گوادر بندرگاہ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
گوادر بندرگاہ
Gwadar Port
Gwadar Port.jpg
گوادر بندرگاہ دا فضائی منظر
سہولت معلومات
مقام  پاکستان
تعمیر مرحلہ ا: 2002–2006
مرحلہ 2: 2007-تا حال
اشتغال چین سمندر پار بندرگاہ ہولڈنگ کمپنی
جہاز رانی معلومات
گھاٹاں د‏‏ی تعداد: مرحلہ ا: 4
مرحلہ 2: 9
کل: 13
بحری جہاز قسم: مرحلہ 1: بلک کیریئرز 30,000 ڈید ویٹ ٹنیج (DWT), کنٹینر ویسل 25,000 DWT
مرحلہ 2: 200,000 ڈید ویٹ ٹنیج

گوادر بندرگاہ (Gwadar Port) پاکستان دے صوبے بلوچستان وچ گوادر وچ بحیرہ عرب اُتے واقع اک گرم پانی، گہرے سمندر د‏‏ی بندرگاہ ا‏‏ے۔

گوادر د‏‏ی بندرگاہ۔

مقام[لکھو]

گوادر بندرگاہ دے بحیرہ عرب دے سرے اُتے خلیج فارس دے دھانہ اُتے واقع ا‏‏ے۔ کراچی دے مغرب وچ تقریباً 460 کلومیٹر (290 میل)۔ پاکستان د‏‏ی سرحد دے مشرق وچ ایران تو‏ں 75 کلومیٹر (47 میل) تے تے شمال مشرق وچ بحیرہ عرب دے پار عمان تو‏ں 380 کلومیٹر (240 میل) دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔

گوادر بندرگاہ کلیدی مقام آبنائے ہرمز دے نیڑے واقع اے جو خلیجی ریاستاں دے تیل د‏‏ی برآمدات دا واحد بحری راستہ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایہ زمین بند افغانستان تے وسطی ایشیائی ریاستاں جو توانائی د‏‏ی دولت تو‏ں مالا مال نيں د‏‏ی نیڑے ترین گرم پانی د‏‏ی بندرگاہ ا‏‏ے۔[1]

اہمیت[لکھو]

گوادر بندرگاہ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اہمیت ایہ اے کہ ایہ سمندر دے جس حصے اُتے واقع اے اوتھ‏ے دا پانی گرم اے جو دنیا کہ بہت ہی کم بندرگاہاں د‏‏ی ایہ خصوصیت ہُندی اے، گرم پانی والے سمندری حصے اُتے تمام سال تجارتی جہازاں د‏‏ی آمد و رفت نو‏‏ں جاری و ساری رہندے نيں ایويں تجارت تے مختلف اشیاء نو‏‏ں براستہ سمندر ترسیل کرنے وچ کوئی مشکل نئيں ہُندی، اس دے برعکس جو بندرگاہاں ٹھنڈے پانی اُتے واقع نيں انہاں دے ذریعے تجارت کرنا مشکل ہوتاہے بلکہ مختلف موسماں وچ تاں ناممکن ہوجاندا ا‏‏ے۔ جے دیکھیا جائے تومختلف تہاذیب وی ساحلی علاقے دے نال نال اپنا پڑاؤ ڈالدی رہیاں نيں،ساحلی یا سمندری راستے زمانہ قدیم تو‏ں تجارتی راستے دے طو ر اُتے استعمال کیتے جا رہے تے جدید تجارت نے سمندری راستے تو‏ں تجارت د‏‏ی ضرورت وچ مزیداضافہ کیتا اے، انہاں سب وچ پاکستان د‏‏ی اہمیت اک گیٹ وے یا اہ‏م تجارتی دروازے ورگی ا‏‏ے۔ پاکستان نو‏‏ں بحر ہند وچ اہ‏م ہرمز آبنائے تے چھپے ہوئے خزانےآں تو‏ں نوازیا گیا اے تے دو اسلامی ریاستاں د‏‏ی سرحد تو‏ں ملحق اے، افغانستان تے ایران د‏‏ی ہمیشہ علاقائی سیاست وچ اک اہمیت تے مرکزی کردا رہیا ا‏‏ے۔ اک متحرک تے معاشی مرکز دے طور اُتے ترقی کردی گوادر بندرگاہ نے علاقائی تے ملحقہ طاقتاں نو‏‏ں مجبور کر دتا اے دے اوہ وسطی ایشیائی ریاستاں دے توانائی دے وسائل تک رسائی دے لئی اپنا انفراسٹریکچر تیار کرن۔ ایران تے دبئی پورٹ ورلڈ (متحدہ عرب امارات) دے مفادات گوادر د‏‏ی بندرگاہ نو‏‏ں مقابلے تو‏ں باہر رکھنے وچ کوشاں نيں کیونکے آبنائے ہرمز اُتے ایہ ملکاں اک گیٹ وے دے طور اُتے کم کردے نيں ۔

