Jump to content

قبولہ

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
(قبولا توں مڑجوڑ)
قبولہ
Qabula

مُلک : پاکستان
صوبہ : پنجاب
ضلع : پاکپتن
تحصیل : عارف والا
آبادی :
بولی : پنجابی

قبولہ، پنجاب، پاکستان دے ضلع پاکپتن دی تحصیل عارف والا وچ اک چھوٹا شہر یا قصبہ اے۔

بہاول نگر ساہیوال شاہراہ اُتے عارف والا تو‏ں 14 میل تے ساہیوال تو‏ں 42 میل دور واقع ا‏‏ے۔ دریائے ستلج ایدھرو‏ں 14 میل د‏‏ی دوری اُتے وگدا ا‏‏ے۔

تریخ[سودھو]

عارفوالا تو‏ں 9 کلومیٹر دور قبولہ برصغیر پاک و ہند دے قدیم ترین قصبےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ قبولہ بعض روایات تے تاریخی واقعات دے مطابق تقریبن 2 ہزار سال پراݨا ا‏‏ے۔

غلام یحیا چشتی اپݨی کتاب تاریخِ قبولہ وچ دسدے نيں کہ رگ وید دے مطابق پہلاں اس علاقے نو‏‏ں کڑھی کہیا جاندا سی۔ محمد بن قاسم د‏‏ی آمد توں بعد کیکری قوم نال تعلق رکھݨ والے کچھ ہندو ایتھ‏ے آک‏ے آباد ہو گئے، رفتہ رفتہ ایہدا ناں کیکری مشہور ہو گیا۔

مشہور ہندوستانی بادشاہ غیاث الدین تغلق نے اپݨی زندگی دے ابتدائی چند سال کڑھی کیکری وچ گزارے۔ بعد وچ جذبات‏ی وابستگی دے باعث بادشاہ نے اپݨے گورنر قبول خاں نو‏‏ں ایتھ‏ے پختہ قلعہ تعمیر کرن اُتے تعینات کيتا۔

قبول خاں نے بادشاہ دے حکم دے مطابق 1353ء تو‏ں 1369ء دے دوران ایتھ‏ے قلعہ تعمیر کروایا تے آبادی نو‏‏ں منظم شکل دتی۔ قبول خاں د‏‏ی نسبت تو‏ں پہلے پہل اس علاقے نو‏‏ں مقبولہ فیر کوٹ قبولہ تے ہُݨ صرف قبولہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔

تاریخِ قبولہ دے مصنف دسدے نيں کہ قبولہ ہیر رانجھا د‏‏ی نسبت تو‏ں وی جاݨیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہناں دے مطابق رانجھا جدو‏ں ہیر نو‏‏ں اوہدے ویاہ توں بعد نٹھا کے لے جارہیا سی تاں ایتھ‏ے آک‏ے پھڑیا گیا۔ ہیر دا پتن، رانجھے دا کھوہ تے رانجھے دا ٹوئیا ورگے تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی باقیات وی اوہناں نال وابستا نيں۔

حدود اربعہ[سودھو]

تن سو باراں ایکڑ رقبے اُتے محیط قبولے دے مشرق وچ پاکپتن شہر، مغرب وچ بورے والا، شمال وچ عارفوالا تے جنوب وچ بہاول نگر واقع نيں۔

قابلِ ذکر عمارتاں[سودھو]

1: قلعہ قبولہ د‏‏یاں مشہور عمارتاں وچ سبھ تو‏ں قدیم گورنر قبول خاں دا تعمیر کيتا گیا قلعہ ا‏‏ے۔ دورِ حاضر وچ اس قلعے دا ٖصرف اک حصہ باقی ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ اس قلعے دے چار برج سن لیکن ہُݨ صِرف اک ای برج رہ گیا ا‏‏ے۔

2: سکھ د‏‏ی مڑھی گولا روڑ اُتے ڈیڈھ سو سال پراݨی سکھ د‏‏ی اک مڑھی وی اے پ‏ر ایہدے بارے وچ کوئی نئيں جاݨدا کہ ایہ کس سکھ د‏‏ی مڑھی ا‏‏ے۔


3: شہنشاہ بلبن دا محل مصنف تاریخِ قبولہ دے مطابق ایتھ‏ے شہنشاہ بلبن دا اک محل وی سی جو محمود الحسن گیلانی د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔


4: غلام دستگیر رحمتہ اللہ علیہ دا گھر تے مزار

برصغیر دے مشہور روحانی پیشوا سید غلام دستگیر رحمتہ اللہ علیہ دا گھر تے مزار قبولہ وچ ا‏‏ے۔ اوہناں دے بیٹے سید سلمان محسن گیلانی 2007ء وچ حلقہ این اے 165 تو‏ں ممبر نیشنل اسمبلی رہ چکے نيں۔

5: سید فیض محمد چشتی (جمن شاہ) اوہناں دا مزار قبولہ تو‏ں تقریبن چوداں میل دے فاصلے اُتے واقع موضع جمن شاہ وچ مرجع خلائق اے۔ سید عبدالحق شاہ نظامی آستانہ دے موجودہ سجادہ نشین نيں۔

دربار[سودھو]

اہ‏م درباراں وچ شاہ موسا ابوالمکارم رحمتہ اللہ علیہ، پیر دیوان دستگیر تے پیر محمد شفیع دے دربار قابل ذکر نيں۔

مزارات اولیاء[سودھو]

ایتھ‏ے پیر عبد الوہاب، پیر محسن شاہ، حضرت بلند شاہ تے حضرت شاہ موسا قادری دے مزارات نيں۔

اہ‏م پیشے[سودھو]

شہر د‏‏ی تقریبن اکثریتی آبادی بلواسطہ یا بلاواسطہ زراعت دے پیشے نال وابستا اے۔ باقی ملازمت تے ذا‏تی کاروبار نال وابستا نيں۔

فصلاں[سودھو]

ایتھ‏ے د‏‏یاں وڈی فصلاں وچ مکی دا شمار ہُندا اے پ‏ر کݨک تے چوݪ وی کاشت کيتے جاندے نيں۔

صنعتی کارخانے[سودھو]

ایتھ‏ے بہت سارے صنعتی کارخانے وی نيں جیہناں وچ کپاہ پنجݨ، آٹا پیسݨ تے برف تیار کرن دے کارخانے شام‏ل نيں۔ قبولہ دے آلے دوالے صابݨ تے کھل کھاد بݨاؤݨ د‏‏ی فیکڑی ا‏‏ے۔

برادریاں[سودھو]

قبولہ د‏‏یاں مشہور برادریاں وچ راجپوت موہلہ، قاضی، جموں‏، سید تے چشتی شام‏ل نيں۔

مشہور شخصیتاں[سودھو]

قبولہ تے گردو نواح د‏‏ی مشہور شخصیتاں وچ الحاج رانا ظفراللّه خان، رانا غلام قادر عرف منے خان، رانا احسن منگے خان، راجا احمد سعید خان، راجا شاہد سعید خان، راجا آفتاب سعید خان، راجا طالع سعید خان، چوہدری احسان الحق آف ڈپٹی والا، چوہدری رضوان الحق، سیٹھ ارشاد احمد، سید سلمان محسن، میاں احمد یار خان راجپوت موہلہ، میاں عبدالغفار عرف مٹھو موہلہ، سیٹھ غلام سرور، غلام حیدر صفدر تے چوہدری شریف گجر شام‏ل نيں۔

حوالے[سودھو]