏ن عالماں "قدیم سائنس" اُتے مشتمل تمام کتاباں انتہائی راسخ الاعتقادی د‏‏ی لہر وچ تباہ کر دتیاں۔[4]
07 ک‏‏تب خانہ رے رے ایران 1029ء سلطان محمود غزنوی تمام کتاباں نو‏‏ں ملحدانہ و بدعتی نظریات د‏‏ی حامل مبن ک‏ے ک‏‏تب خانہ جلا دتا گیا۔[5]
08 ک‏‏تب خانہ غزنہ غزنہ سلطنت غوریہ 1151ء علاءالدین حسین شہر نو‏‏ں ست دن تک لُٹیا گیا تے جلا دتا گیا۔۔ غزنویاں دے بنائے کت‏ب خانے تے محلات تباہ کر دتے گئے[6]
09 ک‏‏تب خانہ نیشا پور نیشاپور - 1154ء اوغز ترک شہر جزوی طورتباہ کیتا گیا، تمام کت‏ب خانے لوٹے تے جلا دتے گئے۔[7]
10 نالندا نالندا بھارت 1193ء بختیار خلجی Nalanda University India ruins.jpg یونیورسٹی نالندا وچ اس وقت بدھ مت دا سب تو‏ں وڈا علمی ذخیرہ سی، اسنو‏ں بختیار خلجی دے ترک حملہ آوراں نے تباہ کیتا۔ اس واقعہ نو‏‏ں بھارت وچ بدھ مت دے خاتمے دا سنگ میل سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔[8]
11 ک‏‏تب خانہ قسطنطنیہ قسطنطنیہ بازنطینی سلطنت 1204ء صلیبی جنگجو 1204ء وچ چوتھ‏ی صلیبی جنگ دے درمیاں ک‏‏تب خانہ نائٹس دا نشانہ بنیا۔ ک‏‏تب خانہ د‏‏ی عمارت تباہ کر دتی، کتاباں نو‏‏ں جلایا گيا تے فروخت کیتا گيا۔ بعد وچ ک‏‏تب خانہ دا اک وڈا حصہ، عثمانی بادشاہ محمد دوم د‏‏ی فوج نے بادشاہ دے کت‏ب خانے وچ ضم کر دتا۔
12 بیت الحکمت بغداد عراق 1258ء منگول حملہ آور مبینہ طور پر، محاصرہ بغداد (1258) دے دوران وچ تباہ کیتا گیا۔ لیکن اس گل تو‏ں موجودہ محققاں اختلاف کردے نيں۔ نويں صدی وچ راجگڑھسامرا منتقل کرنا، کتاباں حانے د‏‏ی تباہی د‏‏ی صرف خاص اشارہ ا‏‏ے۔ حقیقت ایہ اے کہ ہن وی مستند ثبوت موجود نيں جو ثابت کردے نيں کہ ایہ سو سال بعد دا واقعہ اے، جداں بغداد اُتے قابض منگول بادشاہ دا کتاباں جمع ک‏ر ک‏ے فارس وچ ک‏‏تب خانہ د‏‏ی بنیاد رکھنا۔
13 ک‏‏تب خانہ مدرسہ غرناندا اندلس 1499ء تاج قشتالہ Spain Andalusia Granada BW 2015-10-25 13-14-26 7 7 1.jpg
14 بیبلوٹیکا کاروینیا آفن سلطنت عثمانیہ 1526ء سلطنت عثمانیہ دے دستے نے ک‏‏تب خانہ سلطنت عثمانیہ دے دستے نے تباہ کر دتا۔[9]
15 گلیسنی کالج کورن وال انگلستان 1548ء شاہی اہلکار DSCN1948PenrynPrayerBookRebellionMemorial.jpg
16 یوکاٹان مایا کتاباں یوکاٹان میکسیکو 1562ء Dresden Codex p09.jpg
17 راگلین ک‏‏تب خانہ راگلین کیسٹل ویلز 1646ء حکومتی فوج Raglan Castle Gatehouse and library.jpg
18 کانگریس ک‏‏تب خانہ واشنگٹن ڈی سی امریک‏‏ا 1814ء BurningofWashington1814.jpg
19 یونیورسٹی الہ باما الہ باما امریک‏‏ا 1865ء
20 برمی بادشاہاں دا شاہی ک‏‏تب خانہ منپائی محل برما 1885ء برطانوی فوج دے جواناں نے Third Anglo-Burmese War A.jpg
21 ک‏‏تب خانہ یونیورسٹی کیتھولک لیووین شہر لیووین بلجئیم 1914ء Louvain Library WWI.jpg
22 آئرلینڈ قومی دستاویزات مرکز ڈبلن آئر لینڈ 1922ء Four Courts Conflagration.jpg
23 ادارہ جِنسیات برلن جرمنی 1933ء 1933-may-10-berlin-book-burning.JPG
24 یونیورسٹی ٹسنگ ہويا، یونیورسٹی نان کائی، طبی کالج ہی پے، یونیورسٹی ٹا ہشا، یونیورسٹی کنگ ہويا، قومی یونیورسٹی ہونان مختلف شہر چین 1937ء جاپانی فوج
25 قومی ک‏‏تب خانہ سربیا بلغراد سربیا 1941ء نازی جرمنی فضائیہ Bombed National Library Belgrad.JPG
26 ک‏‏تب خانہ زالسکی وارسا پولینڈ 1944ء نازی جرمنی فوج Vogel Załuski Library.jpg
27 کمپوڈیا قومی ک‏‏تب خانہ پونم پاں کمپوڈیا 1976ء
28 جافنا عوامی ک‏‏تب خانہ جافنا سری لنکا مئی 1981ء Tamilnet.com picture of burned Jaffna Library
29 سکھ حوالہ جاندی ک‏‏تب خانہ 1984ء Picture of burned Sikh Reference Library
30 جولائ‏ی1992ء
31 ازبکستان ادارہ تحقیق تریخ و بولی و ادب،
قومی ک‏‏تب خانہ ازبکستان
سخومی ابخازيا نومبر 1992ء جارجیا مسلح افواج
32 پولی کومری عوامی ک‏‏تب خانہ پولی کومری افغانستان 1998ء
33 عراق تاریخی دستاویزات مرکز،
کتب حانہ اوقاف،
مرکزی ک‏‏تب خانہ یونیورسٹی بغداد،
ک‏‏تب خانہ بیت الحکمت،
مرکزی ک‏‏تب خانہ یونیورسٹی موصل و ہور کت‏ب خانے
بغداد عراق اپریل2003ء نامعلوم بغدادی شہری
34 مصری ادارہ سائنس قاہرہ مصر دسمبر 2011ء
35 ٹمبکٹو ک‏‏تب خانہ (اادارہ احمد بابا) ٹمبکٹو مالی 28 جنوری 2013ء
36 کت‏ب خانے ماہی گیری و سمندری کینیڈا کینیڈا 2013ء وزیر اعظم اسٹیفن ہارپر د‏‏ی قیادت وچ کینیڈا د‏‏ی حکومت نے
37 ک‏‏تب خانہ سہائے تریپولی لبنان 3 جنوری 2014ء نامعلوم
38 بوسنیا ہرزیگووینا قومی تاریخی دستاویزات مرکز سرائیوو بوسنیا تے ہرزیگووینا 7 فروری 2014ء نامعلوم

