ماسکو

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
ماسکو
Flag of Moscow.svg
Coat of Arms of Moscow.svg
چنڈا
نشان
Moscow in Russia (special marker).svg
دیس: روس Flag of Russia.svg
تھاں 2,510 مربع کلومیٹر
لوک گنتی: 11,503,501
بولی: روسی
MoscowCollage.jpg

ماسکو (روسی:ماسکوا) روس دا راجگڑھ تے سب توں وڈی لوک گنتی دا روسی شہر اے۔ ایہ روس دا سیاسی کاروباری رہتلی، آݨ جاݨ تے پڑھائی دا گڑھ اے۔ دریائے ماسکوا دے کنڈے تے وسدے ایس شہر وچ 11,503,501 لوک وسدے نیں۔ایہہ شہر روس دے لیندے پاسے ول اے۔ استمبول مگروں ایہ یورپ دا سب توں وڈا شہر اے۔ ایتھے دنیا دے سب توں چوکھے ارب پتی ریندے نیں۔ ماسکو اپنے بنائی تے سوہنے کم نال دنیا بھر چ مشہور اے۔

ماسکو دا سینٹ باسل گرجا تے کرائیسٹ دی سیویئر گرجا (روسی چ خریستا سپاسیتلیا سرکوف) وی دنیا بھر چ جانے جاندے نیں ۔

ماسکو اج وی اک وڈا اقتصادی مرکز اے تے کئی ارب پتی افراد دا مسکن اے تے جگ دا دوجا مہنگا ترین شہر اے ۔ ایہہ کئی سائینسی و تعلیمی اداریاں دے نال نال کھیڈاں دے وڈے میداناں دا شہر وی اے ۔ ماسکو پیچیدہ ترین آمد و رفت دا نظام رکھدا اے جس چ دنیا دا مصروف ترین میٹرو یا زیر زمین ریل نظام وی شامل اے ،جہڑا اپنی تعمیرات ، خوبصورتی تے صفائی دی وجہ توں پورے جگ چ مشہور اے ۔ ماسکو 1980ء دے گرمائی اولمپک دی میزبانی وی کرچکیا اے ۔



تریخ[لکھو]

تریخ دے پنیاں تے ماسکو دا پہلا ذکر 1147ء چ ملدا اے جدوں کیف دے شہزادے یوری دولگو روکی (یوری لمبے ہتھاں والا) نے نوووگورد دے شہزادے نوں طلب کیتا گئیا ۔ تریخ دسدی اے کہ دریائے ماسکوا دے کنارے ماسکو دی بنیاد رکھن والا وی ایہی شہزادہ سی ۔ 9 سال بعد یوری دولگو روکی نے شہر دے دوالے لکڑی دی فصیل قائم کرن دا حکم دتا جہڑی بعد چ کئی دفعہ تعمیر ہوئی ۔ 1237ء تے 1238ء چ منگولاں نے شہر تباہ کرن دے بعد اگ لا دتی تے شہریاں نوں قتل کردتا ۔ ماسکو حالات دا مقابلہ کردے ہوئے 1327ء فیر ابھریا تے اک آزاد ریاست دا راجگھر بنیا ۔ استوں بعد کافی عرصے تک ماسکو اک مستحکم تے کامیاب ریاست دی جثیت نال ترقی کردا رہیا تے ارد گرد دے علاقیاں توں مہاجر ہوکے آݨ والے روسی ایتھے آباد ہوئے ۔

ماسکوا دریا

شہزادہ دمیتری دونسکی نے اک متحدہ روسی فوج دی قیادت کردے ہوئے 1380ء چ جنگ کولیکووا چ منگولاں دے خلاف اہم کامیابی حاصل کیتی ۔ اسدے بعد ماسکو نے روس نوں منگولاں دے قبضے توں آزاد کران چ اہم تے قائدانہ کردار ادا کیتا ۔ 1453ء ایوان گروزنی (ایوان خوفناک) نے روس نوں تاتاریاں دے قبضے توں آزاد کروائیا تے ماسکو ملک چ طاقت دا اہم مرکز بن گئیا ۔ اسدے دور دے خاتمے تک ماسکو روسی سلطنت دا راجگھر بن گئیا.

