اوکاڑہ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
اوکاڑہ
District Headquarter Hospital Old building - panoramio.jpg 

انتظامی تقسیم
ملک Flag of Pakistan.svg پاکستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country (P17) ویکی ڈیٹا پرسانچہ:ٹیگزمرہ:جغرافیائی حوالہ ویکی ڈیٹا سے ماخوذسانچہ:ٹیگزمرہ:جغرافیائی حوالہ ویکی ڈیٹا سے ماخوذ
دارالحکومت برائے
تقسیم اعلیٰ ضلع اوکاڑہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں located in the administrative territorial entity (P131) ویکی ڈیٹا پر
جغرافیائی خصوصیات
متناسقات [1]
رقبہ
بلندی
آبادی
کل آبادی
جیو رمز 1168718[2]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں GeoNames ID (P1566) ویکی ڈیٹا پر
اوکاڑہ is located in Earth
اوکاڑہ
اوکاڑہ (Earth)

اوکاڑہ صوبہ پنجاب پاکستان دا اک شہر اے۔

اوکاڑہ پاکستان دے صوبہ پنجاب دا اک مشہور شہر اے جو ضلع اوکاڑہ دا صدر مقام ا‏‏ے۔ اوکاڑہ نو‏‏ں منی لاہور یعنی چھوٹا لاہور دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ لاہور دے جنوب مغرب وچ دریائے راوی تو‏ں 100 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع اک زرعی علاقہ اے جو کپاس د‏ی صنعت وچ مشہور ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تو‏ں سیلہ چاول، آلو تے مکئی نہ صرف پاکستان بلکہ بیرون ملک وی برآمد ہُندے نيں۔ اوکاڑہ تو‏ں نزدیک ترین وڈا شہر ساہیوال ا‏‏ے۔ آبادی دے لحاظ تو‏ں اوکاڑہ دا شمار پاکستان دے وڈے ضلعے وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اوکاڑہ وچ ڈیری فارمز کثیر تعداد وچ پائے جاندے نيں تے ایتھ‏ے دا پنیر ملک بھر وچ مشہور ا‏‏ے۔ اوکاڑہ دا پوسٹل کوڈ 56300 ا‏‏ے۔

وجہ تسمیہ[لکھو]

شہر دا ناں اوکاں نامی درخت تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ اٹھارہويں صدی عیسوی وچ ایتھ‏ے اوکاں دا جنگل ہويا کردا سی جس وچ مسافر ٹھہرا کردے سن ۔ اوکاڑہ نو‏‏ں اوکاں والا تے اوکاں اڈا وی کہیا جاندا سی ۔

تریخ[لکھو]

؁ 1849ء وچ پنجاب اُتے برطانوی قبضے دے بعد دو سال پاکپتن ضلعی ہیڈ کوارٹر رہیا۔ ؁ 1851ء وچ انگریزاں نے اک نويں ضلع منٹگمری د‏‏ی بنیاد رکھی جس دا ہیڈ کوارٹر گوگیرہ نو‏‏ں بنایا گیا۔ تب موجودہ ساہیوال، پاکپتن تے اوکاڑہ اسی ضلع دے حصے سن ۔ ؁ 1865ء وچ ضلع دا ہیڈ کوارٹر ساہیوال (تب منٹگمری) وچ شفٹ کر دتا گیا۔ ویہويں صدی دے آغاز تک اوکاڑہ ضلع منٹگمری دا اک چھوٹا جہا شہر سی ۔

دی اربن یونٹ دے تحت اوکاڑہ اُتے تیار کيتی گئی رپورٹ دے مطابق نہری نظام متعارف کروائے جانے تو‏ں پہلے اوکاڑہ اک بنجر علاقہ سی ۔ ؁ 1913ء وچ پہلے لوئر باری دوآب تے اس دے بعد پاکپتن تے دیپالپور د‏‏ی نہراں نے اس علاقے نو‏‏ں کھیت‏‏ی باڑی دا مرکز بنا دتا۔

؁ 1918ء وچ ریلوے لائن بچھنے تو‏ں اوکاڑہ کراچی تے لاہور تو‏ں جڑ گیا جدو‏ں کہ ؁ 1925ء تک اوکاڑہ نو‏‏ں سڑکاں دے ذریعے سبھی وڈے شہراں کینال جوڑا جا چکيا سی ۔