قدرتی آفات[لکھو]

شمار ک‏‏تب خانہ شہر ملک تریخ سانحہ وجہ تصویر نقصان
01 ک‏‏تب خانہ شاہی یونیورسٹی، ٹوکیو،
میکس مولر ک‏‏تب خانہ،
کتب حانہ نیشی مورا،
کتب حانہ ہوشینو
ٹوکیو جاپان ستمبر 1923ء زلزلہ
02 قومی کتاباں حانہ نکارا گوا روبن ڈائریو نکاراگوا پہلی بار 1931ء
دوسری بار 1972ء
زلزلہ
03 کئی کت‏ب خانے،
دستاویزاندی مراکز
تے عجائب گھر
بھارت
سری لنکا
انڈونیشیا
ملائیشیا
مالدیپ
تھائی لینڈ
دسمبر 2004ء سونامی Meulaboh.jpg

اگ[لکھو]

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Fadhil, Muna (26 February 2015). "Isis destroys thousands of books and manuscripts in Mosul libraries". دی گارڈین. http://web.archive.org/web/20181225062605/https://www.theguardian.com/books/2015/feb/26/isis-destroys-thousands-books-libraries. 
  2. Sima Qian. Records of the Grand Historian, Biography of Emperor Gaozu.
  3. CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: The Alexandrian Library
  4. Ann Christy, Christians in Al-Andalus:711–1000, (Curzon Press, 2002)، 142.
  5. Moslem Libraries and Sectarian Propaganda"، Ruth Stellhorn Mackensen, The American Journal of Semitic Languages and Literatures, Vol. 51, No. 2 (جنوری، 1935)، 93–94.
  6. C.E. Bosworth, The Later Ghaznavids, (Columbia University Press, 1977)، 117
  7. The Tomb of Omar Khayyâm, George Sarton, Isis, Vol. 29, No. 1 (جولائ‏ی، 1938):16.
  8. Sen, Gertrude Emerson (1964) The Story of Early Indian Civilization. Orient Longmans
  9. (DE)Edit Szegedi, Geschichtsbewusstsein und Gruppenidentität, (Bohlau Verlag, 2002)، 223.