نازی جرمنی

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
NS administrative Gliederung 1944.png

جرمنی تے 1933 توں 1945 تک ہٹلر دے راج نوں نازی جرمنی آکھیا جاندا اے۔ جرمن صدر پال فان ہنڈنبرگ نے 30 جنوری 1933 نوں ہٹلر نوں جرمن چانسلر بنایا۔ چانسلر بنن تے ہٹلر نے اک پربندھ نال سارے سیاسی ویریاں نوں مکایا تے طاقت تے ملوزوری مل ماریا جس باجہوں اوہ جرمنی دا کلا ای آگو رہ گیا۔ 2 اگست 1934 نوں اوہنے صدر دی کرسی وی اپنے کول کرلئی تے اینج چانسلر تے صدر دی طاقت اوہدے کول سی۔ 19 اگست 1934 نوں ہونوالے ریفرنڈم وچ اوہدے ایس کم نوں قنونی نیو دتی۔ ایس ریفرنڈم باہجوں ہٹلر نوں فیوہرر (Fuherer) وی کیا جان لگیا جیدا جرمن وچ مطلب سی آگو۔ جرمن سرکار نے اوہدے وکھالے نوں چوکھا ودھا کے دسیا۔ ہٹلر وچ جلسیاں وچ لوکاں نوں اپنے ول موڑن دا ودیا تے ول سی۔

نازی جرمنی وچ ہٹلر دے شبداں دا مل قنون توں وی ودھ سی۔ اتلی پدھر دے لوک ہٹلر ول ای ویکھدے سن تے اوہدیاں سوجاں تے ای چلدے سن۔ جدوں ساری دنیا وچ کام کاج وچ مندے باجوں لوکاں دا حال ماڑا سی ہٹلر نے وڈے کماں دا مڈھ رکھیا، مارکیٹ اکانومی نوں ودھیا ول نال ورتیا تے عام جرمناں دی حالت ھیک کیتی۔ اوس ویلے دے وڈے کماں وچوں جرمن آٹوباہن اک وڈا کم سی۔ ایس باہجوں ہٹلری جرمنی نوں پک ملی۔

نسلی پوجا تے فیر یہودیاں نال ویر نازی جرمنی دی اک اچیچی گل سی۔ ہائینرش ہملر تھلے گسٹاپو تے شتزشتافل نے ازاد سوچ رکھنوالیاں, کمیونسٹاں، سوشلسٹاں، یہودیاں تے ہور ناں چاہے جانوالے لوکاں نوں تباہ کردتا۔ 19ویں صدی اک نسلی سوج تے کاہڈ نیں اریا نسل نوں اک آگویں نسل بنا کے دسیا تے جرمن لوک ایس نسل دا سب توں خالص دے ودھیا انگ سن۔ ہر جرمن نیانا ہٹلر یوتھ دا سنگی سی۔ جرمن سوانیاں نوں نوکریاں کرن توں موڑن تے گھر جلان تے نیانے پالن ول موڑیا گیا۔ لوکاں نوں خوش کرن تے پھرن ٹرن ول پان لئی مزے ولوں طاقت ورگے پروکرام شروع کیتے گۓ۔ آرٹ دیاں کج ونڈاں تے روک لادتی گئی. ہٹلر دے پراپیگنڈا وزیر جوزف گوئیبلز نے جلوساں، فلماں تے ہٹلر دیاں تقریراں نوں لوکاں دیاں سوچاں نوں پلٹن تے ہٹلر ول کرن لئی ورتیا۔ 1936 دیاں اولمپک کھیڈاں نے نازی جرمنی نوں دنیا اگے اپنے آپ نوں دسن دا وڈا موقعہ دتا۔