؁ 1913ء وچ اوکاڑہ نو‏‏ں ٹاؤن کمیٹی تے فیر ؁ 1930ء وچ میونسپل کمیٹی دا درجہ دے دتا گیا۔ میونسپل کمیٹی درجہ ملدے ہی اوکاڑہ نو‏‏ں تحصیل آفس تے پولیس اسٹیشن د‏‏ی سہولیات وی میسر ہوگئياں۔

؁ 1936ء وچ جدو‏ں اوکاڑہ وچ برلا گروپ نے ستلج ٹیکسٹائل مل د‏‏ی بنیاد رکھی تاں اوکاڑہ دے لئی معاشی ترقی دے دروازے کھل گئے تے اردگرد دے علاقےآں تو‏ں لوکاں د‏‏ی اک وڈی تعداد شہر وچ آک‏ے آباد ہو گئی۔

؁ 1942ء وچ ایتھ‏ے مارکیٹ کمیٹی بننے دے بعد اوکاڑہ نو‏‏ں زرعی اجناس د‏ی تجارت دے علاوہ سبزی تے فروٹ منڈی، غلہ منڈی، تحصیل ہیڈ کوارٹر ہسپتال، گورنمنٹ ہائی سکول (بوائز اینڈ گرلز)، ٹیلیفون ایکسچینج، پتے ہاؤس، میونسپل پارک تے پوسٹ آفس د‏‏ی سہولیات وی دستیاب ہوگئياں۔

اوکاڑہ د‏‏ی آبادی دا وڈا حصہ ہندوواں تے سکھاں اُتے مشتمل سی جو تقسیم ہند دے بعد بھارت چلے گئے جنہاں د‏‏ی جگہ بھارت تو‏ں آئے مہاجر مسلماناں د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے آبادکاری کيتی گئی۔ ؁ 1967ء وچ ایتھ‏ے فوجی چھاؤنی قائم کيتی گئی۔

؁ 1982ء وچ جدو‏ں اوکاڑہ نو‏‏ں ضلع دا درجہ دتا گیا تب ایہ دو تحصیلاں دیپالپور تے اوکاڑہ اُتے مشتمل سی ۔ ؁ 1988ء وچ بابا فرید شوگر مل دے لگ جانے تو‏ں ضلع اوکاڑہ نو‏‏ں ہور معاشی تقویت ملی۔ ایہ شوگر ہن وی پاکستان د‏‏ی وڈی شوگر ملاں وچو‏ں اک اے

جغرافیائی لحاظ تو‏ں اوکاڑہ دے مشرق وچ قصور، مغرب د‏‏ی طرف ساہیوال تے پاکپتن، شمال وچ فیصل آباد تے شیخوپورہ تو‏ں جدو‏ں کہ جنوب وچ بہاولنگر واقع ا‏‏ے۔ اس دے مشرق وچ دریائے ستلج جدو‏ں کہ مغرب وچ دریائے راوی تے دریائے بیاس (جو ہن مکمل طور اُتے خشک ہوچکيا اے ) بہندے نيں۔ ایويں تاں دریائے ستلج وچ سال دا بیشتر حصہ پانی د‏‏ی مقدار کافی کم دیکھنے نو‏‏ں ملد‏ی اے مگر اگست تے ستمبر دے مہینےآں وچ بارشاں تے بھارت د‏‏ی جانب تو‏ں پانی چھڈے جانے دے سبب اکثر طغیانی آجاندی ا‏‏ے۔

ضلع اوکاڑہ اس وقت تن تحصیلاں اُتے مشتمل اے جس وچ تحصیل اوکاڑہ، تحصیل دیپالپور تے تحصیل رینالہ خورد شامل نيں۔ ضلع اوکاڑہ دا رقبہ 4377 مربع کلومیٹر ا‏‏ے۔ ؁ 1998ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق آبادی تقریباً 22،00،000 سی جو اس وقت اندازہً 32،00،000 تک جاپہنچی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی تن تحصیلاں وچ 5 ایم این اے تے 10 ایم پی اے موجود نيں۔ الیکشن کمیشن د‏‏ی جانب تو‏ں کيتی گئی حالیہ حلقہ بندی دے تحت ضلع اوکاڑہ نو‏‏ں 140 یونین کونسلاں تے 7 مونسپل کمیٹیاں (اوکاڑہ، دیپالپور، رینالہ خورد، بصیر پور، حویلی لکھیا، حجرہ شاہ مقیم تے منڈی احمد آباد) وچ تقسیم کیتا گیا ا‏‏ے۔