1812 دی ماسکو لڑائی

ستارویں صدی کئی اہم ترین واقعات پیش آئے جنہاں چ 1618ء چ پولینڈ دے دراندازاں توں ماسکو دی آزادی ، 1648ء نمک دے فسادات ، 1662ء چ تانبا دے فسادات ، 1682ء دی ماسکو بغاوت شامل نیں ۔ 1703ء پیٹر اعظم نے بالٹک سمندر دے کنارے سینٹ پیٹرزبرگ ناں دا شہر آباد کیتا تے 1712ء ماسکو دی راجگھر دے طور تے حثیت ختم ہوگئی تے دارالحکومت سینٹ پیٹرزبرگ منتقل ہوگئیا ۔ روس تے نیپولین دے حملے دے بعد 1812ء ماسکو دے لوکاں نے خود شہر نوں اگ لادتی تے آپ شہر چھڈ کے چلے گئےتے جدوں 14 ستمبر نوں نیپولین دیاں فوجاں ایتھے پہنچیاں تے سخت برفباری چ اوہناں نے شہر نوں راکھ دا ڈھیر دیکھیا ۔








جیوگرافی تے موسم[لکھو]

تهاں پتہ[لکھو]

ماسکو دا نظارہ

ماسکو دا شہر ماسکوا دریا دے کنڈے تے وسدا اے جیہڑا مرکزی روس دے یورپی چڑهدے پاسے ول وگدا اے. اے دریا شہر دے اندر 49 پلیاں تے نہراں تکر پهیلیا ہویا اے. ما سکو دی ایلیویشن ال رشیا نمائش مرکز تے 512 فٹ اے جتهے ماسکو دا مشعور موسمیات گڑھ موجود اے. ماسکو شہر دا وادا لہندے توں چڑهدے تکر 39.7 کلومیٹر تے لمبائی اتلے توں دکهن تکر 51.8 کلومیٹر ہیگی اے.

ویلہ[لکھو]

ماسکو دا ویلہ مرکزی روس خاص طور تے سینٹ پیٹرزبرگ, بیلارس, تے جمہوریہ کریمیہ دے ٹائم زون دے حوالے لئی ورتیا جاندا اے. اے علاقے ماسکو سٹنڈرڈ ویلے تے ٹردے نیں جیہڑہ UTC توں 3 کعینٹے ود اے.      ماسکو دا ویلہ: UTC+3

ماسکو ٹائم زون



آب و ہوا[لکھو]

ماسکو دی آب و ہوا گرم تے گٹھن آلی اے۔ سردی دا موسم عام طور تے نومبر توں مارچ تکر جاندا اے تے باقی سارا سال گرمی پیندی اے۔ موسم وچ تبدیلی ہندی رہندی اے تے درجہ حرارت سردیاں وچ 25- توں 30- تکر ہندا اے۔ گرمیاں دا درجہ حرارت 10 توں 35 Ċ درجہ تکر جاندا اے۔ جون جولائی تے اگست دے معینیاں چ بوہتا بوہتا درجہ حرارت 20 توں 26 تکر قابل برداشت ہندا اے پر مئی تے ستمبر دے معینے چ چوکھی گرمی پیندی اے تے کدی اک دو ہفتے لئی دن دا درجہ حرارت 30C توں وی ٹپ جاندا اے۔ ہن تکر سب توں ودھ درجہ حرارت ماسکو دے مرکز تے ایئرپورٹ دا رکارڈ کیتا گیا جیہڑا 29 جولائی 2010 نوں 38.2C تے 39.0C دے برابر ہیگا سی۔ ایدی وجہ غیر معمولی گرمی دی لہراں دا چلنا سی۔ 2007-2014 وی موسم دے حوالے نال گرم ترین سال رئے نیں۔ ماسکو دے مرکز اچ درجہ حرارت آسے پاسے دے علاقے آں چوں ودھ ہندا اے۔