نازی جرمنی دے طاقت پکڑن نال اوہدیاں مانگاں تے تانگاں وددیاں گئیاں۔ جرمنی نال جیہڑیاں پہلی وڈی لڑائی مگروں زیادتیاں ہوئیاں سن جرمنی اوہناں نوں پلٹنا چاہندا سی۔ برطانیہ تے فرانس جرمنی دیاں کلاں مندے گۓ جے اوہدا غصہ ٹھنڈا ہووے۔ 1938 وج جرمنی آسٹریا نوں نال رلاندا اے۔ 1938 وچ ای سوڈٹن لینڈ جرمنی نال رلایا گیا۔ ریندا چیکوسلویکیا 1939 وچ رلایاگیا۔ ہٹلر نے جوزف سٹالن اک سانجھ کیتی تے ستمبر 1930 وچ پولینڈ تے ہلہ بولیا جس نال دوجی وڈی لڑائی دا مڈھ بجیا۔ اٹلی دے بنیتو مسولینی نال رل کے فرانس تے چڑھائی کردتی۔ 1940 تک جرمنی فرانس تے جوکھے سارے یورپ تے مل مارچکیا سی۔ برطانیہ خطرے وچ سی۔ مل مارے تھانواں تے جرمن لوک راج کر رے سن تے اوہناں کیمپ کھولے جتھے ویری لوکاں نون رکھیا جاندا سی۔ 1941 وچ جرمنی جدوں سوویت یونین تے ہلہ بولیا تے سٹالن گراڈ دی لڑائی تے کرسک دی لڑائی مگروں ایہدی قسمت نے پلٹا کھادا تے 1943 مگروں ایہ ہار ول آکیا۔ جرمن شہر، ریلوے لیناں تے کارخانے بمباری کرکے تباہ کردتے گۓ۔ 1945 وچ سوویت فوجاں نے چڑھدے پاسیوں تے اتحادیاں نیں لیندے پاسیوں آکے جرمنی تے مل مار لیا۔ جرمنی نوں ونڈ دتا گیا تے ایہدے آگو عدالت وچ لیاۓ گۓ۔ جرمنی، جرمن لوکاں تے یورپ نوں نازی جرمنی باہجوں اپنی تریخ دی سب توں وڈی بربادی سہنی پئی۔

ناں[لکھو]

1933 توں 1943 تک جرمنی دا سرکاری ناں جرمن راج (Deutsches Reich) ریا جیہڑا 1943 توں 1945 تک وڈا جرمن راج ریا۔ ناں Reich دا مطلب لازمی سلطنت نہیں۔ نازی جرمنی یا تیسرا راج زیادہ ورتن وج رۓ۔ ایہ دوسرا ناں نازیاں نے وی ورتیا۔ ایہ ناں پہلی واری 1923 وچ جرمن لکھاری ارتھر مولر فان ڈن برک دے اک ناول تیسرا راج (Das Dritte Reich ) وچ ورتیا گیا۔ مقدس رومی سلطنت (962–1806) نوں پہلی، جرمن سلطنت (1871 - 1918) نوں دوجی گنیا گیا سی۔ وائمر لوکراج (1918–1933) نوں نازی کسے کنتی وج نہیں سی لیاندے۔

تريح[لکھو]

پہلی وڈی لڑائی وج جرمنی دی ہار تے فیر اوہدے نال سلوک نے نازی سوج دا مڈھ رکھیا۔ پہلی وڈی لڑائی دے فوجیاں نے ورسائی ٹریٹی، وائمر لوکراج تے لوکراج نوں منن وج جوش نادسیا۔ اوہناں بدلہ لین دی گل کیتی، آریا نسل نوں اچا آکھیا تے یہودیاں تے جرمنی دی ہار دا الزام لایا۔ نازیاں نے ایہ پروپیگنڈا کیتا جے جرمنی تے لڑائی جت ریا سی پر یہودیاں تے کمیونسٹاں نے پچھوں ایہدی پٹھ وچ جھرا ماریا۔ 1929 دے جگ دے کم کاج وچ ماڑے ہون تے ایس سوج نے زور پھڑیا۔ جرمنی وچ کم کاج توں فارغ لوک نازی پارٹی ول آس نال ویکھدے سن۔ وائمر لوک راج دیاں ازاد سوچاں تے سماج نوں اگے لجان ول اوہدے پیر کئی لوکاں لئی پچانے اوکھے سن۔ ماسکو جرمنی دی کمیونسٹ پارٹی دے پجھے کھڑا سی تے اکیہ گلنے وی لوکاں نوں ناز پارٹی ول کیتا۔ وشکارلی سوچ والیاں پارٹیاں دبیاں گیاں۔


