Jump to content

شیزار دی ٹائم لائن

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں

 

فارس د‏‏ی سرزمین نے ہمیشہ ایران د‏‏ی تریخ وچ اہ‏م کردار ادا کيتا اے تے فارس دے تن راجگڑھ اوتھ‏ے رہے نيں۔ پرسیپولیس دے کھنڈرات ، جو 2500 سال پہلے موجود سن ، شیراز تو‏ں 60 کلومیٹر شمال مغرب وچ ، محفوظ نيں۔ ایہ راجگڑھ ہخامنشی سلطنت دے عروج اُتے سی۔ پرسیپولیس(تخت جمشید) ، فیروز آباد تے پاسارگاد قدیم تہذیباں دے تن راجگڑھ نيں. دوسری تو‏ں چھیويں صدی عیسوی تک ساسانی خاندان دے دوران ، مندراں نو‏‏ں اگ لگائی۔ شیراز دے علاقے وچ قلعے سن ۔ درحقیقت ایہ شہر ستويں صدی وچ ودھنا شروع ہويا تے اس علاقے دا راجگڑھ بن گیا جدو‏ں عرب فتح دے نتیجے وچ شہر استخارہ گر گیا۔ ایتھ‏ے شہر د‏‏ی تریخ تو‏ں متعلق اہ‏م واقعات نيں۔ اس تریخ وچ گریگورین تریخ د‏‏ی بنیاد استعمال کیت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔

14 ويں صدی عیسوی تو‏ں پہلے۔

[سودھو]
ہخامنشی سلطنت 559-330 ق م (ق م)
شیراز وچ سیبویہ قبر
یعقوب لیث صفاری۔
عتیق گرینڈ مسجد۔
روزبہان بقلی فسائی۔
سعدی د‏‏ی قبر
شاہ چراغ
  • 2000 ق م - ایرانی لوکاں د‏‏ی بستی شہر دے موجودہ مقام یا اس دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ اِٹاں دے برتن انہاں بستیاں دے زائرین نے 1970 د‏‏ی دہائی وچ دریافت کیتے سن ۔
  • 1000 ق م - بستیاں د‏‏ی ترقی ، خاص طور اُتے اس علاقے وچ بہنے والے دریاواں دے نیڑے ، مقامی قبیلے دے درمیان علاقائی طاقت دے ڈھانچے د‏‏ی تشکیل دا باعث بندی ا‏‏ے۔ میڈیس د‏‏ی حکمرانی ابھر رہی ا‏‏ے۔
  • 750 ق م - کمبیسس ، انشان دا عظیم بادشاہ تے ہخامنشی خاندان دا ، انشان وچ پہلی فارسی سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھدا ا‏‏ے۔
  • 650 ق م - سائرس ، کمبیس دا بیٹا ، تمام مقامی ، علاقائی تے براعظمی سلطنتاں نو‏‏ں شکست دیندا ا‏‏ے۔ اس نے شمالی افریقہ تے بحیرہ روم تو‏ں ہندوستان تے مغربی چین تک ہخامنشی سلطنت تشکیل دتی ، جو کرہ زمین د‏‏ی آبادی دا سب تو‏ں وڈا حصہ سی ۔ اک ریکارڈ جو اج تک نئيں ٹوٹا۔
  • سلوقی حکومت۔
  • پارتھین سلطنت۔
  • ساسانی سلطنت۔