ماسکو ونوکوو ایئر پورٹ(2005–2014) دا موسم
مہینا جنوری فروری مارچ اپریل مئی جون جولائی اگست ستمبر اکتوبر نومبر دسمبر سال
اوسطاً ودھ سینٹی گریڈ (فارنہائیٹ) -5.5
(22.1)
-5.2
(22.6)
2.1
(35.8)
11.6
(52.9)
19.9
(67.8)
22.6
(72.7)
25.6
(78.1)
23.5
(74.3)
16.5
(61.7)
9.0
(48.2)
2.7
(36.9)
-2.1
(28.2)
10.06
(50.11)
روزانہ اوسط سینٹی گریڈ (فارنہائیٹ) -7.2
(19)
-7.7
(18.1)
-1.4
(29.5)
6.9
(44.4)
14.6
(58.3)
17.5
(63.5)
20.4
(68.7)
18.6
(65.5)
12.5
(54.5)
6.4
(43.5)
1.2
(34.2)
-3.6
(25.5)
6.52
(43.73)
اوسطاً گھٹ سینٹی گریڈ (فارنہائیٹ) -9.0
(15.8)
-10.2
(13.6)
-4.8
(23.4)
2.3
(36.1)
9.3
(48.7)
12.5
(54.5)
15.2
(59.4)
13.8
(56.8)
8.6
(47.5)
3.7
(38.7)
-0.3
(31.5)
-5
(23)
3.01
(37.42)
دھپ (گھینٹے) 37 65 142 213 274 299 323 242 171 88 33 14 1,901
جتھوں لیا: weatheronline.co.uk[5]

ابادی[لکھو]

2010 دی لوک گنتی دے مطابق ماسکو دی ابادی 11,503,501 سی جیہڑی 2002 وچ 10,382,754 سی۔ ماسکو دی لوک گنتی چ او لوک شامل اے جیہڑے اوتھوں دی پکے رہائشی ہے نیں۔ سرکاری حساب کتاب وچ 8.1 ملین لوک بارلے نیں جیہڑے ویزے یا ہور دستاویزاں دے پاروں اوتھے ریندے نیں۔


مذہب[لکھو]

ماسکو کریملن
کیتھیڈرل مسیت

ماسکو چ عیسائی مذہب نوں منن آلے لوک گنتی وچ چوکھے ودھ نیں ایس کر کے عیسائیت اوتھے دا وڈا دھرم منیا جاندا اے۔ ایس توں علاوہ ماسکو چ آرمینیائی، بدھ مت، ہندو مت، کیتھولک تے اسلام نوں منن والے وی ریندے نیں۔ ماسکو دے پیٹرک نوں چرچ دا وڈا منیا جاندا اے تے اے ڈانیلو مونسٹری چ ایندا اے۔ ماسکو نوں 40 گرجا کعراں دا شہر وی آکھیا جاندا سی۔

1918 وچ روس نوں سیکولر دیس بنا دتا گیا۔ 1930-1920 وچ ماسکو اچ کئی گرجے ختم کر دتے گئے۔ ماسکو چ مسلمان ابادی 1.5 ملین دے نیڑے اے جیہڑی شہر دی کَل ابادی دا 14 فیصد اے۔ شہر چ چار مسیتاں وی ہے نیں۔ ماسکو دی کیتھیڈرل مسیت مشعور اے۔ ایس مسیت دی شروعات 2015 ستمبر 25 چ کیتی گئی۔ اے مسیت اک پرانی مسیت دی تھاں تے بنائی گئی تے ایس وچ دس ہزار بندیاں دے بین دی تھاں اے۔ روس دے صدر ولادیمر پٹن، ترکی دے طیب اردگان تے فلسطین دے محمود عباس ہوراں ایس مسیت دی افتتاحی کٹھ چ شامل ہوئے سن۔