نازیاں نے اک تکڑی سرکار، امن، تیز کم کاج وچ اگے ودھن والیاں سوچاں (جیدے وج ساریاں لئی روزکار)، جرمن لوکاں دے رہن لئی تھاں تے نسل دے مڈھ تے بنن والی قوم دے وعدے کیتے۔ نازیاں نے لوک سوج نوں آسرا دین، ریتاں نون اگے لیان، لڑائی دی تیاری، جتیاں دیساں نوں پیسے ناں دین تے ورسائی ٹریٹی باہجوں کھوۓ گے جرمن تھانواں نوں واپس لین دے وی وعدے کیتے۔ 1932 دیاں چوناں وج نازی پارٹی 320 ووٹاں نال ریشتاگ دی سب توں وڈی پارٹی بن گئی۔


30 جنوری 1933 نوں فرانز فان پاپن دے زور لان تے جرمن صدر ہنڈنبرگ نے ہٹلر نوں چانسلر بنا دتا۔ پاپن دی ای سوچ سی جے اوہ وائس چانسلر بنکے ہٹلر تے اہدے سنگیاں نوں اپنے ہتھ وج رکھ سکدا اے۔ ہٹلر نے چانسلر بنن مگروں پاپن دے ایہدے سنگیاں نوں کھڈے لین لادتا۔ کج مہینیاں وج ای ہٹلر نے قنونی راہواں ورتدیاں ہویاں سارے ماملے اپنے ہتھ وج لے لۓ تے دیس تے اک پارٹی راج ٹر پیا۔ 27 فروری 1933 نوں ریشتاگ دے کوٹھے نوں اگ لادتی گئی۔ ایس دی زمیواری اک ڈچ کمیونسٹ تے پائیگئی۔ جرمن کمیونسٹ پارٹی تے روک لادتی گئی ایہناں دے بندے پھڑ کے کیمپاں وج سٹے گۓ۔ ایسے قنون بناۓ گۓ جنہاں نال شہری ازادیاں ونں وی ڈکنا اسان ہوگیا جیویں جنڈے دی آدر دا قنون جیدے باہجوں لویکاں تے ہور وی روکاں لاياں گیاں۔ مارچ 1933 نوں ریشتاگ وچ ایہ قنون بنایا گیا جے چار ورے لئی ہٹلری سرکار نوں کسے قنون نوں لاگو کرن لئی ریشتاگ کولوں پچھن تے اوتھے گل بات کرن دی لوڑ نہیں سی۔ ایہ 1937 وج تے 1941 وج فیر لاگو کیتا گیا۔ کمیونسٹ، سوشلسٹ ڈیموکریٹ، نیشنلسٹ، پیپلز تے جرمن سٹیٹ پارٹیاں تے وی روک لگی تے اوہناں دے سنگیاں نوں نازی پارٹی وج آن دا سدا دتا گیا یا فیر سیاست چھڈن دی صلآ دتی گئی۔ 3 جولائی 1933 نوں کیتھولک پارٹی تے وی روک لادتی گغی پر ایس توں پہلے اوہناں نوں کج آسرے دتے گۓ۔ 14 جولائی 1933 نوں جرمنی وچ اکو پارٹی رہ گئی سی تے نویاں پارٹیان بنن تے روک لا دتی گئی سی۔ 1933، 1936 تے 1938 دیاں چوناں نازیاں دی اکھ تھلے ہویاں جنہاں وج نازی پارٹی تے کج ازاد آۓ۔