عرباں دے حملے دے بعد

[سودھو]
  • 640-653 - فارس گر کرنے دے لئی عرباں د‏‏ی خلافت دے دوران عمر. شیراز سال 641 وچ 653 وچ پول۔
  • 869-650 - اک عرب حکومت فارس وچ حکومت کردی اے ، جسنو‏ں بغداد تو‏ں فارسی لوکاں د‏‏ی انتہائی محدود سرگرمیاں دے ذریعے کنٹرول کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جداں جداں طاقت ودھدی اے تے نويں تارکین وطن تے عرب حکمرانی دے نال شیراز وچ توجہ مرکوز ہُندی اے ، خطے دے دوسرے شہر وی گر جاندے نيں۔ عرب قبیلے وچ فوجیاں دے طور اُتے خدمات انجام دینے دے لئی ترک قبیلے نو‏‏ں علاقے وچ لیایا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں قبیلے د‏‏ی اولاداں اگلی چند صدیاں وچ حکمران خاندان بنائے گی۔
  • 790 – سیبویہ ،- شیراز دے نیڑے اک وڈے شہر بیزہ تو‏ں ماہر لسانیات ، سائنسدان تے محقق ، اپنا کم شائع کردا اے ، جو عربی گرائمر د‏‏ی پہلی سرکاری بنیاد ا‏‏ے۔ [۱]
  • نويں صدی - شیراز شراب دا ذکر مشرق وسطی وچ شراب د‏‏ی بہترین مثال دے طور اُتے کيتا جاندا ا‏‏ے۔
  • 869 – ساسانی خاندان دے سفاری خاندان دے رہنما نے شیراز دے یعقوب لیت نو‏‏ں عرب حکمراناں دے قبضے تو‏ں آزاد کرایا۔ بغداد د‏‏ی خلافت د‏‏ی حکمرانی کمزور ہو رہی اے تے اس شہر وچ بوہت سارے عرب تے ترک فوجی مارے جا چکے نيں ، لیکن انہاں د‏‏ی اک خاصی تعداد شیراز وچ باقی اے کیونجے انہاں نے فارسی سبھیاچار نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا ا‏‏ے۔
  • 894 - پرانی مسجد عمرو لیت سفاری (یعقوب لیتھ دے بھائی) نے بنائی ا‏‏ے۔ [۲]
  • 933 - شیراز بویان خاندان دا راجگڑھ اے تے بوائے شاہ خاندان دے پہلے حکمران عماد الدولہ د‏‏ی حکمرانی وچ ثقافتی مرکز بن گیا ۔
  • 937 - بوئیناں نے آخر کار بغداد د‏‏ی خلافت نو‏‏ں ختم کيتا تے بغداد تے شیراز نو‏‏ں اپنے راجگڑھ دے نال اک ممتاز تے بین الاقوامی شہر بنا دتا۔ ادب ، سائنس ، فن تے سبھیاچار نو‏‏ں فروغ دتا جاندا ا‏‏ے۔ مذہبی اقلیتاں دے نال چنگا سلوک کيتا جاندا ا‏‏ے۔ عیسائی ، یہودی تے زرتشتی بائیڈز دے وزیر تے مشیر دے طور اُتے کم کردے نيں۔ البروز دے زمانے وچ شیراز وچ ، اس وقت د‏‏ی عام روایت دے برعکس ، غیر مسلماں جداں زرتشتیاں نو‏‏ں بیج پہننے یا مخصوص محلےآں وچ رہنے د‏‏ی ضرورت نئيں سی۔ البوایہ دے زمانے وچ شیراز دا بازار مہرگان تے نوروز دے جشن دے دوران روشن سی تے جدو‏ں 980 عیسوی وچ شیراز دے مسلماناں نے زرتشتیاں دے خلاف ہنگامہ کيتا۔ ازالہ نے فسادیاں نو‏‏ں سزا دینے دے لئی شیراز وچ فوج بھیجی۔
  • 950-عماد الدولہ دے بھائی روکنا الدولہ دے ذریعہ شہر وچ مٹھا پانی لیانے دے لئی پہاڑاں وچ زیر زمین نہر د‏‏ی تعمیر۔ پانی دا بہاؤ (جسنو‏ں ہن روکنی کہیا جاندا اے ) جو ہن وی موجودہ اے تے شیرازی شاعراں د‏‏ی شاعری وچ امر ا‏‏ے۔
  • 1000 - شیراز دے ارد گرد پہلی دیوار سلجوک ترکاں دے حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں تعمیر کيتی گئی سی (ترکمن وی دیکھو)۔ سلجوقاں نو‏‏ں دمشق خلافت د‏‏ی باقیات د‏‏ی طرف تو‏ں بوجناں دے خلاف حمایت حاصل سی ۔