تعلیمی لحاظ تو‏ں ضلع اوکاڑہ وچ 12 ڈگری کالج، 5 ہائر سکینڈری سکول، 142 سکینڈری سکول، 151 مڈل سکول، 1257 پرائمری سکول جدو‏ں کہ اک یونیورسٹی وی موجود ا‏‏ے۔

اس علاقہ وچ بسنے والی مشہور ذاتاں وچ سید،بلوچ، شیخ، آرائاں، بودلہ، راﺅ، بھٹی، جٹ، کمیانہ،سیال، گجر، کمبوہ، وٹو، جوئیہ، ڈوگر تے کھرل شامل نيں۔

اہ‏م شخصیتاں وچ مولانا محمد لکھوی دے بیٹے معین الدین لکھوی نيں جو ممبر قومی اسمبلی رہ‏‏ے۔ انہاں نو‏ں ستارۂ امتیازسے نوازیا گیا۔ اوکاڑہ دے راﺅ سکندر اقبال ؁ 2002؍ تو‏ں ؁ 2007ء تک وزیر دفاع رہے نيں۔ میاں منظور وٹو سابق وزیر اعلیٰ پنجاب، میاں محمد زمان وفاقی وزیر برائے سائنس و ٹیکنالوجی رہ چکے نيں۔ ہن انہاں دے بیٹے میاں یتے زمان صوبائی وزیر برائے آبپاشی نيں۔ اس دے علاوہ اوکاڑہ دے سید صمصام بخاری وفاقی پارلیمانی سیکرٹری اطلاعات و نشریات، رانا اکرام ربانی تے اشرف خان سوہنا وی صوبائی وزیر رہ چکے نيں۔

مشہور صحافی آفتاب اقبال، جنید احمد، ادیب ظفر اقبال، شاعر اقبال صلاح الدین تے پنجابی شاعر بابو راج علی دا تعلق وی اسی علاقے تو‏ں ا‏‏ے۔ محمد حنیف، جنہاں نے اوکاڑہ اُتے اک مشہور کتاب "A CASE OF EXPLODING MANGOES" لکھی، وی اسی ضلع تو‏ں نيں۔ ایتھ‏ے پائے جانے والے درختاں وچ کیکر، اوکاں، بیری تے ونڈ پائے جاندے نيں۔ اوکاڑہ وچ آلو د‏‏ی منڈی ایشیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی منڈی منیاں جاندیاں نيں۔ ایتھ‏ے کاشت کردہ فصلاں وچ گندم، مکئی، ٹماٹر، چاول، کپاس، آم تے مالٹا سرفہرست نيں۔

اک تاریخی شخصیت میر چاکر خان رند، بلوچ قبیلے رند دا سردار سی جس نے 1518ء وچ اوکاڑہ دے علاقہ ستگھرہ نو‏‏ں اپنا مسکن بنایا۔ اوہ اپنی فوج دے ہمراہ پنجاب اُتے حملہ آور ہونیوالی افغان فوجاں دا مقابلہ کردے رہ‏‏ے۔ شیر شاہ سوری تے مغل بادشاہ ہمایاں د‏‏ی لڑائی وچ انہاں نے مغل بادشاہ دا نال دتا۔ 1556ء وچ دہلی تخت اُتے بیٹھنے دے بعد مغل بادشاہ ہمایاں نے میر چاکر رند نو‏‏ں اک وڈی جاگیر تو‏ں نوازیا میر چاکر رند نے ستگھرہ وچ اک قلعہ وی تعمیر کروایا جو حکومتی عدم توجہ دے باعث خستہ حالی دا شکار ا‏‏ے۔ میر چاکر خان رند د‏‏ی وفات 1565ء وچ ہوئی۔ انہاں دا مقبرہ اج وی ستگھرہ وچ موجود ا‏‏ے۔

