گرو نانک

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
گر نانک
19ویں صدی وچّ چھاپی گرودوارہ بابا اٹلّ دی دوار اتے گر نانک دی خیالی رنگساز
19ویں صدی وچّ چھاپی گردوارہ بابا اٹل دی دوار اتے گر نانک دی خیالی پینٹنگ
مذہب سکھی
ذاتی تفصیل
جمیا نانک
1469
رائے بھوئ دی تلونڈی (ہن ننکانہ صاحب، پنجاب، پاکستان)
موت 22 ستمبر 1539(1539-09-22) (عمر 69)
کرتارپور، مغل سلطنت (ہن پاکستان)
دفن گردوارہ دربار صاحب کرتارپور، پاکستان
ہور جانکاری
جانشین گر انگد

گر نانک (1469 – 22 ستمبر 1539) سکھی دے بانی اتے گیاراں سکھ گوروآں وچوں پہلے سن۔ ایہناں دا جنم دنیا وچّ گرپرب وجوں منایا جاندا، جو نانک شاہی کلینڈر 2003 متابک 1 ویساکھ اتے بکرمی نانک شاہی کلینڈر متابک کتک دی پورنماشی نوں ہر سال اکتوبر-نومبر مہینیاں وچالے وکھری طریق نوں آؤندا۔[1]

گر نانک صاحب نے دور دراڈے سفر کر لوکائی نوں اک ربّ دا سنیہا دتا جو اپنی بنائی خلقت وچّ ہادر اتے دائم سچائی دی ہکیکت ہے۔[2] برابرتا، برادرانا پیار، اتفاق، چنگیائی اتے گن اتے مبنی اوہناں نے اک انوکھا رہانی، سماجک، اتے سیاسی پلیٹ فارم تیار کیتا۔[3][4]

سکھی دے ماجھ گرنتھ، گورو گرنتھ صاحب وچّ گر نانک صاحب دے 974 واک شاعرانہ انداز وچّ درج ہن، جہناں وچوں جپجی صاحب، آسا دی وار اتے سدھ-گوسٹ کجھ مکھ ہن۔ ایہہ سکھ مذہبی یقین ہے کہ گر نانک دی حرمت، دوتا اتے دھرم اختیار والی الٰہی جوت بعد والے دس گروآں وچّ وی سی۔[5]

جنم کعانی[لکھو]

گرو نانک دا ناں نانک اینہاں دی بھین نانکی دے ناں دی وجہ توں نانک اے ۔ گرو نانک 15 اپریل 1469ء چ پنجاب چ لہور دے نیڑے ننکانہ صاحب چ اک ہندو کھتری دے کعر جمے۔ اودی جمن پو تے گردوارہ جنم استھان مہاراجہ رنجیت سنگھ نے بنوایا۔ اوناں دے پیو مہتا کلو پنڈ دے پٹواری سن۔۔ گرو نانک دا ویاہ ماتا سلکھنی نال ہویا اوناں دے دو پتر سن۔ 22 ستمبر 1539 چ کرتار پور پنجاب چ اوناں دی موت ہوئی۔

گورو نانک دیوَ جی دیاں سنسار یاتراواں(اداسیاں)[لکھو]