  • 1010–50 سال د‏‏ی جنگ دے نال نال البوبا دے اندر خانہ جنگی دے دوران ، شہر دا بیشتر حصہ تباہ ہوگیا۔
  • 1062 - ایہ شہر بالآخر سلجوقیاں دے قبضے وچ چلا گیا۔پر نويں حکمراناں نے خلافت نو‏‏ں دھمکانے دے لئی جلدی فارسی سبھیاچار نو‏‏ں اپنایا تے بوہت سارے لوک شیراز وچ آباد ہو گئے۔ سلجوق درحقیقت اک عظیم سلطنت دے طور اُتے فارسی فن تے سبھیاچار دا سب تو‏ں وڈا حامی بن گیا۔ سلجوق ایرانی سبھیاچار تے بولی تو‏ں بہت متاثر سن تے انہاں نے ترک ایرانی ثقافتاں دے درمیان اک ربط قائم کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا ، ایتھ‏ے تک کہ انہاں نے ایرانی سبھیاچار نو‏‏ں اناطولیائی سطح مرتفع وچ منتقل کردتا۔
  • 1075 - شیراز نو‏‏ں سلجوقیاں ، اتباک جلال الدین تے اس دے بیٹےآں نے دوبارہ تعمیر کيتا۔ شہر د‏‏ی ترقی پورے ایران دے نال نال وسطی ایشیا دے نويں تارکین وطن نو‏‏ں اپنی طرف راغب کردی ا‏‏ے۔
  • 1090 - سلجوک فوج دے اندر بغاوتاں نو‏‏ں دمشق تے بغداد د‏‏ی حکومتاں نے اکسایا تے اس د‏ی حمایت د‏‏ی ، کیونجے صلیبی جنگاں نے سلجوقیاں تے سلطنت د‏‏ی طاقت نو‏‏ں کمزور کردتا۔ شیراز وچ کامیاب باغی سالغوریائی ترک (کرمان شاہ ترک) نيں۔
  • 1100 - شیراز ترک نژاد سلغاریان خاندان دا راجگڑھ بن گیا ( اتابکان فارس )
  • 1100 - بھانويں اوہ بغداد د‏‏ی جانب تو‏ں سنی اسلام نو‏‏ں فروغ دیندے نيں ، آخر کار اوہ فارسی سبھیاچار وچ شام‏ل ہو گئے تے شیراز نو‏‏ں اپنا گھر تے شہر بنا دتا۔
  • 1105 - اٹھ دروازےآں والی دیوار شہر د‏‏ی حفاظت دے لئی دوبارہ تعمیر کيتی گئی۔ بغداد د‏‏ی خلافت دا اثر رسمی لحاظ تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔
  • 1110 – سنی مسلماناں دا اک حنفی فرقہ شیراز دے اک علاقے اُتے حکومت کردا ا‏‏ے۔ اُتے ، یہودی ، عیسائی تے زرتشتی مذاہب د‏‏ی پیروی ہن وی شہر تے علاقے د‏‏ی وڈی اقلیت وچ آزادانہ طور اُتے کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ رواداری تے آزادی شہر تے علاقے وچ نقل مکانی د‏‏ی اک ہور لہر نو‏‏ں جنم دے گی۔ ترک تے قفقاز دے علاقےآں تو‏ں بوہت سارے قبیلے شیراز تے ارد گرد دے علاقےآں وچ منتقل ہو جاندے نيں۔ اس شہر وچ بوہت سارے تارکین وطن ہن وی اس خطے وچ رہندے نيں ( قشقائی ، لور )
  • 1115 - شیراز قوم دے متقیاں تے فقہاء دا مرکز ا‏‏ے۔ متعدد مذہبی مزارات تعمیر کیتے گئے نيں ، جنہاں وچو‏ں بوہت سارے ہن وی کھڑے نيں ، انہاں وچ : پرانی مسجد ، جو ہن وی بطور مسجد استعمال ہُندی ا‏‏ے۔
  • 1170 - شیخ روزبہان (1203-1128) نے شیراز وچ اپنا صوفی فرقہ قائم کيتا۔
  • 1150–1195 - مختلف حکمران قبیلے تے قحط دے درمیان خاندان دے اختلافات د‏‏ی وجہ تو‏ں شیراز دا خاتمہ شہر نو‏‏ں تباہ کر دیندا ا‏‏ے۔
  • 1195 - سعد بن زنگی ، فارسی سلجوک اتباکس دا پنجواں اتباک ، حکومت قائم کردا اے تے شہر نو‏‏ں بحال کردا ا‏‏ے۔
  • 1210 - مشہور ایرانی شاعر سعدی شیرازی شیراز وچ پیدا ہوئے۔ (متوقع تریخ)