وائمر لوکراج دے کالے پیلے تے لال چنڈے دی تھاں پرانا چنڈ تے اوہدے نال سواستیکا والا چنڈا ورتن وج لیاۓ گۓ۔ 1935 وج سواستیکا چنڈا ای قومی چنڈا رہ گیا۔ 1935 توں ای نازی پارٹی دا ترانہ وی قومی ترانے نال وجن لگ پیا۔ 30 جنوری 1934 نوں صوبیاں دیاں سرکاراں نوں مکا کے اوہناں نوں برلن سرکار دے تھلے کردتا گیا۔ ایناں دا پربندھ گورنراں ہتھ دیدتا گیا۔ اک لکھ توں نکے شہراں دے وئیڑ گورنر چندے سن۔ ایس توں اپر دے شہراں لئی اندرلے بچاؤ دا وزیر مئیڑ چندا سی تے برلن ہمیبرگ لئی ہٹلر آپ اپنے بندے اگے لیاندا سی۔ 1934 دی بسنت تک صرف فوج اک ایسا ادارہ سی جیہڑا ہٹلر دے ہتھ وج نہیں سی۔ اوہدی پارٹی دا لڑاکا آگو ارنسٹ روہم فوج نون وی اپنی مٹھ وچ کرنا چاہندا سی پر ہٹلر فوج نال پھڈا نہیں پانا چاندا سی تے ہملر تے گرئرنگ دی لکی چھپی صلا نال روہم تے نیڑے تریڑے 200 اوہناں لوکاں نوں 30 جون تون 2 جولائی 1934 نوں مکادتا گیا جیہڑے اوہدے توں وکھری سوچ رکھدے سن۔

2 اگست 1934 نوں ہنڈنبرگ دے مرنے تے ریشتاگ نے صدر تے چانسلر دی کرسی نوں اک کردیاں ہویاں ہٹلر نوں چانسلر ہے فیوہرر بنا دتا۔ روہم دے ہٹن تے تے فوج وچ وادھا کرن تے فوجی جرنیل وی اوہدے نال رل گۓ۔ ہنڈنبرگ دے مرن تے ہٹلر دے چانسلر تے فیہرر بنن تے جرمن فوج نے ہٹلر نال وفاداری دا وعدھ کیتا۔


سکولاں وج کتاباں وج تبدیلی کرکے اک نسلی سوج والے وڈے جرمنی نوں اگے لیاندا گیا۔ اوہ استاد جنہاں ایس گل نون پسند ناں کیتا اوہناں نون نوکری توں کڈھ دتا گیا۔ لوکاں تے قابو رکھن لئی اک لکی پولیس گسٹاپو بنائی گئی جیہڑی کسے عام سول بندے دے اکھ تھلے نہین اندی سی۔ گسٹاپو اک لکھ دے نیڑے جسوساں دے دساں دینوالیاں دی ہتھ ونڈائی نال جرمن لوکاں تے اکھ رکھ رئی سی تے نازی پارٹی دے ویریاں نوں وی نبڑ رئی سی۔


چوکھے سارے جرمن ایس گل تے حوش سن جے وائمر ویلے روز دے لڑائی چگڑے مک گۓ سن اوہ گوئبلز دے ایس پروپیگنڈے وج مست سن جے اوہ اک اکٹھے پرامن تے کمیونسٹاں توں ازاد تے ورسائی ٹریٹی توں ازاد محول وچ جی رۓ سن۔ سیاسی بندھیاں لئی پہلا کیمپ ڈاچاؤ وج 1933 نوں بنایا گیا تے 1933 توں 1945 تک 30 لکھ توں ود جرمناں نوں ایہناں کیمپاں وچ لیایا کیا۔ ہزاراں جرمن سیاسی ویر باہجوں مارے گۓ۔ اچیچیاں عدالتاں نے 12،000 دے نیڑے جرمن مارے۔ 25،000 توں ود جرمن سپاہیاں نوں کورٹ مارشل کرکے ماریا گیا جد کے سول عدالتاں نے 40،000 جرمن نوں سزا دتی۔ ایہناں وچوں کئی جرمن فوج یا سرکار دا انگ سن تے اوہناں سرکار دے خلاف تھوڑا یا چوکھا کسے کم وچ حصہ لیا۔


