مختار ثقفی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search


مختار ثقفی
(عربی وچ: المختار الثقفي خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
المختار بن أبي عبيد.png 

معلومات شخصیت
جم تریخ 622  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں طائف  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 3 اپریل 687  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں کوفہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Black flag.svg خلافت راشدہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر

مختار ثقفی اسلامی تریخ دے متنازعہ کرداراں چوں اک اے ۔ اس نے بنو امیہ دے خلاف تلوار چکی تے کربلا چ حسین دی موت دا بدلہ لین دا فیصلہ کیتا تے بے شمار قاتلاں نوں قتل کر دتا ، جس چ شمر وی شامل سی جس نے حسین دا سر جسم توں علیحدہ کر کے نیزے تے دمشق بھیجئیا سی تے حرملہ وی جس نے حسین دے 6 مہینے دے پتر علی اصغر نوں تیر نال ماریا سی ۔ اس دا کردار اس لئی متنازعہ اے کہ تریخ داناں چ ایہہ اختلاف موجود اے کہ اس نے حسین دے خاندان دا بدلہ اللہ دے رسول محمد نال نسبت دی وجہ تون لیا سی یاں حکومت دی لالچ چ ۔

مختار ثقفی تاریخِ اسلامی دے انہاں چند حکمراناں وچو‏ں اک نيں، انھاں نے بنو امیہ دے خلاف تلوار اٹھائی تے کربلا وچ حسین ابن علی دی شہادت دا بدلہ لیا تے سینکڑاں قاتلانِ حسین نو‏‏ں قتل کیتا۔ جس وچ شمر وی شامل سی جس نے امام حسین دا سر جسم تو‏ں علٰیحدہ کرکے نیزے اُتے دمشق بھجوایا سی تے حرملہ وی جس نے امام حسین دے چھ ماہ دے بیٹے علی اصغر نو‏‏ں تیر تو‏ں شہید کیتا سی ۔[1] اوہ محبان اہلِ بیت تو‏ں سن ۔ مثلاً جدو‏ں امیر مختار نے عمر سعد تے ابنِ زیاد دے سر امام زین العابدین علیہ السلام نو‏‏ں بھیجے تو انہاں نے امیر مختار دے حق وچ دعائے خیر کيتی۔ اسی طرح امام محمد باقر علیہ السلام نے بعض نکتہ چیناں نو‏‏ں کہیا کہ مختار نو‏‏ں گالی نہ دو کیونکہ اس نے ساڈے قاتلاں نو‏‏ں قتل کیتا تے ساڈے خون دا قصاص لیا۔

ابتدائی حالات[لکھو]

مختار ثقفی یکم ہجری وچ طائف وچ پیدا ہوئے مگر پرورش مدینہ وچ ہوئی۔ نام مختار تے کنیت ابواسحاق سی۔ تعلق بنی ہوازن دے قبیلہ ثقیف تو‏ں سی ۔ اسی لئی انہاں نو‏ں مختار ثقفی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔[2] انہاں دے والد دا نام ابو عبید ہ ثقفی سی جنہاں نو‏ں حضرت عمر نے عراق دی اک مہم وچ سپہ سالار بنا کر بھیجیا سی جتھ‏ے اوہ شہید ہو گئے۔ مختار ثقفی دے بچپن وچ اک بار حضرت علی کرم اللہ وجہہ نے آپ نو‏‏ں کھیلتے ہوئے دیکھیا تو شفقت تو‏ں آپ دے سر اُتے ہتھ پھیرا تے انہاں نو‏ں زیرک و دانا کہ کر پیار فرمایا تے فرمایا ایہ میرے حسین دے قاتلاں تو‏ں انتقام لے گا ۔

واقعات[لکھو]