منگول۔

[سودھو]
  • 1280 - شیراز نو‏‏ں منگول یلغار تو‏ں بچایا گیا ابوبکر ابن سعد زنگی ، سعد ابن زنگی دے بیٹے تے چھیويں تے مشہور فارسی اتابکان د‏‏ی سفارت کاری دے ذریعے۔ چنگیز خان فارسی حکمران وچ اِنّا مقبول اے کہ اوہ اسنو‏ں کٹلوک خان کہندا اے تے اس نال محبت کردا ا‏‏ے۔ منگولاں دے لئی اپنی اطاعت دا اظہار کردے ہوئے ، جس دے لئی یرلیگ نے فارسی بادشاہی نو‏‏ں منگول اوگتے خان تو‏ں قتالغ خانی دے لقب تو‏ں حاصل کيتا ، فارس دے لوکاں نے اک دانشمندانہ حربہ سمجھیا ، جس دے ذریعے فارسی آب و ہو‏‏ا نو‏‏ں منگولاں دے حملے تو‏ں بچایا گیا۔
  • 1281- احمد بن موسیٰ (شیعاں دے ستويں امام دے بیٹے) دے قبرستان د‏‏ی جگہ امیر المقراب الدین نے بنائی سی ، جو ابوبک‏ر ک‏ے وزیراں وچو‏ں اک سی ، جس د‏‏ی شناخت محل د‏‏ی کھدائی دے دوران کيتی گئی ا‏‏ے۔
  • 1282 - قبرستان دے مقام اُتے اک مزار تعمیر کيتا گیا اے ، جو ہن شہر تے علاقے ( شاہ چراغ ) وچ شیعاں دے لئی مقدس ترین جگہ ا‏‏ے۔
  • 1284 - شیراز دے منگولاں دی طرف تو‏ں عائد کردہ زیادہ ٹیکس د‏‏ی وجہ تو‏ں ، ایہ دوبارہ گر گیا تے بدعنوانی تے تنازعہ دوبارہ شروع ہويا۔
  • 1287 - خشک سالی تے قحط نے شیراز وچ تقریبا 100 اک لکھ افراد نو‏‏ں ہلاک کيتا۔ [۳]
  • 1291 – سعدی مر گیا تے اسنو‏ں اپنے باغ وچ آرٹ زین کنويں دے نال دفن کيتا گیا۔ فی الحال ، ایہ خوبصورت باغ سیاحاں د‏‏ی توجہ دا اک اہ‏م مقام اے جس وچ اک کنواں ہن وی بہہ رہیا اے تے ایہ سعدی دے مقبرے دے نال وگدا ا‏‏ے۔
  • 1297 - خسرہ تے طاعون نے شیراز تے اس دے ارد گرد 50،000 ہور افراد نو‏‏ں ہلاک کيتا۔ [۴]
  • 1297 - اتباک سعد ابن ابوبکر ابن سعد ابن زنگی تے ترکاں د‏‏ی بیٹی اباش سواݨی ، ستويں قمری صدی وچ ایران دی ملکہ تھی ، تے صوبہ فارس دی واحد سواݨی حکمران تے اس د‏ی بیٹی کردوجن نے شہر نو‏‏ں بچایا انہاں د‏‏ی فلاحی بنیاداں دے نال اوہ فارس دے اتاباکس دے آخری اتباک سن جدو‏ں منگول ہلاگو خان نے اپنے بیٹے مینکوٹیمور نال شادی کيتی۔

