ھندستان

وکیپیڈیا توں
(لیایا گیا هندستان)
Jump to navigation Jump to search
بھارت
भारत गणराज्य
Republic of India
بھارت
Flag of India.svg
Emblem of India.svg
جھنڈا
نشان
نعرا:
: سچ جتدا اے

راجگڑھ: نئی دلی
تھاں: 3,287,590 km²
لوک گنتی: 1,210,000,000
بولیاں ہندی انگریزی
India (orthographic projection).svg


بھارت (ہندی: भारत) دکھنی ایشیا دا اک دیس اے۔ تھاں دے حساب نال دنیا دا ستواں وڈا دیس اے۔ لوکاں دی گنتی 1187,677,000 نال جگ دا دوجا وڈا دیس اے۔ اے سبھ توں چوکھے لوکاں دا لوک راج وی اے۔ ایہدے دکھن چ وڈا سمندر ہند، لہندے چ عرب سمندر تے پاکستان اتر چ چین نیپال تے بھوٹان چڑدے وچ بنگلادیش خلیج بنگال تے برما نیں۔ ایہدے سمندری کنڈھے دی لمبائی 7517 کلومیٹر اے۔

دنیا دے چار مزہب ھندو مت، بدھ مت، جین مت تے سکھ مت بھارت وچوں ٹرے تے باروں عیسائیت یہودیت زرتشت تے اسلام آے جیہناں نے ایہدی رہتل وچ رنگا رنگی بنائی۔ اٹھارویں صدی وچ ایسٹ انڈیا کمپنی نیں اس تے قبضہ کرنا شروع کیتا تے برطانیہ نے انیویں صدی وچ اپنا حصہ بنالیا۔ 1947 وچ اے آزاد ہو گیا۔

بھارت وچ 28 صوبے تے دوجے علاقے نیں ایتھے پارلیمانی جمہوریت اے۔ کارخانیاں دے لحاظ نال اے دنیا دے بارہویں نمبر تے اے۔

National symbols of the Republic of India (Official)
National animal 2005-bandipur-tusker.jpg
National bird Pavo muticus (Tierpark Berlin) - 1017-899-(118).jpg
National tree Banyan tree on the banks of Khadakwasla Dam.jpg
National flower Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg
National heritage animal Panthera tigris.jpg
National aquatic marine mammal PlatanistaHardwicke.jpg
National reptile King-Cobra.jpg
National heritage mammal Hanuman Langur.jpg
National fruit An Unripe Mango Of Ratnagiri (India).JPG
National temple New Delhi Temple.jpg
National river River Ganges.JPG
National mountain Nanda Devi 2006.JPG

ناں[لکھو]

ایس دیس دا سرکاری ناں بھارت اے تے ایہنوں ہندستان وی کہیا جاندا اے ۔ فارسی والے ایہنوں ہندستان تے عربی والے ہند آکھدے نیں ۔ ہندستان دی ازادی مگروں آئین وچ ایہدا ناں بھارت رکھیا گیا ۔ ایہہ نام رگ وید وچوں لیا گیا سی ۔

تریخ[لکھو]

بھیمبیٹھک دیاں مورتاں 30000 ورے پرانیاں نیں جیہڑیاں اے دسدیاں نیں جے انساں ایتھے اینے پرانے وریاں توں رہ ریا اے۔ ہندستان اپنی پرانی تریخ دا رشتہ 5400 ورے پرانی ہڑپہ رہتل نال جوڑدا اے تے اوتھوں ٹوردا اے۔ ایس مکروں وید ویلہ آندا اے جیہدے چ ہندو مت دی نیو رکھی گئی تے ہندستانی رہتل پونگری۔ اے ویلہ 2500 ورے پہلے مکیا تے ہندستان نکے رجواڑیاں چ وںدیا جاندا اے جیناں نوں مہاجناپڈاس کیا گیا اے۔ 23 صدیاں پہلے اینوں موریہ سلطنت دے بادشاواں چندرگپت موریہ تے اشوک نے کٹھا کیتا۔ گپتا سلطنت دے ویلے ہندستان دا سنہری ویلہ کیا جاندا اے۔ ایس ویلے فلاسفی، ساینس، ٹیکنالوجی، بولی، ادب ، حساب تے تارےآں دے علم چ وادھا ہویا ۔ دسویں تے 12ویں صدی چ وشکارلے ایشیاء توں ہندستان تے ہلے بولے گۓ تے دلی سلطنت بنی جیہڑی مغل سلطنت چ پلٹ گئی۔ مغل سلطنت ہولی ہولی سارے ہندستان تے پھیل گئی تے ایس ویلے آرکیٹیکچر ساہت تے ہور کماں چ چوکھے سارے وادے ہوۓ۔ مرہٹے مغلاں لئی مسلہ سن۔ پنجاب نے ایڈی چھیتی مغلاں دا راج ناں منیاں۔ دلہ بھٹی تے فیر سکھاں نے مغلاں نال لڑائیاں لڑیاں۔ 16ویں صدی دے مگروں ایتھے یورپی لوک کاروبار کرن سمندر دی راہ آن لگ گۓ۔ ایتھے دے لوکاں دے آپس دے چگڑیاں باجوں اوہناں نوں ہندستان دے مل مارن دا بعانہ لب گیا، انکریز ایس کم ج اگے رۓ۔ پنجاب مہاراجہ رنجیت سنگھ دی سرداری چ انگریزاں لئی اوناں دی راہ دا وڈا روڑا سی۔ اودے مرن تے انگریزان دی پنجاب تے مل مارن دی راہ وی صاف ہوگئی۔ 1857 چ انگریزاں دی ایسٹ انڈیا کمپنی دے خلاف لوکاں نے ہتھیار چکے پر اوہ ہار گۓ۔ ہندستان تے برطانیہ اپنے ہتھیں راج کرن لگ گیا۔

