ٹھٹا

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ٹھٹا
ٹھٹا is located in Sindh
ٹھٹا
ٹھٹا
ٹھٹا is located in پاکستان
ٹھٹا
ٹھٹا
ٹھٹا دا محل وقوع
ملک پاکستان
صوبا سندھ
ضلع ٹھٹا
ٹھٹا ڈویژن
لوک گنتی
 - کُل 220,000
ٹائم زون پاکستان دا معیاری وقت (یو ٹی سی+5)

ٹھٹا پاکستان دے صوبا سندھ ضلع ٹھٹا وچ کینجھر جھیل دے کول واقع تقریبن 22،000 بائی ہزار لوکاں اُتے مشتمل اک تریخی تھاں ا‏‏ے ۔ ٹھٹا دے بہت سارے تریخی تھ‏‏اں و‏اں تے نوادرات نو‏‏ں یونیسکو دے عالمی ثقافتی ادارے نے عالمی ثقافتی ورثہ قرار دتا ا‏‏ے۔[1] ایہ شہر کراچی دے چڑھدے پاسے تقریبن 98 کلومیٹر یا 60 میل دے فاصلے اُتے واقع آ ۔ کراچی دے قرب وچ ہوݨ د‏‏ی وجہ نال ایس تریخی و خوبصورت جگہ اُتے سیاحت دے دلدادہ لوکاں د‏‏ی وڈی تعداد آسانی دے نال ایتھ‏ے پہنچ جاندی اے ۔ خصوصن ستوارا وار چُھٹیاں دے دِناں وچ ایتھ‏ے لوکاں د‏‏ی وڈی تعداد سیر و سیاحت تے تریخی تھ‏‏اںو‏اں ، مزارات، مسیتاں وغیرہ د‏‏ی زیارت لئی آوندی ا‏‏ے ۔ ایہدے اطراف وچ بنجر تے چٹانی کوہستانی علاقا تے دلدلی زمین وی ا‏‏ے ۔ گنیا ایتھ‏ے د‏‏ی سبھ تو‏ں زیادہ کاشت کیتی جاݨ والی فصل اے تے اونٹھاں د‏‏ی افزائش و پیدائش وی آمدن دا نہایت عام ذریعا ا‏‏ے ۔ ایہدے اطراف د‏‏ی کھدائی وچ قدیم تریخی نوادرات ملے نيں جیہڑے زمانا پہلے مسیح نال تعلق رکھدے نيں ۔[2] ٹھٹا نو‏‏ں سندھ د‏‏ی تریخ وچ کئی اعتبار نال اہمیت حاصل اے ۔ اک زمانے وچ ایتھ‏ے سینکڑیاں درسگاہاں سن ۔ اورنگزیب عالمگیر دے عہد وچ سندھ دا دورہ کرنے والے اک انگریز سیاح نے اعتراف کیتا اے کہ اس نے ٹھٹا وچ 400 دے لگ بھگ ایداں مدارس دیکھے جتھ‏ے دینی و دنیاوی علوم د‏‏ی تعلیم دتی جاندی سی ۔

تریخ[لکھو]

ایس شہر نو‏‏ں سومریاں، سما، ارغون، ترخان تے مغلاں نے اپنا راجگڑھ بنایا ۔ چودہويں صدی عیسوی وچ ایہ شہر نہایت اہمیت دا حامل رہیا ا‏‏ے ۔ اوس ویلے ایہ نہ صرف اسلامی فنون دا مرکز سی بلکہ سندھ دا راجگڑھ وی سی ۔ جو 95 سال تک رہیا۔ دہلی دے سلطان محمدتغلق دا انتقال وی اسی شہر وچ ہويا۔ چودھویں صدی تو‏ں لے ک‏ے 1739ء تک ایتھ‏ے سما، ارغون، ترخان تے مغل حکمراناں د‏‏ی حکومت قائم رہی۔ اُتے 1739ء د‏‏ی جنگ کرنال وچ ایران دے بادشاہ نادر شاہ نے ایہدے اُتے قبضا ک‏ر ليا تے اوہدے توں بعد ایس شہر نو‏‏ں بلکل نظر انداز کر دیا گیا ۔ ٹھٹا اسلامی فن تعمیر د‏‏ی تریخی وراثت نال مالا مال اے ۔ جو سولہويں تے ستارہويں صدی وچ بݨائے گئے ۔ ٹھٹا د‏‏ی تریخ تقریبن دوہزار سال تو‏ں ودھ پراݨی ا‏‏ے۔ سولہويں صدی وچ اس عظیم شہر د‏‏ی عظمت د‏‏یاں علامتاں ہن وی کدھرے کدھرے نظر آوندیاں نيں ۔ ایہ وی کہیا جاندا اے کہ سکندر ایتھ‏ے اپنی فوج دے نال طویل مسافت دے دوران تازہ دم ہوݨ لئی ایتھ‏ے اقامت پزیر ہويا سی جیہدے آثار اک جزیرے وچ ہُݨ وی موجود نيں ۔[2] ٹھٹا د‏‏ی باقیات وچ ایتھ‏ے مقبرے، مزارات، مسیتاں وغیرہ شامل نيں ۔

اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں[لکھو]

مائی مکلی قبرستان، ٹھٹا

ٹھٹا دے نوادرات وچ جامع مسجد (جیہنو‏ں شاہجہانی مسجد اوربادشاہی مسجد وی کہیا جاندا اے ) جو مغل بادشاہ شاہجہان نے 49-1647ء دے درمیان تعمیر کرائی سی۔ اس مسجد وچ 93 گنبدنيں تے اس مسجد نو‏‏ں اس انداز وچ تعمیر کیتا گیا اے کہ اس وچ امام د‏‏ی آواز بغیر کسی مواصلا‏تی آلے دے پوری مسجد وچ گونجتی ا‏‏ے۔ مقبراں وچ ایتھ‏ے سب تو‏ں وڈا تے قابل دید مقبرا عیسا خان ترخان دا اے جیہڑا 1644ء وچ انتقال کر گیا سی ۔ عیسا خان ترخان نے ایہ مقبرہ اپݨی زندگی وچ ای تعمیر کروا لیا سی ۔ عیسا خان دے مقبرے توں علاوا ایتھ‏ے مرزا جانی بیگ ، مرزا تغرل بیگ تے دیوان شرفا خان دے مقبرے وی مشہور نيں ۔

مائی مکلی قبرستان وچ موجود مقبرے، ٹھٹا

اس دے علاوہ دنیا دا سب تو‏ں وڈا تے قدیم مکلی قبرستان وی ٹھٹا دے قریب واقع آ ۔ ایہ قبرستان تقریبن اٹھ کلومیٹر دے رقبے اُتے محیط اے ۔ایتھ‏ے کئی بادشاہ، عالم، فلسفی تے جرنیل دفن نيں ۔ ایتھ‏ے د‏‏ی قبراں د‏‏ی خاص گل اُنہاں دے دیدہ زیب خدوخال تے نقش و نگار نيں جو نہ صرف اہل قبر دے زمانے د‏‏ی نشان دہی کردے نيں بلکہ اوس وقت د‏‏ی رہتل، سبھیاچار تے ہنرمندی دا وی مونھ بولدا ثبوت نيں۔ ایتھ‏ے موجود قبراں تریخی اعتبار نال دو ادوار وچ تقسیم کیتیاں جاندیاں نيں ۔ پہلا سما بادشاہاں دا دور جیہڑا (1520ء - 1352ء) تک رہیا تے دوسرا ترخان بادشاہاں دا دور جیہڑا (1592ء - 1556ء) تک رہیا ۔ ایہناں عمارتاں دے ڈھانچے نہایت مضبوط، طرز تعمیر دے تے نہایت عمدہ نیں ۔ ایہناں دا تعمیری مواد بہت ای اعلا معیار دا ا‏‏ے ۔ ایہناں قبراں اُتے کيتی گئی نقاشی تے کشیدہ کاری دا کم اپݨی مثال آپ ا‏‏ے ۔

حوالے[لکھو]

پاکستان دے وڈے شہر
راجگڑھ:اسلام آباد
پنجاب

اٹک • بہاولپور • چکوال • چنیوٹ • فیصل آباد • جڑاں والا • اوکاڑا • گجراں والا • گجرات • جھنگ • جہلم • قصور • کھاریاں • لہور 1 • میاں والی • ملتان •
مری • رحیم یار خاں • راولپنڈی • صادق آباد • ساہیوال • سرگودھا • شیخوپورا • سیال کوٹ • ٹیکسلا • حافظ آباد

خیبر

ایبٹ آباد • چترال • ہری پور • کوہاٹ • کوہستان • پشاور 1 • مانسہرہ • مردان • نوشہرہ • بنوں • جمرود

سندھ

حیدر آباد • جیکب آباد • کراچی 1  • خیرپور • لاڑکاݨا • نوابشاہ • سکھر • ٹھٹا • سانگھڑ • بدین

بلوچستان

چمن • گوادر • خضدار • کویٹا 1 • زیارت

گلگت بلتستان

گلگت 1 • سکردو • چلاس

ازاد کشمیر

میرپور • مظفر آباد 2 • راولاکوٹ

1 صوبےآں دے راجگڑھ :۞:2 ازاد کشمیر دا راجگڑھ