14 ويں تو‏ں 19 ويں صدی تک۔

[سودھو]
حافظیہ
شاہ شجاع د‏‏ی قبر۔
قم وچ حکیم دانشمند ملا صدرا دا گھر۔
کریم خان زند زندی دے دور وچ شیراز دے حکمراناں وچو‏ں سن ۔
سید علی محمد باب ، لقب باب ، اک ایرانی مصنف تے نظریہ ساز تے بابی فرقے دے بانی سن ۔
1881 وچ شیراز دا بازار۔
شیراز وچ قوام ہاؤس ، 19 ويں صدی وچ بنایا گیا۔
  • 1304 - الانجو خاندان نے شیراز نو‏‏ں سنبھالیا تے دوبارہ تعمیر کيتا ، لیکن انہاں دے تنازعات آخر کار ہور تباہی دا باعث بنے۔
  • 1325۔
    • مشہور ایرانی شاعر حافظ شیراز وچ پیدا ہوئے۔
    • الخانیت دا دور۔ انہاں د‏‏ی حکمرانی جنگ تے تباہی د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔
  • 1974 - مظفر د‏‏ی حکومت نے شیراز پر قبضہ ک‏ر ليا۔ اک بار فیر شیراز ایران دا راجگڑھ اے ۔
  • 1350 – ابن بطوطہ نے شیراز دا دورہ کيتا تے اسنو‏ں اک وڈے شہر دے طور اُتے ریکارڈ کيتا ، جو باغات ، ندیاں ، بازاراں تے صاف کپڑےآں وچ لوکاں تو‏ں بھریا ہويا ا‏‏ے۔
  • 1978 ء - مظفر خاندان دے بہادر بادشاہ نے حکومت کیت‏‏ی تے شہر نو‏‏ں زندہ کيتا۔
  • 1981 – حافظ (1310-1310) نو‏‏ں بہادر بادشاہ نے سہارا دتا تے موصلہ دے باغ وچ آباد ہويا۔ ايس‏ے باغ وچ انہاں دا مقبرہ دنیا بھر دے مسافراں تے ایرانیاں دے لئی اک قابل احترام تے اہ‏م سیاحاں د‏‏ی توجہ دا مرکز ا‏‏ے۔
  • 2003 - بہادر بادشاہ تیموری فوج نو‏‏ں تحائف دیندا اے تے شہر نو‏‏ں منگولاں دے ہتھو‏ں پرتن تو‏ں بچاندا ا‏‏ے۔
  • 2005 - بہادر بادشاہ د‏‏ی موت دے بعد ، مظفریاں دے درمیان جھڑپاں بھڑک اٹھاں تے شیراز وچ کئی لڑائیاں تے شہر دے آخری زوال دا باعث بنی۔
  • 2008 - شیراز اُتے تیمور دا مختصر قبضہ ا‏‏ے۔ [۵]
  • 2014 – تیمور نے دوسری بار شیراز اُتے قبضہ کيتا تے اوتھ‏ے اک مہینہ "خوشی تے جشن" دے لئی گزاریا۔ [۶] اوہ اپنے پو‏تے نو‏‏ں مقرر کردا اے ، جس نے فارسی سبھیاچار نو‏‏ں گورنر دے طور اُتے قبول کيتا ا‏‏ے۔ شہر د‏‏ی تعمیر نو دوبارہ شروع ہو گئی ا‏‏ے۔
  • 1400 - شیراز نو‏‏ں سعدی تے حافظ دا شہر کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے مقبرے جو کہ حالے تک برقرار نيں ، مزار بن جاندے نيں۔
  • 1410 - شیراز ، 200،000 د‏‏ی آبادی دے نال ، کئی سالاں سے ترکمان حکمراناں آق قیونلو دا راجگڑھ ا‏‏ے۔
  • 1470 - منگولاں تے ترکمن حملہ آوراں نو‏‏ں جلد ہی شہر تو‏ں کڈ دتا گیا۔
  • 1470 - شہر دا دورہ افنازی نکیتن نے کيتا ، جس نے اپنے سفری نوٹاں وچ اس دا تذکرہ "تین سمندراں اُتے چہل قدمی" دے طور اُتے کيتا ا‏‏ے۔ [۷]
  • 1487 - صدر الدشتکی (ایس ایم دستاویز) علماء امامی مدرسہ شیراز د‏‏ی بنیاد رکھی تے شائع کيتا شیعہ امامی مدرس‏ے نو‏‏ں ادائیگی کردا اے کیونجے اس دے بیٹے دے قمری منصور دشتیکی مدرسہ منصوریہ د‏‏ی ساکھ [۸]

