غلام خلال

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
غلام خلال
معلومات شخصیت
تاریخ پیدائش سنہ 898  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تاریخ وفات جون 973 (74–75 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Black flag.svg خلافت عباسیہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مذہب اسلام
فرقہ اہل سنت
فقہی مسلک حنبلی
عملی زندگی
استاذ ابو بکر خلال  ویکی ڈیٹا اُتے (P1066) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ فقیہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
P islam.svg باب اسلام

ابو بکر عبد العزیز بن جعفر بن احمد بن یزداد بغوی اے، غلام خلال ناں تو‏ں مشہور نيں، خلال لقب د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ ابو بکر خلال دے مایہ ناز شاگرد سن، مفسر تے ثقہ محدث نيں۔

ولادت تے اوصاف[لکھو]

سنہ 285 ہجری وچ پیدا ہوئے، حنبلی مذہب دے اہ‏م شیوخ وچ شمار ہُندا اے، مشہور حنبلی فقیہ تے مؤرخ ابن ابو یعلیٰ نے انہاں دے بارے وچ کہیا اے کہ: "زبردست فہم، راسخ علم، کثیر الروایت، حکومت تے لوکاں دے درمیان قابل تعظیم و تکریم تے مذہب حنبلی دے ماہر سن "۔ علامہ ذہبی نے فرمایا: " امام احمد دے تلامذہ وچ ابو بکر خلال جداں کوئی نئيں تے ابوبکر خلال دے بعد عبد العزیز (غلام خلال) جداں کوئی نئيں سوائے ابو القاسم خرقی کے"۔

استاد[لکھو]

بچپن ہی وچ

  • محمد بن عثمان بن ابی شیبہ
  • موسیٰ بن ہارون
  • فضل بن حباب جمحی
  • جعفر فریابی
  • احمد بن محمد بن جعد وشاء
  • حسین بن عبد اللہ خرقی تو‏ں علم د‏‏ی سماعت کيتی ۔

اسی طرح کہیا جاندا اے کہ احمد بن حنبل دے بیٹے عبد اللہ بن احمد تو‏ں وی سماعت کيتا اے لیکن ایہ گل صحیح نئيں ا‏‏ے۔

اس دے علاوہ با ضابطہ طور پر

  • ابو القاسم بغوی
  • محمد بن عثمان بن ابی شیبہ
  • حسین بن عبد اللہ خرقی تے دوسرے حنبلی کبار علما دے سامنے زانوئے تلمذ تہ کيتا۔

تلامذہ[لکھو]

  • احمد بن جنید خطبی
  • بشری بن عبد اللہ فاِنّی
  • ابو اسحاق برمکی تے ہور نے انہاں تو‏ں حدیث روایت کيتی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح
  • ابن بطہ
  • ابو اسحاق بن شاقلا
  • ابو حفص عکبری
  • ابو الحسن تمیمی
  • ابو حفص برمکی
  • ابو عبد اللہ بن حامد نے انہاں تو‏ں فقہ دا علم حاصل کيتا۔

علما د‏‏ی آرا[لکھو]

غلام خلال نو‏‏ں فقہ وچ یدِ طولیٰ حاصل سی تے وڈی شان دے مالک سن، جس نے وی انہاں د‏‏ی کتاب "الشافی" پڑھی ہوئے گی اوہ انہاں دے مرتبہ و شان تو‏ں واقف ہوئے گا۔

  • ابو حفص برمکی نے کہیا کہ انھاں نے غلام خلال نو‏‏ں ایہ فرماندے ہوئے سنیا کہ: "میرے تو‏ں میرے استاذ ابو بکر خلال نے تقریباً ویہہ مسائل نو‏‏ں سنیا تے اسنو‏ں اپنی کتاب وچ درج کیا"۔
  • قاضی ابو یعلیٰ کہندے نيں: «ابو بکر عبد العزیز د‏‏ی بہت ساریاں بہترین تصنیفات نيں، اس وچو‏ں اک کتاب "المقنع" اے جس دے تقریباً سو حصے نيں، اک کتاں "الشافی" جس دے تقریباً اسّی حصے نيں، ايس‏ے طرح کتاب "زاد المسافر"، "الخلاف مع الشافعی" تے "مختصر السنہ" ا‏‏ے۔ روایت اے کہ انھاں نے مرض الوفات وچ فرمایا کہ وچ تواڈے درمیان جمعہ دے دن تک ہون، چنانچہ جمعہ دے دن انتقال ہو گیا"۔

وفات[لکھو]

ابن الفراء کہندے نيں کہ "غلام خلال د‏‏ی وفات شوال سنہ 362 ہجری وچ ہوئی، عمر تقریباً 78 سال سی، تقریباً ایہی عمر انہاں دے شیخ ابو بکر خلال نے پائی۔ ايس‏ے طرح ايس‏ے سال دمشق دے مؤذن جمح بن قاسم، ابو بکر محمد بن احمد رملی، ابو الحسن محمد بن حسین بن ابراہیم آبری، حافظ ابو العباس محمد بن موسیٰ سمسار، مظفر بن حاجب فرغانی تے ابو حنیفہ نعمان بن محمد قاضی عبیدیہ نے وی وفات پائی۔"

ماخذ[لکھو]

  • طبقات الحنابلة للشيخ ابن أبي يعلى الحنبلي.