حیاتی تے رہتل[لکھو]

ٹریاکوو گیلری

ماسکو دا مشعور عجائب کعر ٹریکو گیلری اے جیہڑا پیول ٹریکو نیں بنایا سی۔ پیول اک امیر بندا سی تے اونیں عجائب کعر لئی چوکھی خیرات کیتی سی۔گیلری دو عمارتاں تے مشتمل اے اک نوِیں تے اک پرانی۔

اک ہور عجائب کعر پشکن میوزیم آف آرٹس اے۔اے لندن دے برٹش میوزیم نال رلدا مدا اے۔

لوزنکی اولمپک کامپلکس


کھیڈاں[لکھو]

2005 توں لے کے 500 توں ودھ اولمپک دے کھڈاری ماسکو چ ریندے نیں۔ ماسکو چ 63 کھیڈ دے میدان نیں تے یورپ دا چوتھا وڈا میدان لوزنکی وی ایتھے ہیگا اے۔ 2018 وچ فیفا ورلڈ کپ دے مقابلے وی ایس میدان اچ ہون گے۔ جگ چ آئس ہاکی دی مشور ٹیم دا تعلق وی ماسکو نال اے۔

روس چ شطرنج وچ جتن آلے زیادہ تر کڈاری ماسکو دے رہن آلے نیں۔

روس نوں 2018 دے فیفا ورلڈ کپ دے حقوق دتے گئے نیں، لوزنکی گراؤنڈ اچ ایدے مقابلے ہون گے۔ ایس گرونڈ اچ دس ہزار بندیاں دے بین دی تھاں بنائی گئی اے۔


آن جان[لکھو]

ماسکو میٹرو

ٹرام

اخبار

ٹی وی چینل

  • چینل اک (رشیا)
  • روس 1 ٹی وی چینل
  • ٹی وی سینٹر
  • چینل 3
  • این ٹی وی (روس)
  • پیٹرزبرگ - چینل 5
  • روس 2 (کھیل)
  • ٹی وی 3 (روس)
  • آر ای این
  • ایس ٹی ایس
  • ڈی ٹی وی
  • یورو نیوز
  • 7 ٹی وی
  • دوماشنی
  • چینل کلتورا
  • ٹی این ٹی (روس)
  • زویزدا چینل
  • 2X2 ٹی وی
  • وی کے ٹی
  • ستالیتسا چینل
  • دوویری چینل
  • موز ٹی وی
  • ایم ٹی وی روس
  • آر بی سی ٹی وی
  • ایم آئی آر ٹی وی
  • روس 24
  • آر ٹی آر پلانیٹا
  • وی کے ٹی -2

ماسکو دے ریڈیو سٹیشن[لکھو]

  • "Russian(Russskoyo) Radio"
  • "Europa Plus "
  • "DFM"
  • "NRJ"
  • "Maximum"
  • "Radio Freedom(Svoboda)"
  • "Megapolis FM"
  • "Radio Kultura(Culture)"
  • "Pioneer FM"
  • "Zvezda"
  • "Komsomolskaya Pravda"
  • "Orpheus"
  • "Monte Carlo"
  • "Love Radio"
  • "Radio Dacha"
  • "Nashe Radio"
  • "Radio 7"
  • "Humor FM"
  • "Retro FM"
  • "Ultra"
  • "Keks FM"
  • "Carnival"
  • "Dobrye Pesni(Good Songs)"
  • "Voyage FM"
  • "Kino FM"
  • "Finam FM"
  • "First Popular"
  • "Militseyskaya Volna(Militia Wave)"
  • "Radio Rossiya"
  • "Radio Podmoskovye"
  • "Radiocompany Moscow"
  • "UFM"
  • "Mayak"
  • "Business FM"
  • "Autoradio"
  • "Radio Sport"
  • "Moya Semia(My Family)"
  • "XFM"
  • "Fresh Radio"
  • "Silver Rain"
  • "Chanson"
  • "Orphey"
  • "Echo of Moscow"
  • "Radio Jazz"
  • "Classic Radio"
  • "Vesti FM"
  • "City FM"
  • "Relax FM"
  • "Kommersant FM"
  • "Rock FM"
  • "Children's Radio"
  • "Radio Alla"
  • "Best FM"
  • "Next FM"