1934 وچ ہٹلر نے جرمنی نوں لیگ آف نیشنز توں باہر کڈ لیا۔ ایہ کم ہٹلر دے اوہناں پہلے کماں وچوں اک سے جنہان نال اوہنے اک پربندھ نال ورسائی ٹریٹی نوں توڑیا۔ اوتھوں نکلدیاں ہویاں ہٹلر نے ایہ گل آکھی جے دیساں نوں ہتھیاراں توں پرے کرن والا فنون صرف جرمنی تے لاگو کیتا گیا اے جیہڑا کے نیاؤں نہیں۔ جنوری 1935 وج سارلینڈ نے جرمنی نال رلن دا ووٹ دتا۔ ایہ تھاں 15 ورے لئی لیگ آف نیشنز نوں دتا گیا سی تے ایس چنوتی نے نویں جرمنی نوں اک ودی جت دی خوشی دتی۔ مارچ 1935 وج ہٹلر نے جرمن فوج نوں 5،50،000 تک کرن تے جرمن ہوائی فوج بنان دی گل کیتی۔ برطانیہ نے جرمن سمندری بیڑہ بنان تے وی ہاں کردتی۔


1935 وچ جدوں اٹلی نے ایتھیوپیا تے چڑھائی کیتی تے برطانیہ تے فرانس نے گلاں باتاں وچ اوہنوں پیڑا گیا پر ہور کجھ ناں کیتا ایس تے ہٹلر نے جرمن فوج نوں رہاغن لینڈ دے بنا فوج دے علاقے وج پیجیا ایہ کہ کے جے اگر فرانس دی فوج اۓ تے چھیتی نال واپس آجانا اے۔ فرنچ سرکار اوس ویلے آپسی چگڑیاں وج پئی ہوئی سی تے برطانیہ یورپی دے رپھڑاں توں پرے ای ریندا سی۔ اینج ہٹلر نے اپنے ویریاں نون میچ لیا۔ فرنچ اپنی میجنیوٹ کند پچھے رۓ جدکے برطانوی سیاستداں رہائن لینڈ نوں جرمنی دا ویہڑہ ای سمجھدے سن۔ ایس جرت والے کم نال ہٹلر دا قد اپنی قوم اگے ہور ودھ گیا۔ اگلے ورے جرمن ہوائی فوج نے سپین دی گھر دی لڑائی وج حصہ لیا۔


فروری 1938 نوں ہٹلر نے آسٹری چانسلر شوشنگ نوں اپنے گھر برگہاف بلایا تے جرمنی تے آسٹریا دے اک ہون دی گل کیتی۔ یرکے ہوۓ شوشنگ نے 13 مارچ نوں لوکاں کولوں ایس بارے صلآ منگی پر ہٹلر نے ایس نوں روکن دی مانگ کیتی تے جرمن فوج نوں 12 مارچ نوں آسٹریا پیج دتا جتھے آسٹری نازیاں اوہناں نوں جی آیاں نوں آکھیا۔


چیکوسلویکیہ دے اوہ تھاں جنہاں نال جرمنی دی ولگن جڑدی سی اوتھے دے لوک جرمن سن تے سوڈیٹن اخواندے سن۔ ہٹلر ایس تھاں نوں جرمنی نال جوڑنا چاہندا سی۔ سوڈیٹن جرمن پارٹی دے آگو کونراڈ ہینلن نے چیک سرکار کولوں ایسیاں منکان کیتیاں جنہان نوں پورا کرنا اوکھا سی۔ میونخ وچ برطانیہ تے فرانس دے وزیراعظم ہٹلر دی مانگ نوں مندے نین تے چیکو سلواکیہ نوں ایہ جرمن بولنوالے تھاں جرمنی نون دینے پیندے نیں۔ مارچ 1939 نوں ہٹلر ریندے چیکوسلواکیہ تے وی مل مار لیندا اے۔

پولینڈ ہٹلر دا اگلا شکار سی۔ پہلی وڈی لڑاغی مگرون پرشیا نون جرمنی تون وکھرا کردتا کیا سی تے اک جرمن شہر ڈانزک وی اوہدے کولوں کھو لیا گیا سی۔ ہٹلر نے ایس کم لئی سوویت یونین نال صلا کیتی تے دونان دیساں نے پولیند نوں اپس وچ ونڈ لیا۔ ایس کم لئی جرمن بدیسی وزیر ربن ٹراپ ماسکو گیا۔ دوناں دیساں وشکار دس ورے لئی لڑائی ناں کرن دی لکھت ہوئی۔ ایہدے نال ای دوناں دیساں لکے کاغڈان تے ایہ وی منیا جے بالٹک دیس سوویت یونین کول جان کے تے جرمنی دے پولینڈ دی جڑھائی تے سوویت یونین منہ پرے کرلے گا تے اپنا حصہ لے لویگا۔

