عقبہ بن سمعان
عقبہ بن سمعان | |
---|---|
جم |
|
وفات |
|
ترمیم |
عقبہ بن سمعان حضرت امام حسین ؑ دی زوجہ محترمہ رباب دا غلام تے کربلا وچ حضرت امام حسین ؑ دے ساتھیاں وچوں سی جس نے کربلا دے بعض واقعات نوں نقل کيتا ۔عمر بن سعد دے سپاہیاں نے اسنوں عاشورا دے روز گرفتار کيتا لیکن انہاں نے غلام ہوݨ دی وجہ توں اسنوں آزاد کر دتا۔اس توں منقول اے کہ حضرت امام حسین ؑ نے یزید بن معاویہ دے پاس جانے یا انہاں نوں دور دراز سرحدی علاقےآں وچ لے جانے دی ہر گز درخواست نئيں کيتی ۔عقبہ دی ایہ یہ گفتگو عمر بن سعد دے ابن زیاد نوں لکھے جانے والے اس خط دی طرف ناظر اے جس وچ انہاں دو گلاں دی نسبت حضرت امام حسین ؑ دی طرف دتی گئی سی۔
تعارف
[سودھو]اس غلام دا ناں عقبہ یا عاقبہ بن سمعان سی[۱] ۔ایہ رباب دا غلام سی ہور ایہ حضرت امام حسین ؑ دی سواری دے وقت گھوڑے یا اونٹھ نوں آمادہ کرنے دا کم وی انجام دیندا سی۔حضرت امام حسین ؑ دی شہادت دے بعد لشکر عمر بن سعد نے اسنوں زندہ گرفتار کيتا تے انہاں نے غلام ہوݨ دی وجہ توں آزاد کر دتا[۲] ۔شیخ طوسی نے اس دا ناں حضرت امام حسین ؑ دے اصحاب وچ تحریر کيتا اے [۳] ہور اس دا ناں زیارت رجبیہ وچ اس اُتے درود بھیجیا گیا اے [۴] ۔
واقعۂ کربلا
[سودھو]عقبہ بن سمعان نے مدینہ توں لے کربلا تک حضرت امام حسین ہمراہی دی ۔ذو حسم دے مقام اُتے جدوں حر بن یزید ریاحی توں امام حسین ؑ دے کاروان دا سامنا ہويا تاں امام دے کہنے اُتے اس نے خورجین توں کوفیاں دے خطوط کڈ کے پیش کيتے[۵] ۔ ابو مخنف عبد الرحمان بن جندب [۶] تے حارث بن کعب والبی[۷] دے ذریعے کربلا دے بعض واقعات نقل کردا اے ۔عقبہ بن سمعان کہندا اے :
- میں مدینے توں لے کے کربلا تک امام حسین ؑ دی شہادت دے وقت تک امام دے نال رہیا کسی وی موقع اُتے انہاں توں جدا نئيں ہويا۔کوئی ایسا خطبہ نئيں جو ميں نے امام دا نہ سنیا ہو۔خدا دی قسم !جداں کہ بعض لوک کہندے نيں امام حسین ؑ نے کسی وی لمحے یزید بن معاویہ دے پاس جانے تے اس دی بیعت کرنے دی درخواست نئيں کيتی تے نہ ہی کسی وقت دور دراز سرحدی علاقے وچ ميں جانے دی در خواست دی ۔امام حسین ؑ نے صرف ایہ کہیا سی :مینوں اجازت دو کہ میں جتھوں آیا ہاں اوتھے واپس چلا جاواں یا مینوں خدا دی اس وسیع و عریض زمین اُتے جانے دی اجازت دو توں کہ میں دیکھاں کہ گل کتھے ختم ہُندی اے [۸]۔
عقبہ دی ایہ گفتگو حقیقت وچ عمر بن سعد دے اس خط دی طرف ناظر اے جس وچ اس نے امام حسین ؑ دی طرف توں لکھیا سی:
- جتھوں آیا ہاں اوتھے مینوں واپس جانے دو ۔
- مسلماناں دے کسی سرحدی علاقے وچ جانے دو توں کہ دوسرے مسلماناں دی طرح نفع و ضرر وچ انہاں دے نال شریک ہو سکےآں ۔
- یزید بن معاویہ دے پاس جانے دو توں کہ جو اوہ میرے بارے وچ حکم دے اسنوں انجام دتا جائے [۹]۔
روایات
[سودھو]عقبہ دی تھلے لکھے روایات منقول نيں:
- امام دا مدینہ توں نکلنا[۱۰]۔
- مدینے توں مکہ جاندے ہوئے حضرت امام حسین ؑ دی عبد اللہ بن مطیع نال ملاقات[۱۱] ۔
- عمرو بن سعید بن عاص دے قاصداں توں امام دی ملاقات[۱۲] ۔
- امام حسین ؑ دا حضرت عباس ؑ نال ملاقات کرنا[۱۳] ۔
- کاروان امام حسین ؑ دی تنعیم دے مقام اُتے یزیدی قافلے توں مڈبھیڑ جو یمن توں شام دی جانب جا رہیا سی تے امام دا اس قافلے توں مال و اسباب لینا [۱۴] ۔
- عبید اللہ بن زیاد دے خط دا حر بن یزید ریاحی نوں ملنا[۱۵]۔
- قصر بنی مقاتل کے مقام اُتے امام دا خواب دیکھنا تے کلمہ استرجاع دا پڑھنا۔ حضرت علی اکبر توں امام دی گفتگو [۱۶]۔
- عمر بن سعد دا ابن زیاد دی طرف نال جنگ دے لئی ہونا [۱۷] ۔
- کربلا وچ امام حسین ؑ دے کاروان دا اترنا[۱۸]۔
حوالے
[سودھو]- ↑ ابومخنف، وقعۃ الطف، ص107.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص257؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج3، ص205؛ طبری، تریخ، ج5، ص454؛ ابن اثیر، الکامل، ج4، ص80، ابن کثیر، البدایہ و النہایہ، ج8، ص189.