20ویں صدی چ ہندستان سیاسی جاگن دا کم ٹریا۔ 14 اگست 1947 نوں ہندستاں برطانیہ توں ازاد ہوکیا۔ اوہ تھاں حتھے مسلمان چوکھے سن اوہ ہندستان توں وکھ ہوکے محمد علی جناح دی سرداری پاکستان بن گۓ تے کانگرس پارٹی دے چنڈے تھلے نہرو تے گاندھی دی سرداری چ ہندستان اک ازاد لوک راج بن گیا۔

کشمیر ہندستان تے پاکستان دے وشکار لڑائی دی وجہ اے۔ ایدے باجوں دونان دیساں دے مشکار 1948، 1965، 1971 چ لڑائیاں ہویاں نیں۔ کشمیر دے لوک مسلمان نین تے اوہ ہندستان نال نیں رہنا چاندے۔ ہندستان دی چین نال وی 1962 چ لڑائی ہوچکی اے۔ ہندستان دیس دے اندر ہور وی کئی تھاواں تے مسلے نیں۔

ہندستان اک ایٹمی طاقت اے اینے 1974 چ پہلی واری ایٹم بمب دا تماکہ کیتا تے فیر 1998 چ 5 واری فیر اے تماکے کیتے۔ 1991 توں ہندستان تیزی نال کم کاج چ اگے ود ریا اے۔

دستور[لکھو]

ہندستان دا دستور 26 جنوری 1950 نوں اودی پاریمنٹ نے پاس کیتا۔ ایدے چ ایہہ دسیا گیا کہ بھارت اک سیکولر، سوشلسٹ، ازاد لوک راج اے۔ ہندستان دی پارلیمنٹ دو انگاں نال رل کے بندی اے۔ ہندستان اک فیدڑل دیس اے۔ ٹرن ویلے تکڑا سنٹر سی پر ویلےس نال ایدے صوبے اپنے معاملیآن چ ازاد ہوندے جارۓ نیں۔

صدر تے وزیراعظم[لکھو]

بھارت دا صدر دیس دا سردار ہندا اے تے اینوں خنن دا اک ول اے۔ اے 5 وریاں ل‏ی چنیاں جاندا اے۔بھارت دا وزیراعظم بھارتی سرکار دا چلان والا ہوندا اے تے ایدے کول کم چلان دا زور ہوندا اے۔ اینوں رکھدا تے صدر اے پر پارلیمنٹ دے تھلویں انگ چ سب توں بعوتے ووٹ لین والی پارٹی یا پارٹیاں دا جٹ چندا اے۔ پارلیمنٹ توں ای وزیراعظم سرکار دے کم چلان ل‏ئی وزیر چندا اے۔ وزیراعظم تے اودے وزیر پارلیمنٹ دے تھلویں انگ اگے جوابدہ ہوندے نیں۔

قنون بنان والا[لکھو]

بھارت دی پارلیمنٹ ہندستان دا قنون بنان والا انگ اے۔ اے اگے دو انگاں نال رل کے بنیا ہوندا اے جینون راجیہ سبھا تے لوک سبھا کیندے نیں۔ راجیاہ سبھا اک پکا ادارہ اے جیدے 245 سنگی نین تے اے 6 ورے لئی چنیا جاندا اے۔ اینوں دیس تے صوبیاں دے قنون بنان والے ادارے کسے صوبے دی لوک گنتی دے سعاب نال چندے نیں۔ لوک سبھا دے 545 چوں 543 سنگی سدے سدے چوناں نال 5 ورے لئی چنے جاندے نیں۔ دو سنگی اینگلو انڈین سنگت توں صدر چندا جدوں اوہ اے سمجدا اے جے ایس سنگت دے لوک پارلیمنٹ چ نیں ہیگے۔