1 ستمبر 1939 نوں جرمنی نے پولیند تے چڑھائی کردتی تے دو دن مگروں برطانیہ تے فرانس نے وی جرمنی دے خلاف لڑائی دا ہوکا دتا۔ 17 ستمبر نوں سوویت یونین نے وی پولینڈ تے چڑھائی کردتی۔ پولینڈ پلو پل وج ای ڈگ گیا۔ برطانیہ نے اک دو تھانوان تے بمب سٹے پر اوہدی لڑائی گلیں باتیں ای رئی۔ جدوں جرمنی نون ایہ پتہ چلیا جے برطانیہ ناروے تے مل مار کے جرمنی دے دوالے کھیرا کرنا چاہندا اے تے ہٹلر نے جرمن فوج نوں 9 اپریل نوں ناروے پیجیا۔ 10 جون تک ناروے جرمنی کول سی تے لندن وج اک بن باسی سرکار ناروے دی بنی۔

مئی 1940 چ جرمن فوج لکسمبرگ بیلجیم نیدرلینڈز تے چڑھائی کردی اے کج ہفتیاں وج ای فرانس دے اندر تک وڑ جاندی اے۔ 14 جون 1940 نوں جرمن فوج شانزے لیزے پیرس وچ پریڈ کر رئی سی۔ فرانس نوں ہران دے مگروں ہٹلر نے برطانیہ نوں صلح والا ہتھ اگے کیتا پر برطانیہ ڈٹیا ریا۔ ہوا تے سمندر تے دوناں دی لڑائی لگی رئی برطانیہ برلن تے بمباری کردا اے ایس تے برطانوی شہراں تے وی بمباری کیتی گئی۔ ایہ ہوائی لڑائی برطانیہ نے جت لئی پر جرمنی نے اپنا مکھ سوویت یونین ول پھیر لیا تے اوس تے چڑھائی دی سوج وچ پے گیا۔

سوویت یونین تے جڑھائی وچ دیر ہوگئی۔ اٹلی افریقہ وچ کٹ کھاریا سی تے جرمن فوج نوں اوہدر جانا پیا۔ اپریل 1941 نوں جرمن فوج یوگوسلاویہ تے ہلہ بول رئی سی تے فیر اوہنوں سوویت یونین نوں چھڈ کے یونان تے وی ہلہ بولنا پیا۔ اتلے افریقہ تے بلقان وج ویلہ کھنجان باہجوں جرمن فوج نوں 23 جون نوں سوویت یونین تے چڑھائی کرنی پئی۔ ایہدے نال ہٹلر نوں یورپ نوں اپنے ہتھ وج رکھن لئی بندے تے سمان وڈے ناپ تے لانا پیا۔

سوویت یونین تے چڑھائی دا ناں باربروسہ سی۔ دسمبر 1941 نوں جرمن فوجاں ماسکو دے بوۓ تک اپڑ گئیاں سن اتر وچ لینن گراڈ جرمن فوج دے گھیرے وج سی۔ نیوٹرل ترکی سپین پرتگال آئرلینڈ سویڈن نوں جھڈ کے نیڑے تریڑے سارا یورپ جرمنی تے اوہدے ساتھیاں کول سی۔ 11 دسمبر 1941 نوں پرل ہاربن تے جپانی بمباری دے چار دن مگروں جرمنی نے امریکہ دے خلاف وی لڑائی دا ہوکا دیدتا۔ لڑائی کرن وچ امریکی سمندری جہاز ازادی نال برطانیہ تے سوویت یونین نال بپار کر رے سن۔ لڑائی ہوکے مگروں جرمن سمندری فوج نے سمندراں تے برطانیہ دوالے گھیرا تگڑا کردتا تے کوئی جہاز اسانی نال ہن نہیں اپڑ سکدا سی۔