سائنس تے تلیم[لکھو]

ماسکو اچ 1696 ہائی سکول تے 91 کالج ہیگے نیں۔ ایس توں علاوہ ایتھے 60 یونیورسٹیاں تے 222 ہائی تلیمی ادارے موجود نیں۔ لومونوسوف ماسکو سٹیٹ یونیورسٹی 1755 چ بنائی گئی۔ یونیورسٹی دی 240 میٹر اچی عمارت سپیرو ہل اتے اے تے جدوں اے بنی تے یورپ سب توں اچی عمارت سی۔ ماسکو دی پاور انجنئیرنگ انسٹیٹیوٹ 1830 چ بنایا گیا۔ اے ماسکو دے مرکز اچ موجود اے۔ایتھے 18,000 انڈر گریجویٹ تے1,000 پوسٹ گریجویٹ پڑھاکو سائنس تے انجنئرنگ دی ٹیکنیکل ڈگریاں لیندے نیں۔

ماسکو دی پاور انجنئیرنگ انسٹیٹیوٹ
ماسکو سٹیٹ یونیورسٹی

موج میلہ[لکھو]

ماسکو اچ چوکھے کلب، بار تے ریستوران کھابے ہیگے نیں، ورسکایا گلی ماسکو اچ سب توں مشعور تے خریداری دے حوالے نال رش آلی تھاں اے۔ مشعور بوتیکاں اچ بلغاری، ٹفانی اینڈ کو، ارمانی، پراڈا تے بینٹلے شامل نیں۔ ماسکو دیاں راتاں بوہت رنگین تے رونق آلیاں نیں تے شہر اچ جگ دے وڈے کلب، کھابے تے نچن آلے ہوٹل نیں۔ سب توں پسندیدہ تھاں پرانی چاکلیٹ فیکٹری کول اے جتھے کلب،مورت نگریاں، کیفے تے نائٹ کلب ہیگے نیں۔

یورپ سکوئر تے فوارہ


سیاست[لکھو]

ماسکو روسی فیڈریشن لئی طاقت دی علامت اے۔ شہر دے مرکز ماسکو کریملن اچ روسی صدر دا کعر تے دوجے سرکاری سہولتاں دی تھاں اے۔ایس وچ فوجی اڈا تے سکیورٹی سروس دا اڈا شامل نیں۔ماسکو ملک دا راجکعر اے تے ایس کر کے دوجے دیساں دے سفارت خانے تے سفارت کار وی ایتھے موجود نیں۔


جڑواں شہر[لکھو]

رینکنگ[لکھو]

  • لوک گنتی دے حساب نال روس تے یورپ دا سب توں وڈا شہر
  • سب توں وڈا ٹرالی بس نظام
  • خشکی اتے وڈی لوک گنتی آلا شہر
  • جنگلاں دا شہر
  • رش آلے سب وے نظام اچ یورپ دا پہلا تے جگ چ تیجا شہر


حوالے[لکھو]

  • Caroline Brooke. Moscow: A Cultural History. 2006 (Oxford University Press)
  • William Craft Brumfield. A History of Russian Architecture (Seattle: Univ. of Washington Press, 2004) ISBN 978-0-295-98394-3
  • Karel Neubert. "Portrait of Moscow". 1964
  • Albert J. Schmidt. The Architecture and Planning of Classical Moscow: A Cultural History. 1989
  • Kathleen Berton. Moscow: An Architectural History. St. Martin's, 1991
  • Marcel Girard. "Splendours of Moscow and Its Surroundings", trans. from French. 1967
  • John Bushnell. "Moscow Graffiti: Language and Subculture". Unwin Hyman, 1990
  • S.S. Hromov et al. (eds.). "History of Moscow: An Outline", trans. from Russian. 1981
  • Galina Dutkina. "Moscow Days: Life and Hard Times in the New Russia". Trans. Catherine Fitzpatrick. Kodansha America, 1995.
  • "Mosca 1990-1993" by Giuseppe D'Amato in Il Diario del Cambiamento. Urss 1990 – Russia 1993. Greco&Greco editori, Milano, 1998. ISBN 88-7980-187-2 (The Diary of the Change. USSR 1990 – Russia 1993) Book in Italian.