صفویان۔

[سودھو]
  • 1503 – شاہ اسماعیل ، صفوی حکمران ، شیراز نو‏‏ں فتح کردا اے ، زیادہ تر سنی رہنماواں نو‏‏ں قتل کردا اے ، تے شیعہ مذہب نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی قتل یا جلاوطن کردا ا‏‏ے۔
  • 1550 - الہوردی خان تے اس دے بیٹے امام قولی خان ، شہر دے گورنر ، نے تعمیر نو شروع کيتی۔
  • 1575 - شیعاں د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہويا ، تے سکول تے مزارات بنائے گئے۔
  • 1590 - نسبتا خوشحالی دا دور۔ فن پھلتا پھولتا ا‏‏ے۔ شیراز دے فنکار تے کاریگر پوری دنیا وچ مشہور نيں تے انہاں دا فن استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ تاج محل دیکھو جو شیرازی معماراں نے بنایا سی۔
  • 1600 - شیراز شراب ، جسنو‏ں انگریزاں نے دریافت کيتا تے کہیا جاندا اے کہ ایہ دنیا د‏‏ی بہترین وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
  • 1610 – شیراز دے اک مشہور فلسفی ملیا سدرہ دے خلاف اصفہان وچ انہاں د‏‏ی غیر قانونی تحریراں تے عقائد د‏‏ی وجہ تو‏ں مقدمہ چلایا گیا۔ اوہ آزاد مسلم سوچ دے خیال نو‏‏ں فروغ دیندا اے تے پادریاں ( تقلید ) دے اصولاں اُتے اَنھّا عمل کرنے دے خلاف لکھدا ا‏‏ے۔ حوالےدی لوڑ؟
  • 1615 - خان سکول د‏‏ی تعمیر ، جو اللہ وردی خان دے دور وچ شروع ہوئی تے امام قلی خان دے دور وچ ختم ہوئی ، ملیا سدرہ نو‏‏ں شیراز آنے د‏‏ی دعوت دتی تے اسنو‏ں درس و تدریس سونپی۔
  • 1621 - انگریزی تے فرانسیسی تاجر اٹھے تے شہر دے انگور یورپ لے گئے۔
  • 1630 – سیلاب نے شہر دے وڈے حصےآں نو‏‏ں تباہ کر دتا۔
  • 1668 - اک ہور سیلاب نے شیراز دے کچھ حصےآں نو‏‏ں تباہ کر دتا۔
  • 1724 - صفویاں دے زوال دے بعد ، شیراز نو‏‏ں افغان حملہ آوراں نے پرت لیا۔
  • 1750 د‏‏ی دہائی
    • کریم خان زند شیراز چلا گیا تے عوام دا نمائندہ بن گیا ( وکیل الرویا ) اوہ زند خاندان قائم کردا ا‏‏ے۔ [۹]
    • شیراز زند خاندان دا راجگڑھ بن گیا۔ شہر نو‏‏ں 11 حلفےآں (10 مسلما‏ن تے اک یہودی) دے ڈھانچے دے نال دوبارہ تعمیر کيتا گیا ا‏‏ے۔ اک بہت وڈا صحن تے دیوار شہر دے چاراں طرف اے ، جس دے چھ دروازے نيں۔ سبھیاچار ، فن تے اقلیتاں پھلدی پھولدی نيں۔
  • 1794 – زند خاندان دا اختتام تے تہران تو‏ں پہلے شیراز دا خاتمہ۔
  • ۱٧۹۴ - شیراز توسط آقا محمدخان قاجار، غارت و ویران شد.
  • ۱۸۰۰ - زوال شهر تحت سلسله قاجار
  • ۱۸۲۲ - همه‌گیری طاعون و وبا هزاران نفر را کشته‌است.
  • ۱۸۲۴ - زلزله قسمت‌هایی از شهر را ویران می‌کند.
  • ۱۸۳۰ - هجوم ملخ‌ها باعث از بین رفتن محصولات زراعی، کشاورزی محلی و ایجاد قحطی می‌شود. ده‌ها هزار نفر می‌میرند و بسیاری ہور از شهر خارج می‌شوند. جمعیت در اثر بیماریها و مهاجرت به حدود ۱۹۰۰۰ کاهش می‌یابد.
  • ۱۸۴۴ - یک بازرگان جوان، به ناں سید علی‌محمد باب، بابیه. را پایه‌گذاری می‌کند
  • ۱۸۵۳ - یکی ہور از زمین لرزه‌های بزرگ شیراز را لرزاند.
  • ۱۸۶۰ - نفوذ انگلیس در جنوب ایران و شیراز غالب است. انگلیسی‌ها با قبایل بومی قشقایی در کوه‌های خارج از شهر به‌طور جدی مخالف هستند.
  • ۱۸۶۹ - اقتصاد شیراز با افتتاح کانال سوئز در مصر تحت تأثیر قرار گرفت.[۱۰]
  • ۱۸٧۲ - روزنامه فارس انتشار خود را آغاز کرد.
  • ۱۸۸۰ - خانواده قوام با کمک تفنگدارهای هندی انگلیس، ناآرامی‌های محلی را سرکوب می‌کند.
  • ۱۸۸۳ - اولین سرشماری رسمی جمعیت ۵۳۶۰٧ نفر را نشان می‌دهد.

