شاہی قلعہ

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
Alamgiri Gate.jpg

شاھی قلعہ لہور دی اک مشھور تھاں اے۔ اے اندرون لہور دے جنوب مغربی نُکر چ واقع اے۔ ایہ گھٹ توں گھٹ 20ایکڑ دی تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایہنوں بناون دا سہرا مغل بادشاہ اکبر دے سِر جاندا اے۔ ایہ بادشاہی مسجد دے سامنے وڈا تے سوہݨا قلعہ اے۔ شیش محل، عالمگیری دروازہ، نولکھا سائے بان تے موتی مسجد شاہی قلعے دیاں مشہور تھانواں نیں۔

تریخ[لکھو]

ایس گل وچ کوئی پک نئیں کہ سبھ توں پہلاں قلعے دی تعمیر کیہنے کروائی پَر تریخ دے مطابق ایہ 1025ء توں وی پہلاں اساریا گیا۔

تعمیر تے ودھاوا[لکھو]

  • 1241ء : منگولاں نے ٹعا دتا
  • 1267ء : سلطان غیاث الدین بلبن نے بنایا۔
  • 1398ء : امیر تیمور دی فوجاں نے فیر ٹاہ دتّا۔
  • 1421ء : سلطان مبارک شاہ نے مٹی تے گارے نال بنایا۔
  • 1432ء : کابل دے شیخ علی نے مَل ماریا تے ایہدے ٹٹے پجے حصیاں دی مرمت کروائی۔
  • 1566ء : مغل بادشاہ اکبر ھوراں نے پکی اِٹ دیاں نیواں پائیاں تے نالے ایدا گھیرا وی راوی ول ودھایا۔ اوہناں نے "دولت خانہء خاص و عام"، مشہور "جھروکاءدرشن" تے "مسجدی دروازہ" وی تعمیر کرایا۔
  • 1618ء : بادشاہ جہانگیر نے ”دولت خانہ جہانگیر” تعمیر کرایا۔
  • 1631ء : شاہجہان نے شیش محل بنوایا۔
  • 1633ء : شاہجہان نے ”خواب گاہ، حمام تے موتی مسجد تعمیر کرائ۔
  • 1645ء : شاھجہان نے ”دیوانِ خاص” بنوایا۔
  • 1674ء : عالمگیر نے سب توں اڈ قلعے دا داخلی دروازہ تعمیر کرایا جنہوں 'عالمگیری دروازہ' آکھیا جاندا اے۔
  • 1799۔ 1839ء ۔ ایہ ویلہ سکھ راجہ رنجیت سنگھ دا اے جنے بارہ دری راجا دھیان سنگھ تے حویلی چ قید خانہ بنوایا۔
  • 1846ء :انگریزاں نے مَل ماریا۔
  • 1927ء : انگریزاں نے محکمہ آثار قدیمہ دے حوالےکردِتا۔

مورت نگری[لکھو]

بارلے جوڑ[لکھو]