باہرلے جوڑ[لکھو]

سرکاری ویب سائیٹاں[لکھو]


یورپی دیساں دے راجگڑھ
یورپی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال
چڑھدا یورپ

روس دا جھنڈاماسکو  • بیلاروس دا جھنڈامنسک  • یوکرین دا جھنڈاکیف  • قازقستان دا جھنڈاآستانہ۲  • مالدووا دا جھنڈاکشینیف  • پولینڈ دا جھنڈاوارسا  • چیک لوکراج دا جھنڈاپراگ  • ہنگری دا جھنڈابوداپست  • سلواکیا دا جھنڈابراتسلاوا  • رومانیہ دا جھنڈابخارسٹ  • آذربائیجان دا جھنڈاباکو۱  • آرمینیا دا جھنڈایریوان۱  • جارجیا دا جھنڈاتبلیسی۱

چڑھدا دکھن یورپ

البانیا دا جھنڈاتیرانا  • کوسووا دا جھنڈاپریسٹینا  • بوسنیا تے ہرزیگووینا دا جھنڈاساراجیوو  • شمالی قبرص دا جھنڈانیکوسیا  • سربیا دا جھنڈابلغراد  • یونان دا جھنڈاایتھنز  • مقدونیہ دا جھنڈاسکوپیے  • مونٹی نیگرو دا جھنڈاپودگورتسا  • ترکی دا جھنڈاانکرہ۲  • قبرص دا جھنڈانیکوسیا  • کروشیا دا جھنڈازاغرب  • بلغاریہ دا جھنڈاصوفیہ

لہندا یورپ

برطانیہ دا جھنڈالندن  • فرانس دا جھنڈاپیرس  • جرمنی دا جھنڈابرلن  • نیدرلینڈز دا جھنڈاایمسٹرڈیم  • بیلجیئم دا جھنڈابرسلز  • آسٹریا دا جھنڈاویآنا  • سویٹزرلینڈ دا جھنڈابرن  • لکسمبرگ دا جھنڈالکسمبرگ (شہر)  • لیختنشٹاین دا جھنڈاوادوس

اتلا یورپ

فنلینڈ دا جھنڈاہیلسنکی  • ناروے دا جھنڈااوسلو  • سویڈن دا جھنڈاسٹاکہوم  • ڈنمارک دا جھنڈاکوپن ہیگن  • لٹویا دا جھنڈا ریگا  • لتھوانیا دا جھنڈاویلنیوس  • اسٹونیا دا جھنڈاٹالن  • آئس لینڈ دا جھنڈا ریکجاوک

دکھن یورپ

اٹلی دا جھنڈاروم  • انڈورا دا جھنڈا انڈورا لا ویلا  • سلوینیا دا جھنڈالیوبلیانا  • مالٹا دا جھنڈاولیٹا  • سپین دا جھنڈامیڈرڈ  • پرتگال دا جھنڈالزبن  • سان مرینو دا جھنڈاسان مرینو شہر  • مناکو دا جھنڈامناکو

۱:قفقاز چ ایشیا تے یورپ وشکار دیس:: ۞:: ۲:دیس ایشیا چ تے کجھ حصہ یورپ چ
وڈے شہر:استمبول • سینٹ پیٹرزبرگ • بون • ہامبرگ • میلان • وینس • بارسلونا • روستوو نا دانو • میونخ • خارکیف • نیژنی نووگورد • سمارا • قازان • برمنگھم • اوفا • وولگوگراد • کولون • دنیپروپترووسک • اودیسا