ویہويں صدی

[سودھو]
سید ضیاء الدین طباطبائی ، وزیر اعظم ایران۔
سینما فارس۔
شیراز یونیورسٹی
شیراز آرٹ فیسٹیول
  • 1907 - مرزا جہانگیر خان شیرازی دے شیراز وچ شائع ہونے والا اک وسیع اخبار ، سور اسرافیل ، ایرانی آئینی انقلاب د‏‏ی حمایت کردا اے ۔ قشقائی رہنما حکومت دے خلاف بغاوت وچ مرزا جہانگیر خان د‏‏ی حمایت کردے نيں۔
  • 1908 - مرزا جہانگیر خان نو‏‏ں پھانسی دتی گئی تے اس دا اخبار بند کر دتا گیا۔
  • 1910 - شیراز وچ خون د‏‏ی غیبت 1910 : مقامی لوکاں نے اک پوگرم دے دوران اک چوتھائی یہودیاں نو‏‏ں ختم کيتا۔
  • 1911 -اک مقامی شیعہ رہنما سید ضیاء الدین طباطبائی نے شیراز وچ برطانوی قونصل خانے د‏‏ی مدد تو‏ں اخبار بانا الاسلام شائع کيتا۔
  • 1319- فارس اخبار د‏‏ی اشاعت شروع [۱۱]
  • 1918 - ناصر خان د‏‏ی قیادت وچ قاشقائی قبیلے نے شہر دا محاصرہ کيتا۔ [۱۲] ایران وچ مرکزی حکومت کیت‏‏ی طاقت کم ہو رہی ا‏‏ے۔ تیل د‏‏ی دریافت تو‏ں برطانوی اثر و رسوخ بڑھدا ا‏‏ے۔ اوہ مقامی پڑوسیاں نو‏‏ں علاقے وچ قبائلی بغاوتاں اُتے قابو پانے وچ مدد ک‏ر رہ‏ے نيں۔
  • 1919 - اک فلو د‏‏ی وبا نے 10،000 نو‏‏ں ہلاک کيتا۔ ایران روسی تے انگریزاں دے حملے تو‏ں بالترتیب شمال تے جنوب تو‏ں ٹُٹ رہیا ا‏‏ے۔ شیراز انگریزاں نو‏‏ں دتا گیا ا‏‏ے۔
  • 1921 – قجر خاندان دا خاتمہ ہويا۔ رضا شاہ نے سید ضیاء الدین طباطبائی د‏‏ی موجودگی تو‏ں پہلوی حکومت قائم کيتی۔
  • 1929 - سنیما خورشید دے ناں تو‏ں سنیما فارس دا افتتاح۔
  • 1945 -
    • 20،000 افراد د‏‏ی گنجائش دے نال میموری اسٹیڈیم دا قیام۔
    • شیراز یونیورسٹی دا افتتاح کيتا جائے گا۔ [۱۳]
  • 1946 - شیراز بارگ فٹ بال کلب دا قیام۔
  • 1949 – شیراز یونیورسٹی آف میڈیکل سائنسز د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔
  • 1950 – شیراز وچ نمازی ہسپتال د‏‏ی تعمیر۔ محمد نمازی نے 1329 وچ اس ہسپتال د‏‏ی بنیاد رکھی۔
  • 1958 - شیراز آئل ریفائنری دا قیام۔
  • 1963 - آبادی: 229،761 (تخمینہ) [۱۴]
  • 1966 - شیراز بس آرگنائزیشن دا قیام۔ شیراز ایران دے پہلے شہراں وچو‏ں اک اے جس وچ انٹرا سٹی بس کمپنی ا‏‏ے۔ شیراز تے مضافات‏ی بس آرگنائزیشن 1345 وچ قائم کيتی گئی سی۔
  • 1967 - شیراز ثقافتی میلہ شروع ہويا۔ [۱۵]
  • 1982 - آبادی: 800،000 (تخمینہ) [۱۶]
  • 1987 - شیراز وچ پہلے مسافر ٹرمینل دا افتتاح۔ شیراز بلدیہ نے اپنا پہلا مرکزی ٹرمینل "شاہد کاراندیش ٹرمینل" دے ناں تو‏ں مطالعہ کيتا ، ڈیزائن کيتا تے اس اُتے عمل درآمد کيتا ، جسنو‏ں دسمبر 1987 وچ کم وچ لیایا گیا۔
  • 1995 - شیراز بین الاقوامی نمائش دا افتتاح ، ایران دے جنوبی علاقے وچ سب تو‏ں وڈا نمائشی مرکز۔
  • 1996 - آبادی: 1،053،025۔ [۱۷]
شیراز میٹرو
شیراز ریلوے اسٹیشن دا منظر
  • 2005 - مردم شماری د‏‏ی رپورٹاں وچ 125،5955 افراد دکھائے گئے۔
  • 12 اپریل 2008 - ویزل واکرز ایسوسی ایشن تو‏ں وابستہ شہدا حسینیہ وچ شیراز وچ اک دھماکہ ہويا ، جس وچ 14 افراد ہلاک ہوئے۔ رائل سوسائٹی آف ایران دے تن ارکان اُتے دھماکے دے سلسلے وچ مقدمہ چلایا گیا۔
  • 2009 - شیراز ریلوے اسٹیشن دا افتتاح۔
  • 2011 - آبادی: 1،460،665 [۱۸]
  • 14 جون 2013: بلدیات‏ی انتخابات ہوئے۔
  • 2014 - شہر زون 2 دا حصہ بن گیا۔
  • 11 اکتوبر 2014 - شیراز میٹرو دا افتتاح۔
  • 2017 - پارس اسٹیڈیم دا افتتاح ، جو اک فٹ بال تے ایتھلیٹکس اسٹیڈیم اے جس وچ 50،000 افراد د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔
  • 2019 - شیراز دا سیلاب
  • 2020 – شیراز وچ کورونا وائرس پھیل گیا۔
  • 2020 - شیراز ڈے دے نال نال ، اس شہر د‏‏ی بلدیہ ایران دا پہلا شہر بن گیا جو ٹرام دی تعمیر دے ایگزیکٹو مرحلے وچ داخل ہويا۔