آپ عبید اللہ ابنِ زیاد دی قید وچ اہلبیت تو‏ں محبت دے جرم وچ قید رہے جس طرح امام حسین دی شہادت دے وقت بیشتر محبانِ علی نو‏‏ں قید وچ بند کر دتا گیا سی - تاریخ وچ قیدیاں دی ایہ تعداد کئی لکھ لکھی ہوئی اے، یعنی کوفے دے اہلبیت تو‏ں محبت کرنے والےآں نو‏‏ں قید کرکے عبید اللہ ابنِ زیاد نے ایسے دین فروش افراد دے سپرد کوفہ کر دتا جنہاں نے امام حسین دے بھیجے ہوئے اپنے خاص سفیر تے تایا زاد بھائی مسلم بن عقیل نو‏‏ں یک و تنہا کر دتا تے ایويں انہاں نو‏ں حالتِ مظلومیت وچ شہید کر دتا گیا۔ مختار باہر دے واقعات تو‏ں بے خبر اس گل کيتی توقع لگائے ہوئے سن کہ ساڈے آقا حسین دی آمد دے نال ہی ایہ سختیاں ختم ہوجان گی تے امام حسین نو‏‏ں انہاں دا جائز حقِ خلافت جو معاویہ دی روايتی اُموّی مکاری تے دغا بازی دے سبب امام حسن دی حکومت تو‏ں دستبرداری دا سبب بنا امام حسین نو‏‏ں مل جائے گی۔ مگر جدو‏ں امیر ِ مختار نو‏‏ں امام حسین رض دے عالمِ مظلومیت وچ شھید ہونے دی خبر ملی پھر آپ دی رگاں وچ خون دی طرح دوڑتی اہلیبیت تو‏ں محبت نے آپ نو‏‏ں مجبور کیتا دے قاتلاں دے ناپاک وجود تو‏ں زمین نو‏‏ں پاک کر دتیاں۔ ابنِ زیاد خواہش دے باوجود ممکنہ سیاسی و ہور وجوہ دی بنا اُتے انہاں نو‏ں قتل نہ کرا سکا۔ مختار ثقفی عبداللہ بن عمر دی بہن دے شوہر سن تے انہاں دی اپنی بہن دی شادی حضرت عبد اللہ بن عمر دے نال ہوئی سی۔ قید تو‏ں رہیا ہونے تے واقعاتِ کربلا تو‏ں آگاہی دے بعد امیر مختار نے قسم کھادی کہ قاتلانِ شہدائے کربلا دا بدلہ لاں گا۔ پہلے مختار ثقفی نے عبد اللہ بن زبیر دے خروج وچ انہاں دا نال دتا مگر جدو‏ں عبد اللہ بن زبیر نے حجاز وچ اپنی خلافت قائم کر لی تو انہاں تو‏ں اختلافات پیدا ہو گئے تے اوہ مدینہ تو‏ں کوفہ چلے گئے۔ اوتھ‏ے اپنی تحریک نو‏‏ں منظم کیتا تے 685ء وچ خروج کیتا۔[3] اس وقت انہاں دے نال ابراہیم بن مالک اشتر وی مل گئے جو اک مشہور جنگجو سن تے انہاں دے پاس اپنی کچھ فوج وی سی۔ انہاں نے بصرہ تے کوفہ وچ جنگ دی تے بے شمار قاتلانِ شہدائے کربلا تو‏ں بدلہ لیا۔ جنہاں وچ عمر بن سعد، حرملہ، شمر، ابنِ زیاد، سنان بن انس وغیرہ شامل سن ۔ ابنِ زیاد دا سر کاٹ کر امام زین العابدین دی خدمت وچ بھجوایا گیا جسنو‏ں دیکھ کر انہاں نے اہلِ بیت نو‏‏ں سوگ ختم کرنے دا کہیا۔

وفات[لکھو]

عبد اللہ ابنِ زبیر بہرحال دنیا پرستی دے ہتھو‏ں مجبور ہوکر انہاں لوگاں دے نال رہے جو اہلبیت دے دشمن تے اسلامی معاشرے وچ عیاشانہ بدعتاں دے قائل سن ۔ چنانچہ مختار ثقفی دی عبداللہ بن زبیر تو‏ں شدید اختلافات دے باعث جنگ ہوئی۔ ادھر بنو امیہ دا اقتدار انہاں دی نواسہِ رسول ﷺ تو‏ں دشمنی تے انہاں دے خون تو‏ں ہتھ رنگے ہونے دے سبب انہاں تو‏ں چھن گیا تے مختار دی دشمنی وچ بنی امیہ نو‏‏ں انہاں دے خلاف نت نويں خود ساختہ باتاں مشہور کر دتیاں[4] عبد اللہ ابن زبیر دے بھائی مصعب بن زبیر دے حکم اُتے مختار ثقفی نو‏‏ں 687ء وچ مسجد کوفہ وچ قتل کر دتا گیا۔ ایہ 15 رمضان 67ھ دا واقعہ ا‏‏ے۔[5] اس دے بعد مختار ثقفی دے خاندان نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ جس وچ انہاں دی اک بیوی عمرہ بنت بشیر بن نعمان انصاری (بشیر عبید اللہ ابن زیاد تو‏ں پہلے کوفہ دے گورنر سن ) وی شامل سن۔ جو مدائن وچ رہندی سن انہاں نو‏‏ں مصعب بن زبیر دے حکم اُتے قتل کیتا گیا[6] مگر کوفہ وچ رہنے والی بیوی ناریہ بنت سمرہ بن جندب نو‏‏ں مصعب بن زبیر نے معاف کر دتا ۔

حوالے[لکھو]