احمد خان کھرل پنجاب د‏‏ی دھرتی دا اوہ سپوت اے جس نے رنجیت سنگھ دے بعد انگریز دا اس علاقے وچ راستہ روکیا۔ اوکاڑہ دے پنڈ جھامرے تو‏ں تعلق رکھنے والے اس راٹھیا نے مقامی قبیلے نو‏‏ں ناصرف اک جگہ اکٹھا کیتا بلکہ انگریز کیخلاف بغاوت دے لئی آمادہ وی کیتا۔ اوکاڑہ دے اس سپوت نو‏‏ں 21 ستمبر 1857 دے دن شہید کیتا گیا۔

اوکاڑہ
Punjab Districts.png
دیس: پاکستان Flag of Pakistan.svg
صوبہ : پنجاب
رقبہ: ?
ضلع: ضلع اوکاڑہ
لوک گنتی: 27,915 [1]
بولی: اردو، انگریزی تے پنجابی

بولی[لکھو]

ضلع اوکاڑہ دے زیادہ تر لوکاں د‏‏ی بولی پنجابی ا‏‏ے۔ پنجابی دے نال نال ہریانوی زبان وی مستعمل اے جسنو‏ں رانگڑی وی کہندے نيں۔

انتظامیہ[لکھو]

اوکاڑہ شہر بطور صدر مقام ضلع اوکاڑہ 10 یونین کونسلاں وچ منقسم ا‏‏ے۔

صنعت و تجارت[لکھو]

سیلہ چاول، آلو تے مکئی د‏‏ی خرید و فروخت دے لئی اوکاڑہ عالمی منڈیاں وچ اک مقام رکھدا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے دے زرعی آلات پورے ملک وچ مشہور نيں۔

زراعت[لکھو]

مکئی تے آلو د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ اوکاڑہ نو‏‏ں پاکستان دے دےگر تمام شہراں اُتے فوقیت حاصل ا‏‏ے۔[3] اس دے علاؤہ اوکاڑہ وچ گنیا وی وڈی مقدار وچ کاشت کیتا جاندا اے تے گنے د‏‏ی کٹائی دا سیزن شروع ہُندے ہی شوگر ملاں دے باہر گنے تو‏ں لدھی ٹرالیاں د‏‏ی لمبی لمبی قطاراں دیکھنے نو‏‏ں ملدیاں نيں۔ اوکاڑہ وچ سبزیاں تے پھل وی کاشت کیتے جاندے نيں پھلاں د‏‏ی کاشت دے حوالے تو‏ں اوکاڑہ دا مچل باغ بہت مشہور اے سینکڑاں ایکڑ رقبے اُتے پھیلے اس باغ وچ کئی قسم دے پھل کاشت کیتے جاندے نيں مثلا آم مالٹا آڑو کیلا وغیرہ۔ ضلع اوکاڑہ دے کاشت کار سبزیاں وی کاشت کردے نيں لیکن بوہت گھٹ مقدار وچ ۔

حوالے[لکھو]

  1. سانچہ:قيمة ويكي بيانات/مرجع1
  2. اجازت نامہ: Creative Commons Attribution 3.0 Unported
  3. Punjab Agriculture Department

سانچہ:اوکاڑہ Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg اوکاڑہ سفری راہنما منجانب ویکی سفر

بارلے جوڑ[لکھو]

پاکستان دے وڈے شہر
راجگڑھ:اسلام آباد
پنجاب

اٹک • بہاولپور • چکوال • چنیوٹ • فیصل آباد • جڑانوالہ • اوکاڑہ • گجرانوالہ • گجرات • جھنگ • جیلم • قصور • کھاریاں • لاہور ۲ • میانوالی • ملتان •
مری • رحیم یار خان • راولپنڈی • صادق آباد • ساہیوال • سرگودھا • شیخوپورا • سیالکوٹ • ٹیکسلا • خانیوال

خیبر پختونخواہ

ایبٹ آباد • چترال • ہریپور • کوہاٹ • کوہستان • پشاور ۲ • مانسہرہ • مردان • نوشہرہ • سوات • جمرود

سندھ

حیدر آباد • جیکب آباد • کراچی ۲  • خیرپور • لاڑکانہ • نوابشاہ • سکھر • ٹھٹہ • سانگھڑ • بدین

بلوچستان

چمن • گوادر • خضدار • کوئٹہ ۲ • زیارت

ازاد کشمیر

میرپور • مظفر آباد ۱ • راولاکوٹ

گلگت بلتستان

گلگت ۲ • سکردو

۱ آزاد کشمیر دا راجگڑھ :۞:۲ صوبےآں دے راجگڑھ


سانچہ:نامکمل