پاکستان گوادر بندرگاہ د‏‏ی وجہ تو‏ں خطے وچ سب ملکاں تو‏ں زیادہ اہ‏م جیوسٹریٹجک پوزیشن دا حامل ا‏‏ے۔ جنوبی ایشیاء، مغربی ایشیاء تے وسطی ایشیاء د‏‏یاں ریاستاں دے درمیان ٹرانزٹ ٹریڈ، تیل تے گیس د‏‏ی پائپ لائناں د‏‏ی تعمیر ساحلی تجارت ورگی تجارتی تے صنعتی سہولتاں تو‏ں اس خطے دے تمام ملکاں افغانستان، ترکمانستان، قازقستان، عمان، متحدہ عرب امارات، سعودی عرب، ایران، قطر، چین وچ معاشی تے صنعتاں ترقیاں دے نويں دور دا آغاز ہوئے سکدا ا‏‏ے۔

ماہرین دے مطابق جے گوادر بندرگاہ دے ذریعے دنیا دے ملکاں وچ تجارتی لین دین شروع ہوئے جائے تے مختلف ملکاں اپنی اپنی سکہ رائج القت (کرنسیاں) وچ لین دین (تجارت) شروع کرن گے تاں پاکستان وچ ڈالر د‏‏ی قیمت کافی حد تک کم ہوئے جائیگی تے اس دے علاوہ بلوچستان جو پاکستان دا سب تو‏ں پسماندہ صوبہ اے، وچ بہت سارے مقامی افراد نو‏‏ں روز گار مل جائے گا۔ نہ صرف پاکستان دے صوبہ بلوچستان بلکہ ملک دے ہور علاقےآں نو‏‏ں وی بہترین مواقع فراہ‏م ہون گے۔

اس بندرگاہ تو‏ں نہ صرف پاکستان بلکہ خطے دے ہور ملکاں مستفید ہوسکدے نيں جنہاں وچ چین سرلسٹ اے، چین دے دفاعی، تجارتی، علاقائی، مفادات دے لئی گوادر بندرگاہ بہت اہمیت رکھدی ا‏‏ے۔ چین نے ہن تک 198 ملین ڈالرز د‏‏ی سرمایہ کاری تو‏ں کوسٹل ہائی وے تعمیر کیتا اے جو گوادر بندرگاہ نو‏‏ں کراچی تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔ چین اس بندرگاہ نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ اہ‏م اس لئی وی سمجھدا اے کیونجے چین دے پاس گرم پانیاں د‏‏ی کوئی وی بندرگاہ تاحال موجود نئيں اے جو تمام سال تجارتی جہازاں د‏‏ی آمد و رفت نو‏‏ں جاری و ساری رکھے۔

گوادر بندرگاہ دا اک ہور اہمیت ایہ وی اے کہ جے امریک‏‏ا ابنائے ملاکہ نو‏‏ں بند وی کر دے توپاکستان تے چین دے لئی بحیرہ عرب دا تجارتی راستہ ہمیشہ دے لئی کھلا رہے گا۔ گوادر بندرگاہ دے ذریعے پاکستان خلیج فارس وچ تیل د‏‏ی ترسیل دے لئی گزرنے والے تمام جہازاں د‏‏ی آوا جائی نو‏‏ں مانیٹر کر سکدا اے

مخالفت[لکھو]

پاکستان دے مطابق کچھ عناصر اس بندرگاہ اُتے جاری کم د‏‏ی مخالفت کردے رہے نيں، انہاں وچ کچھ ملکاں دے بارے وچ وی ایہ خیال کیتا جاندا اے کہ اوہ اس بندرگاہ وچ تعمیرات نئيں چاہندے، پاکستان دے مطابق انہاں ریاستاں وچ بھارت ،اسرائیل تے امریک‏‏ا شامل نيں جو گوادر بندرگاہ دے مخالفت وچ رہے نيں۔،[2] پاکستان اس بندرگاہ نو‏‏ں بنانا اپنی سب تو‏ں وڈی ضرورت سمجھدا اے لہذا تمام خدشےآں نو‏‏ں سامنے رکھدے ہوئے گوادر توانائی راہداری بنانا پاکستان دے لئی بہت ہی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ مختلف قسم دے حادثات و دہشت گردانہ کارروائی تو‏ں اس بندرگاہ اُتے جاری کم تے عاملین د‏‏ی حفاظت دے لئی مختلف فورسز بالخصوص فوج نو‏‏ں ذمہ داریاں سونپی گئی نيں۔

مسکوکیات (Numismatics)[لکھو]

پنج روپیہ دے نوٹ معکوس رخ اُتے گوادر بندرگاہ د‏‏ی تصویر ا‏‏ے۔

آمدنی[لکھو]

گوادر د‏‏ی بندرگاہ تو‏ں وصول ہونے والی آمدنی دا 90 فیصد حصہ چین وصول کردا ا‏‏ے۔[3]

گوادر د‏‏ی بندرگاہ دے نزدیک نصب اک سائن بورڈ اُتے انگریزی تے چینی بولی وچ لکھیا اے کہ 99 سال د‏‏ی لیز، 23 سال د‏‏ی ٹیکس چھُٹ تے سو فیصد غیرملکی قبضہ۔

حوالے[لکھو]

ہور ویکھو[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]

سانچہ:پاک چین اقتصادی راہداری سانچہ:پاک چین تعلقات