سیاست[لکھو]

لوکاں دی گنتی دے حساب نال ہندستان دنیا دا سب توں وڈا لوک راج اے۔ ایدے تے اک توں بعوتیاں سیاسی پارٹیاں دے پربندھ دا راج اے۔ ایدے چوکھے ویلے تے کانگرس پارٹی دا راج ریا اے۔ بھارتی جنتا پارٹی تے ہور دوجیاں صوبائی پارٹیاں نے وی راج کیتا اے۔ کانگرس پارٹی نوں لبرل سمجیا جاندا اے تے بھارتی جنتا پارپی نوں پرانے خیال دی پارٹی اے ۔

جاندار[لکھو]

بھارت انڈو ملایا زون چ اے ۔ بھارت دنیا دے 7.6% ممالیا، 12.6% پنچھیاں، 6.2% ریپٹائل، 4.4% ایمفیبین، 11.7% مچھیاں، تے 6٪ پھلاں والے بوٹیاں دا کعر اے۔ ہندستان دے مشہور رکھاں چ نیم اے جینون پنڈان تھاواں تے دوائی لئی ورتیا جاندا اے۔ پپل دا رکھ موہنجو داڑو دیاں مہراں تے وی ہیگا اے۔ اے سعاب نال ہندستان دے 12٪ تھاں تے کنے جنگل نیں۔ بھارت دیاں 172 سپیشیز حظرے چ نین اے اے مک جان گیاں۔

لوک[لکھو]

1.2 ارب لوکاں نال بھارت دنیا دا دوجا وڈا دیس اے۔ پچھلے 50 ورھیاں چ دوایاں توں بچاؤ تے ہرے انقلاب نال ہندستاں دی لوک گنتی ج چوکھا وادھا ہوییا اے۔ 2001 دے حساب نال ہندستان دی 70٪ لوک گنتی پنڈاں چ ریندی اے۔ 27 شہراں دی لوک کنتی اک ملین توں ود اے۔ ممبئی، دلی تے بنگلور بھارت دے وڈے شہر نیں۔

بولیاں[لکھو]

بھارت دو بولی ٹبراں ہند اریائی تے دراوڑی بولیاں دا کعر اے۔ ہند اریائی 74٪ لوک بولدے نین تے 24٪ لوک دراوڑی بولیاں بولدے نیں۔ بھارت دے قنون چ کوئی وی بولی قنونی نیں۔ ہندی دے بولن والے سب توں چوکھے نین تے اے ہندستان دی سرکاری بولی اے۔ انگریزی دفتراں کاروبار تے ہور کئی تھاواں تے بولی جاندی اے۔ اتلے درجے دی پڑھائی تے انکریزی ای چلدی اے۔ 21 بولیاں نون منیا جاندا اے۔ صوبیاں دیاں اپنیان سرکاری بولیان وی نیں۔

مزہب[لکھو]

2001 دے حساب نال بھارت چ 80 کروڑ لوک ہندو نین جیہڑے لوکاں دا 80٪ دے نیڑے بندے نیں۔ مسلمان 13.4% سکھ 1.9% سعائی 2.3% نیں۔ تھوڑی گنتی چ بدہ جین تے پارسی وی نیں۔ بھارت چ مسلماناں دی تیجی ودی لوک گنتی اے۔ اے نان مسلم دیسان چ سب توں چوکھے مسلماناں دا دیس اے۔

پڑھائی[لکھو]

بھارت چ 64.6% لوک پڑھے نیں۔ کیرالہ دے صوبے 91٪ لوک پڑھے نین تے بہار چ 43٪ پڑھے نیں۔

رہتل[لکھو]

بھارت دی رہتل چ رنگارنگی اے۔ اے پچھلے 2500 ورھیاں توں لگاتار چل ریا اے۔ ہڑپا رہتل دے رنگ وی ایہدے چ دکھدے نیں۔ ہندستان دے جغرافیے موسماں، مزہباں نے ایہدی رہتل دیاں راہواں بنائیاں نیں۔

دیسی گؤن[لکھو]

جن گن من

باہرلے جوڑ[لکھو]

گن ناپ تے اے آرٹیکل نکا اے۔
'


ایشیا