- ↑ طوسی، رجال، ص104.
- ↑ سید بن طاوس، اقبال، ص713.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص107؛ طبری، تریخ، ج5، ص402؛ ابن اعثم، الفتوح، ج5، ص78؛ ابن جوزی، المنتظم، ص335؛ مجلسی، بحارالانوار، ج44، ص377؛ مفید، الارشاد، ج2، ص80؛ طبرسی، اعلام الوری، ص232.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص49؛ طبری، تریخ، ج5، ص407، 413؛ ابن کثیر، البدایہ و النہایہ، ج8، ص175.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص56، 64؛ طبری، تریخ، ج5، ص383، 385؛ ابن کثیر، البدایہ و النہایہ، ج8، ص159، 166
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص187؛ طبری، تریخ، ج5، ص413-414؛ ابن اثیر، الکامل، ج4، ص54؛ ابن کثیر، البدایہ و النہایہ، ج8، ص175.
- ↑ بلاذری، انسابالاشراف، ج3، ص183؛ طبری، تریخ، ج5، ص415؛ ابناعثم، الفتوح، ج5، ص93؛ مفید، الارشاد، ج2، ص88.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص40؛ طبری، تریخ، ج5، ص351.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص40؛ طبری، تریخ، ج5، ص351.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص40؛ طبری، تریخ، ج5، ص385؛ ابن کثیر، البدایہ و النہایہ، ج8، ص166؛ مجلسی، بحارالانوار، ج44، ص368؛ ابن نما، مثیرالاحزان، ص39.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص40؛ طبری، تریخ، ج5، ص383؛ ابن کثیر، البدایہ و النہایہ، ج8، ص159.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص40.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص32، 40.
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص40، 177-176؛ طبری، تریخ، ج5، ص407؛ مفید، الارشاد، ج2، ص82؛ مجلسی، بحارالانوار، ج44، ص379؛ طبرسی، اعلام الوری، ص233.
- ↑ ذہبی، تریخ الاسلام، ج5، ص195
- ↑ ابومخنف، وقعہ الطف، ص32، 40
مآخذ
[سودھو]- ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التریخ، دارصادر، بیروت، ۱۳۸۵ق/۱۹۶۵م.
- ابن اعثم کوفی، احمد بن اعثم، الفتوح، تحقیق: علی شیری، دارالأضواء، بیروت، ۱۴۱۱ق/۱۹۹۱م.
- ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمر، البدایہ و النہایہ، دارالفکر، بیروت، ۱۴۰۷ق/۱۹۸۶م.
- ابن نما حلی، مثیرالأحزان، انتشارات مدرسہ امام مہدی (عج)، قم، ۱۴۰۶ق.
- ابومخنف کوفی، وقعہ الطف، جامعہ مدرسین، چاپ سوم، قم، ۱۴۱۷ ق.
- بلاذری، احمد بن یحیی، انسابالأشراف(ج۳)، تحقیق: محمد باقر المحمودی، دارالتعارف للمطبوعات، بیروت، ۱۹۷۷ق/۱۳۹۷م.
- سید بن طاووس، علی بن موسی، اقبالالأعمال، دارالکتب الإسلامیہ، تہران، ۱۳۶۷ ق.
- ذہبی، محمد بن احمد، تریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام، تحقیق: عمر عبد السلام تدمری، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۱۳ق/۱۹۹۳م.
- طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری،دار الکتب الإسلامیہ، تہران.
- طبری، محمد بن جریر، تریخ الأمم و الملوک، تحقیق: محمدأبوالفضل ابراہیم، دارالتراث، بیروت، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م.
- طوسی، رجال، انتشارات اسلامی جامعہ مدرسین، ۱۴۱۵ق.
- مجلسی، بحارالأنوار، مؤسسہ الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ق.
- مفید، الإرشاد، انتشارات کنگره جہانی شیخ مفید، قم، ۱۴۱۳ ق.
ہور ویکھو
[سودھو]- علی بن ابی طالب
- حسن ابن علی
- حسین ابن علی
- محرم دی عزاداری
- کربلائے معلی
- واقعہ کربلا
- لسٹ شہدائے کربلا
- قیام حسینی دا خط الوقت
- واقعہ کربلا دے اعداد و شمار
حوالے
[سودھو]
|
|