جرمن سوج ای سی جے برطانیہ کوئی شے ناں اپڑے۔ سمان تے کھان پین جدوں برطانیہ نہیں اپڑے گا تے برطانیہ ڈگ پویگا۔ اک وڈا جرمن سمندری جہاز بسمارک ایس کم لئی بنایا تے سمندری اڈے توں باہر کڈیا گیا۔ بسمارک نے برطانیہ دے سب توں وڈے سمندری جہاز تے برطانوی سمندری فوج دی آدر ہوڈ نوں مئی 1941 وچ ڈوب دتا تے دوجے جہاز پرنس آف ویلز نوں نسا دتا۔ خفکی کھادے برطانوی وزیراعظم نے بسمارک نوں ہر مل تے ڈوبن دا حکم دتا۔ برطانوی سمندری فوج کتیاں وانگوں ایہدے پچھے پے گئی۔ 27 مئی 1941 نوں بسمارک ڈب گیا۔ سمندراں وچ اتحادیاں نوں ایہ جت اڈے مینگے مل تے لینی پئی۔ اوہناں دے 3،500 جہاز 1939 توں 1945 دے وشکار جرمنان ڈوبے جد کے جرمنی دیاں 783 یو کشتیاں ڈبیاں۔

یہودیاں تے ہور دوجے لوکاں نال جرمنی تے جرمنی دے تھلے لکے دیساں وچ نسل مت دی نیو تے پیڑا ورتن کیتا گیا۔ 1941 توں یہودیاں لئی لازمی سی جے اوہ بانہ تے پیلی پٹی بنن۔ اوہناں نوں دوجیاں توں وکھ تنگ تھانواں تے رہن لئی آکھیا گیا۔ 60 لکھ دے نیڑے یہودی، پولش روسی بندی، جپسی، یملے، ٹھمنے نازیاں مار دتے۔ اوہ روسی جیہڑے آریا نسل نال سن یا جنہاں دا یا جنہاں دے پرکھاں دا جوڑ یہودیاں نال نہیں سی جڑدا اوہناں نوں کج ناں آکھیا گیا۔ نازی چڑھدے یورپ وچ اپنی پسند دے لوک بچا کے تے جرمن رنگ وچ رنگ کے ریندے ساریاں نوں مکا دینا چاہندے سن۔ نسلی جرمناں نوں بالٹک توں لیا کے پولینڈ وج وسایا گیا۔

1941 وچ لال فوج نے جرمن فوج نوں توں باہر روک لیا۔ کوہ کاف دکھنی روس وچ جرمن فوج تیل دے کھوواں تے مل مانا چاہندی سی، سٹالن گراڈ دی لڑائی (17 جولائی 1942 – 2 فروری 1943) وچ جرمن فوج نوں ہار ہوئی تے پجھے ہٹنا پیا۔ کرسک دی لڑائی (جولائی 1943) جیہڑی ٹینکاں دی سب توں وڈی لڑائی منی جاندی اے اوہدے وج وی جرمن فوج نوں ہار ہوئی۔ ایس مگروں لال فوج جرمنی ول مڑی تے جرمن فوج بچاؤ دے کم وچ پے گئی۔

لبیا وچ جرمن افریقی فوج نوں العالمین دی لڑائی وج (1–27 جولائی 1942) ہار دا منہ ویکھنا پیا۔ جرمن نگراں تے قلینی بمباری کیتی گئی تے ایہ برباد کردتے گۓ۔ 55 لکھ جرمن ایس لڑائی وج مارے گۓ۔**

برلن دی لڑائی (16 اپریل 1945 – 2 مئی 1945) نازی جرمنی دی آخری لڑائی سی۔ ایہدے وج ہار نے نازی جرمنی دا انت کردتا۔ ہٹلر نے برلن وچ اپنے بنکر وج اپنے آپنوں مار لیا۔ 8 مئی 1945 نوں نازی جرمن فوج نے ہتھیا سٹ دتے تے جرمنی تے ایہدے ویریاں نے مل مار لیا۔