بھارتی جنتا دی دردناک حالت نوں تکدے ہوئے آپ جی نے مودیخانے دی نوکری توں استعفٰی دے دتا۔ بھائی مردانہ جی نوں نال لے کے دین-دکھیاں دی سہائتا لئی اک لمیری سنسار-یاترا لئی کمرکسے کر کے سنسار-یاترا آرمبھی۔ سری گورو نانک دیوَ جی نے اپنے دیوی سندیش نوں سمست لوکائی وچ پرچارن ہت سنسار-یاترا آرنبھ کیتی، جس بارے بھائی گرداس جی دا کتھن ہے: بابے بھیکھ بنایا اداسی کی ریتِ چلائی۔ چڑھیا سودھنِ دھرتِ لکائی۔۔ (وار 1؛24) گورو جی وشال بھارت دے ہر کونے ’تے پہنچے۔ اوہناں مدھ پورب وچ ستھت اسلامی دیشاں دے لگبھگ سارے دھرم کیندراں انتے جا کے وودھ پرکار دیاں بھارتی تے شامی دھرمی پرمپراواں نوں نیڑے ہو کے ویکھیا۔ اوہناں نے دارشنک آدھاراں تے ابھیاس پرنالیاں دا ادھٔین کیتا اتے اگیان-گرست لوکاں نوں کریاچاری کھنڈ اتے ردھیاں-سدھیاں اتھوا کرمکانڈاں، کراماتاں آدی دی نرارتھکتا دی پریرنا دتی۔ آپ جی دی لوک ادھارن دی جگتی ایہہ سی کہ آپ کسے دھرم اتسوَ ’تے اکتر ہوئے لوکاں وچ جا کے انوکھے ناٹکی انداز نال لوکاں دا دھیان اپنے ولّ کھچدے اتے اوہناں دے پھوکٹ کرماں دا کھنڈن کر کے اوہناں نوں ست ووہار کرن دی سکھیا-دیکھیاا دیندے۔ انیکاں ہی اداہرناں آپ جی دے جیون وچوں ملدیاں ہن۔ ہردوار وکھے سورج نوں پانی دین دی بجائ آپ جی نے اس کرم دی نرارتھکتا درساؤن لئی پچھم ولّ اپنے کھیتاں نوں پانی دینا شروع کیتا۔ لوکائی دے اس بھرم نوں رہسمئی ڈھنگ نال کھنڈن کر کے گورو جی نے لوکاں نوں وی پرماتما دے راہے توریا س

پہلی اداسی پورب دی[لکھو]

ایہناں اداسیاں وچوں پہلی اداسی بہت لمیری سی۔ پرو. صاحب گرمتِ پرکاش 12 نومبر 2007 سنگھ جی انوسار بھادروں سمت 1564 توں 1572 (8 سال) سنّ 1507 توں 1515 ای. تک دی ایہہ یاترا سی۔ اس یاترا دوران آپ جی نے چھ-ستّ ہزار میل دا سفر کیتا۔ اس اداسی وچ آپ جی نے پرسدھ ہندو تیرتھاں ہردوار، گورکھ متا، ایودھیا، پریاگ، بنارس، گیا، جگنناتھپوری، مدرائی، رامیشورم، سومناتھ، دوارکا، پشکر، متھرا، بندرابن اتے کروکشیتر آدی توں علاوہ سنگلا دیپ، سکم، آسام، بنگال، اڑیسہ، دراوڑ دیش بمبئی، اورنگ آباد، اجین، کچھّ، اجمیر آدی ستھاناں دی یاترا کیتی۔ اس اداسی دوران ہی ستگورو جی نے اپنے ادھیاتمک انوبھواں نوں اک سنشچت تے ودھی وت جیوندرشن دا روپ دتا اتے اس دے پرچار لئی کیندر ستھاپت کرن دی یوجنا بنائی۔ اس اداسی توں واپس آ کے آپ جی اپنے کجھ کو پرمکھ سکھ شردھالوآں دی سہائتا نال گورداس پور ضلعے وچ راوی دے کنڈھے ’تے اک نواں پنڈ کرتارپور وسایا۔ جدوں اتھے اک چھوٹی جہی دھرمشال بن گئی تاں آپ جی دے ماتا-پتا وی اتھے ہی آ گئے۔ بھائی مردانہ جی دا پروار وی اتھے ہی آ وسیا۔ کجھ چر ستگورو جی نگر وساؤن دے آہر وچ رجھے رہے پرنتو چھیتی ہی دوجی اداسی لئی چل پئے۔

دوجی اداسی اتر دی[لکھو]

دوجی اداسی دو-تنّ کو سالاں دی سی۔ پرو. صاحب سنگھ انوسار ایہہ اداسی سنّ 1517 توں 1518 تک دی سی۔ اس اداسی دوران گردیو نے جموں تے کشمیر دی یاترا کیتی۔ آپ گیان کوٹ اتے جموں توں ہندے ہوئے پہلاں ویشنو دیوی گئے، پھر مٹن وچ امر ناتھ تے اس توں وی پرھے برفاں لدی پربت مالا انتے، جتھے کجھ سدھاں نال آپ جی دا سنواد ہویا۔ بھائی گرداس جی دا کتھن ہے: -پھرِ جائ چڑھیا سمیر پرِ سدھِ منڈلی درسٹِ آئی۔ (وار 1؛28) -سبدِ جتی سدھِ منڈلی...۔ (وار 1؛31)