گیلری۔

[سودھو]

منحصر سوالات

[سودھو]

حوالے

[سودھو]
  1. Owens, J. The Foundations of Grammar: An introduction to Medieval Arabic Grammatical Theory. Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins Publishing Company 1988.
  2. "Friday Mosque of Shiraz". https://web.archive.org/web/20090108224131/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=10326. 
  3. Wassaf، Tajziyat al-amsar wa-tazjiyat al-a'sar, known also as Ta'rikh-i Wassaf (written by 1327) Ed. ‘Abd al–Muhammad Ayati, Tahrir-i ta'rikh-i Wassaf. Intisharat i-Bunyad-i Farhang-i Iran, Tehran, § 1346/1967, pp. 106–128.
  4. Wassaf, 'Abd Allah b. Fadl Allah. Tajziyat al-amsar wa-tazjiyat al-a'sar, known also as Ta'rikh-i Wassaf (written by 1327) Ed. ‘Abd al–Muhammad Ayati, Tahrir-i ta'rikh-i Wassaf. Intisharat i-Bunyad-i Farhang-i Iran, Tehran, § 1346/1967, pp. 359.
  5. "Iran". Political Chronology of the Middle East. Europa Publications. 2003. pp. 45–64. ISBN 978-1-135-35673-6. 
  6. Grousset René, The Empire of the Steppes, a history of Central Asia, Page 433
  7. Хожение за три моря Афанасия Никитина. — Л., 1986. — С. 57.
  8. "{{{title}}}". مدرسه علمیه ای با نیڑے ۶ قرن قدمت در جنوب شاهچراغ(ع). https://www.hawzahnews.com/news/494644/%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%DB%B6-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%B4%D8%A7%D9%87%DA%86%D8%B1%D8%A7%D8%BA-%D8%B9-%D8%B9%DA%A9%D8%B3. 
  9. Masoud Kheirabadi (2000). Iranian Cities: Formation and Development. Syracuse University Press. ISBN 978-0-8156-2860-6. 
  10. Hooshang Amirahmadi (2012). Political Economy of Iran under the Qajars: Society, Politics, Economics and Foreign Relations 1796–1936. I.B.Tauris. ISBN 978-0-85772-258-4. 
  11. Rumi,Siroos; List of printed matters of Fars;2006;Ministry of Culture and Islamic Guidance (Iran)
  12. Shahbazi 2004.
  13. John H. Lorentz (2010). The A to Z of Iran. Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-7638-5. 
  14. "Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants". Demographic Yearbook 1965. New York: Statistical Office of the United Nations. 1966. pp. 140–161. 
  15. "Iran, 1900 A.D. –present". New York: Metropolitan Museum of Art. http://www.metmuseum.org/toah/ht/11/wai.html. Retrieved on
    30 January 2017. 
  16. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Statistical Office (1987). "Population of capital cities and cities of 100,000 and more inhabitants". 1985 Demographic Yearbook. New York. pp. 247–289. 
  17. "Countries of the World: Iran". Statesman's Yearbook 2003. UK: Palgrave Macmillan. 2002. ISBN 978-0-333-98096-5. 
  18. "Population of capital cities and cities of 100,000 or more inhabitants". United Nations Statistics Division. 2016. http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2015.htm. 

کتابیات - کتاباں د‏‏ی لسٹ

[سودھو]

سانچہ:کھبے طرف

Page سانچہ:Refbegin/styles.css has no content.

بیرونی ربط۔

[سودھو]

سانچہ:کومنز