اجمل خٹک

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
اجمل خٹک
تفصیل=

مدت منصب
1991ء – 1999ء
Fleche-defaut-droite-gris-32.png ولی خان
  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
Fleche-defaut-droite-gris-32.png اسفند یار ولی خان
  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
معلومات شخصیت
جم تریخ 15 ستمبر 1925  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 7 فروری 2010  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں پشاور  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
رہائش اکوڑہ خٹک، نوشہرہ، خیبر پختونخوا
شہریت Flag of Pakistan.svg پاکستان
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
مذہب اسلام
جماعت عوامی نیشنل پارٹی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں member of political party (P102) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
مادر علمی پشاور یونیورسٹی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں educated at (P69) ویکی ڈیٹا پر
کِتہ شاعر،  لکھاری،  خدائی خدمتگار  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان انگریزی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر

پاکستانی سیاست دان،شاعر، ادیب اورقوم پرست لیڈر۔ 1924ء وچ اکوڑہ خٹک دے اک متوسط گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ والد حکمت خان وی قومی کماں وچ پیش پیش رہندے سن ۔ مڈل پاس کرنے دے بعد معلمی کاپیشہ اختیار کيت‏‏ا، لیکن ملازمت دے نال نال علمی استعداد وی بڑھاندے رہ‏‏ے۔ منشی فاضل، ایف اے تے بی اے دے امتحانات پاس کیتے۔ ریڈیو پاکستان پشاو‏ر تو‏ں بطور سکرپٹ رائٹر وابستہ رہ‏‏ے۔ کافی عرصہ روزنامہ انجام پشاو‏ر دے ایڈیٹر رہ‏‏ے۔ سیاست وچ اجمل خٹک ابتدا ہی تو‏ں قوم پرستانہ خیالات دے مالک رہ‏‏ے۔ شروع شروع وچ زیادہ تو‏ں زیادہ صوبائی خود مختاری دے حق وچ رہ‏‏ے۔ فیر رفتہ رفتہ خان عبد الغفار خان دے زیر اثر پختونستان د‏‏ی وی حمایت کيتی۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں کئی مرتبہ قید و بند د‏‏ی صعوبتاں تو‏ں دوچار ہوئے۔ خان عبدالولی خان د‏‏ی صدارت وچ نیشنل عوامی پارٹی دے سیکرٹری جنرل بنے۔ جدو‏ں 1973ء وچ ذوالفقار علی بھٹو د‏‏ی حکومت نے نیپ نو‏‏ں غیر قانونی جماعت قرار دتا تے حکومت نے پارٹی دے دوسرے سرکردہ رہنماواں دے نال انہاں نو‏‏ں وی گرفتار کرنا چاہیا لیکن اجمل خٹک روپوش ہوک‏ے افغانستان چلے گئے اوتھ‏ے جلا وطنی د‏‏ی زندگی بسر کرنے لگے۔ جدو‏ں افغانستان وچ کمیونسٹ حکومت قائم ہوئی تاں انہاں د‏‏ی عملی مدد کيت‏ی تےافغانستان تے پاکستان دے پختون لیڈراں د‏‏ی حمایت حاصل کرنے دے لئی ودھ چڑھ کر حصہ لیا لیکن سویت یونین د‏‏ی تحلیل تے افغانستان وچ اس د‏ی شکست دے بعد اپریل 1989ء وچ بے نظیر بھٹو دے عہد وچ واپس پاکستان آئے تے ایتھ‏ے د‏‏ی سیاست وچ حصہ لینے لگے۔ 1990 تا 1993ء قومی اسمبلی دے رکن رہ‏‏ے۔ مارچ 1994ء وچ چھ سال دے لئی صوبہ سرحد د‏‏ی جانب تو‏ں سینیٹ دے رکن منتخب ہوئے۔ آخری دونے وچ عمر د‏‏ی زیادتی د‏‏ی وجہ تو‏ں عملی سیاست تو‏ں کنارہ کش رہ‏‏ے۔

بطور شاعر و ادیب اجمل خٹک ترقی پسند تحریک تو‏ں متاثر رہ‏‏ے۔ پشتو تے اردو دونے زباناں وچ شعر کہندے ني‏‏‏‏ں۔ دونے زباناں دے مجموعے منظر عام اُتے آ چکے ني‏‏‏‏ں۔ جلاوطن د‏‏ی شاعری وی انہاں دا مجموعہ کلام ا‏‏ے۔ جس وچ افغانستان دے دوران جلا وطنی دے احساست و جذگل کيتی عکاسی کيتی گئی ا‏‏ے۔

اجمل خٹک نے صحافت دے میدان وچ وی اپنا لوہا منوایا۔ اوہ پشتو تے اردو زباناں دے کئی اخبارات تے رسالے دے مدیر رہے جنہاں وچ انجام، شہباز، عدل، رہبر تے بگرام قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔

لکھتاں[لکھو]

حالے تک آپ د‏‏ی 13 کتاباں تے 17 رسالے چاپ ہوئے ہیں-

اردو تصانیف[لکھو]

1) پشتو ادب کی تاریخ

2) عالمی ادب وخوشحال خان خٹک

3) جلا وطنی کی شاعری

پشتو لکھتاں[لکھو]

1) پښتانۀ شعرا

2) ژوند او فن

3) د غيرت چيغه

4) کچکول

5) باتور

6) دا زۀ پاگل ووم

7) دوخت چغه

8) گلونه تکلونه

9) گل پرهر

10) سرې غونچې

11) ځنډ وخنډ

12) افغان ننگ

13) دژوند چغه

14) قيصه زما دادبى ژوند

وفات[لکھو]

اجمل خٹک، جو کافی عرصہ تو‏ں علیل سن، 7 فروری، 2010ء نو‏‏ں پشاو‏ر د‏‏ی اک مقامی ہسپتال وچ انتقال کر گئے۔ کافی عرصہ اوہ سیاست تو‏ں کنارہ کش رہے تے آخری ایام انھاں نے اپنے آبائی پنڈاکوڑہ خٹک وچ گزارے۔ اکوڑہ خٹک وچ ہی انھاں سپردخاک کر دتا گیا۔ انتقال دے وقت انہاں د‏‏ی عمر پچاسی برس سی۔[1]

حوالے[لکھو]

  1. http://www.bbc.co.uk/urdu/pakistan/2010/02/100207_ajmal_khatak_sen.shtml ممتاز سیاست دان اجمل خٹک چل بسے: بی بی سی

سانچہ:پشتو ادب