روس دا جھنڈا روس دی انتظامی ونڈ روس دا نشان
وفاقی اکائیاں
لوک راج ادیگیا  · التائی  · باشکیرستان · بریاتیا  · چیچنیا  · چوواشیا  · داغستان  · انگوشتیا  · کباردینو بلکاریہ  · کریلیا  · خاکاسیا · کومی · کلمیکیا  · کراچاۓ چرکیسیا  · ماری ال · موردوویا · اتلا اوسیتیا  · یاکوتیا(ساخا) · تاتارستان  · تووا  · ادمرتیا
کرائیاں التائی کرائی  · خبارووسک کرائی  · کراسنودر کرائی  · کراسنویارسک کرائی  · پریمورسکی کرائی  · ستاوروپول کرائی  · پرم کرائی  · کمچاتکا کرائی  · زابیکالسکی کرائی
اوبلاست آمور اوبلاست  · آرخانگلسک اوبلاست · استراخان اوبلاست  · بلگورد اوبلاست · بریانسک اوبلاست  · چیلیابنسک اوبلاست  · ارکتسک اوبلاست  · ایوانووا اوبلاست  · کلینن گراد اوبلاست  · کلوگا اوبلاست  · کیمیروو اوبلاست  · کیروو اوبلاست  · کوستراما اوبلاست  · کورسک اوبلاست  · لینن گراد اوبلاست  · لپتسک اوبلاست  · ماگادان اوبلاست  · ماسکو اوبلاست  · مورمنسک اوبلاست  · نیژنی نووگورد اوبلاست  · نووگورد اوبلاست  · نووسیبیرسک اوبلاست  · اومسک اوبلاست  · اورنبرگ اوبلاست  · اوریول اوبلاست  · پنزا اوبلاست  · پسکوو اوبلاست  · روستوو اوبلاست  · ریازان اوبلاست  · سخالین اوبلاست  · سمارا اوبلاست  · ساراتوو اوبلاست · سمالنسک اوبلاست  · سوردلووسک اوبلاست  · تمبوو اوبلاست  · تومسک اوبلاست  · تویر اوبلاست  · تولا اوبلاست · تیومن اوبلاست · اولیانووسک اوبلاست  · ولادیمیر اوبلاست  · وولگوگراد اوبلاست  · وولوگدا اوبلاست  · ورونژ اوبلاست  · یاروسلاول اوبلاست
وفاقی شہر ماسکو  · سینٹ پیٹرزبرگ
خودمختار اوبلاست یہودی خودمختار اوبلاست
خودمختار اوکروگ چوکوتکا خودمختار اوکروگ  · خانتی مانسی خودمختار اوکروگ · نینتس خودمختار اوکروگ  · یامالو نینتس خودمختار اوکروگ
خانتی مانسی تے یامالو نینتس تیومن اوبلاست دے ہیٹھ نیں تے نینتس خودمختار اوکروگ آرخانگلسک اوبلاست دے ہیٹھ اے
  1. "WMO averages". http://worldweather.wmo.int/107/c00206.htm. Retrieved on January 12, 2011. 
  2. "VVC info" (in Russian). http://meteoinfo.ru/climate/klimatgorod/3001-2010-02-25-12-47-50. Retrieved on January 12, 2011. 
  3. "Climate monitor 2005-2011" (in Russian). http://pogoda.ru.net/monitor.php?id=27612. Retrieved on January 12, 2011. 
  4. "Average monthly Sunshine hours" (in Russian). Meteoweb.ru. http://meteoweb.ru/cl006-7.php. Retrieved on January 12, 2011. 
  5. "weatheronline.co.uk". http://www.weatheronline.co.uk/weather/maps/city?FMM=1&FYY=2005&LMM=12&LYY=2014&WMO=27612&CONT=euro&REGION=0006&LAND=RS&ART=TEM&R=0&NOREGION=1&LEVEL=162&LANG=en&MOD=tab. Retrieved on 2015.