تیجی اداسی پچھم دی[لکھو]

تیجی اداسی (سنّ 1518 توں 1521) تک ہے، آپ جی کرتارپور توں پچھم (مدھ پورب) دے دیشاں دی یاترا لئی چلے۔ بھائی گرداس جی دے کتھن انوسار: بابا پھرِ مکے گیا نیل بستر دھارے بنواری۔ (وار 1؛32) اوپریاں دھرتیاں اوپرے لوک پر ستگورو جی نوں تاں کجھ وی اوپرا نہیں سی لگدا۔ سارے ہی اپنے سن۔ اس وار آپ جی کرتارپور توں گرمتِ پرکاش 13 نومبر 2007 ترے تاں قصور، پاکپتن، تلمبہ، ملتان، بہاول پور، سکھر آدی کئی تھاواں توں ہندے ہوئے مسلم حاجیاں دے قافلے وچ شامل ہو کے مکران دے علاقے وچ پجے۔ پھر مکے گئے۔ مکے حاجیاں نال گورو جی دا وچار-وٹاندرا ہویا۔ رکندین نال بحث ہوئی۔ اس نوں اپنی کھڑانو نشانی دتی۔ پھر مدینے گئے، پھر بصرے تے بصرے توں کربلا، پھر بغداد۔ اس دا ورنن بھائی گرداس جی نے کیتا ہے: پھرِ بابا گیا بگدادِ نو باہرِ جائ کیا استھانا۔ اکُ بابا اکال روپُ دوجا ربابی مردانہ۔ (وار 1؛35) راگ نوں حرام سمجھے جان والے شہر وچ کیرتن، ستّ زمیں، اسمان منن والیاں نوں ‘پاتالا پاتال، لکھ آگاسا آگاس’ دسدے ہوئے پھر بغداد توں اسپھران، تہران، مستکّ بخارا تے سمرقند ہندے ہوئے قابل تے جلال آباد دے رستے راولپنڈی دے لاگے حسن ابدال پجے۔ پھر ایمن آباد توں کرتارپور۔ اس اداسی دوران سری گورو نانک دیوَ جی نے مسلم وشواساں، رہریتاں تے دھرم-گرنتھاں دا ڈونگھا ادھٔین کیتا۔ ایمن آباد بابر دا حملہ ہویا، جس دا ورنن آپ جی نے اپنی بانی وچ کیتا۔

کرتارپور نواس[لکھو]

اپنے جیون دے انتم اٹھ-دسٹھ ورھے آپ جی نے کرتارپور وکھے نواس کیتا۔ جتھے آپ جی نت نیم، کتھا-کیرتن تے بھجن-بندگی کردے اتے ہر کسے نوں پربھو حکم انوسار جیون بتاؤن تے ستنام دا ابھیاس کرن دی سکھیا دیندے۔ بھائی مردانہ جی نے اپنے انتم سواس آپ جی دی گود وچ لئے۔ بھائی گرداس جی کرتارپور دی دھرم شالہ دا ورنن کردے فرماؤندے ہن: گیانُ گوسٹِ چرچہ سدا انہدِ سبدِ اٹھے دھنکارا۔ (وار 1؛38) اتھے ہی آپ جی دا دیدار کرن بھائی لہنا جی آئے۔ دیدار ایسا ہویا کہ جوتی جوتِ رلی۔ دوویں اک جوت ہو گئے۔ بھائی لہنا جی سری گورو نانک دیوَ جی دا انگ بن کے سری گورو انگد دیوَ جی ہو نبڑے۔ 7 ستمبر، سنّ 1539 نوں ستگورو سری گورو نانک دیوَ جی اپنا جوتِ روپی نور بھائی لہنا جی (سری گورو انگد دیوَ جی) وچ ٹکا کے اکال ست وچ سما گئے: سورج کرنِ ملے جل کا جلُ ہوا رام۔۔ جوتی جوتِ رلی سمپورنُ تھیا رام۔۔ (پنہ 846) ڈاکٹر.پرمجیت سنگھ دے دھنواد سہت گرمت پرکاش (نومبر 2007 )وچوں

بارلے جوڑ[لکھو]

بلیؤ چراگ ،جیونی گورو نانک دیوَ جی کرت پرو ستبیر سنگھ



  1. "Encyclopaedia of Sikhism". Srī Gurū Nānak Dev. