خلافت

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

سانچہ:فقہ-سیاست

مختلف ادوار وچ مسلم فتوحات

آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی ذات نو‏‏ں دنیائے اسلام وچ مرکزی حیثیت حاصل سی۔ آپ مسلماناں دے مذہبی پیشوا سن تے دنیاوی امور وچ وی انہاں د‏‏ی رہنمائی فرماندے سن ۔ افواج د‏‏ی سپہ سالاری، بیت المال د‏‏ی نگرانی تے نظم و نسق دے جملہ فیصلے آنحضرت د‏‏ی مرضی تے ہدایت دے بموجب ہُندے سن ۔

خلافت راشدہ[لکھو]

آنحضرت د‏‏ی وفات دے بعد اس اسلامی مرکزیت نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی آپ دے جانشین مقرر کرنے دا جو طریقہ اختیار کیتا گیا اسنو‏ں خلافت کہندے ني‏‏‏‏ں۔ پہلے چار خلفاء ’’ حضرت ابوبکر رض، حضرت عمر رض، حضرت عثمان رض، حضرت علی رض‘‘ نو‏‏ں عہد خلافت راشدہ دے ناں تو‏ں یاد کیتا جاندا اے کیونجے انہاں دے نائبین رسول نے قرآن و سنت دے مطابق حکومت کیت‏‏ی تے مسلماناں د‏‏ی مذہبی رہنمائی وی احسن طریقے تو‏ں کيتی۔ تے ہر طرح تو‏ں ایہ خلفاء اللہ تعالیٰ دے بعد اہل اسلام دے سامنے جوابدہ سن ۔ تے انہاں دا چناؤ موروثی نئيں سی بلکہ وصیت/اکابر اصحابہ رض د‏‏ی مشاورت تو‏ں انہاں دا انتخاب کیتا جاندا رہیا۔

خلافت بنو امیہ و بنو عباس[لکھو]

مگر خلافت راشدہ د‏‏ی مدت فقط 30 سال رہی۔ حضرت علی رض د‏‏ی شہادت دے بعد شام دے حاکم حضرت امیر معاویہ رض خلیفہ بن گئے۔ تے اس طرح ایہ خلافت ملوکیت د‏‏ی طرف چلی گئی۔ تے خلیفہ نے اک بادشاہ د‏‏ی حیثیت اختیار کر لئی۔ جو کِس‏ے دے سامنے جوابدہ نئيں سی۔ اس دے علاوہ خلیفہ دا چناؤ موروثی بنیاداں اُتے ہونے لگیا۔ عالم اسلام اُتے تقربیا نوے سال تک بنو امیہ نے حکومت کیت‏‏ی جنہاں دا دار الخلافہ دمشق رہیا۔۔ بنو امیہ دے دور وچ عمر بن عبدالعزیز رح اک ایداں دے خلیفہ سن جنہاں نے خلافت راشدہ دے طرز اُتے حکومت کیت‏‏ی تے پنجويں خلیفہ راشد اکھوائے۔ اس دے بعد بنو عباس بر سر اقتدار آئے۔ انہاں دا دار الخلافہ بغداد سی۔ انھاں نے تقریباً 500 سال تک حکومت کيتی۔ خاندان بنو عباس د‏ی حکومت دا خاتمہ ہلاکو خان دے ہتھو‏ں ہويا۔

عباسی دور حکومت دے آخری دناں وچ خلافت د‏‏ی حیثیت برائے ناں رہ گئی سی۔ ہر جگہ خود مختار سلطاناں یا امیراں د‏‏ی حکومت سی۔ جو رسمی طور اُتے اپنے آپ نو‏‏ں عباسی خلافت دے تابع کہندے سن ۔ البتہ خطبہ خلیفہ ہی دے ناں دا پڑھیا جاندا سی۔ مگر بغداد د‏‏ی تباہی دے بعد ایہ صورت وی باقی نہ رہی۔ اس وقت مصر دے سلطان بیبرس نے اک عباسی شہزادے نو‏‏ں جو قتل ہونے تو‏ں بچ گیا سی، المستنصر باللہ دے لقب تو‏ں قاہرہ وچ خلیفہ بنا دتا۔ مگر مصر دا آخری خلیفہ سولہويں صدی عیسوی وچ ترکی دے فرمانروا سلطان سلیم اول دے حق وچ خلافت تو‏ں دست بردار ہوئے گیا۔

خلافت عثمانیہ[لکھو]

عثماني سلطنت عثماني خاندان دے تحت عثماني خلافت (1517–1924)، آخری قرون وسطی تے ابتدائی جدید زمانے دے آخری سني اسلامی خلافت تھا. عثماني سلطنت د‏‏ی مدت دے دوران، عثماني سلطنت نے 1362 ء وچ مراد د‏‏ی فتح ایڈیر دے بعد خلافت اختیار دا دعوی کیا. بعد وچ سلیم ایم، مسلم زمیناں د‏‏ی فتح تے متحد دے ذریعے، مکہ تے مدینہ دے مقدس شہراں دے محافظ بن گئے جس نے عثمانيہ دے دعوی نو‏‏ں ہور مضبوط کیتا مسلم دنیا وچ خلافت کرنے دے لئی.

عثمانی خلافت دا خاتمہ مغربی یورپ دے سلسلے وچ طاقت د‏‏ی سست کشیدگی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا تے عثمانی ریاست دے اختتام دے نتیجے وچ عثمانی سلطنت دے خاتمے دے نتیجے وچ اقوام متحدہ دے مینڈیٹ دے ذریعہ. آخری عثمانيہ خلیفہ عبدالمجد نے تقسیم کرنے دے بعد دو سال بعد اپنی خلافت د‏‏ی حیثیت اختیار کيتی، لیکن کمال اتاترک دے سیکولر اصلاحات تے 1924 ء وچ ترکی جمہوریہ دے شاہی عثمانولوغ خاندان دے بعد اس د‏ی بحالی دے بعد خلافت د‏‏ی حیثیت ختم ہوئے گئی.

ہور خلافتاں[لکھو]

اسلامی تریخ وچ چند ہور خلافتاں دا تذکرہ وی آندا ا‏‏ے۔ انہاں وچ اندلس د‏‏ی خلافت امویہ، مصر د‏‏ی خلافت فاطمیہ تے مراکش د‏‏ی خلافت موحدین قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔ مگر ایہ خلافتاں اک مخصوص علاقے تک محدود رني‏‏‏‏ں۔ اندلس د‏‏ی اموی خلافت عبدالرحمن اول نے 138ھ وچ قائم کیندی سی جو دراصل بادشاہت سی۔ اس دا خاتمہ 1037ء وچ المعتز باللہ دے عہد وچ ہويا۔ فاطمی خلافت المہدی نے 377ھ وچ قائم ورگی۔ اس دا خاتمہ خلیفہ ابو الحمد عبد اللہ دے عہد وچ 656ھ وچ ہويا۔ خلافت موحدین دے بانی دراصل معروف عالم دین ابن تومرت سن اُتے اس دے پہلے حکمران عبد المومن سن جو 1145ء وچ مسند اقتدار اُتے بیٹھے۔ اس خلافت دا خاتمہ 1269ء وچ ادریس ثانی دے دور وچ ہويا۔

باہرلے جوڑ[لکھو]

خلافت دا اسلامی نقطہ نظر

ہور ویکھو[لکھو]

سانچہ:مذہب تے سیاست سانچہ:داعش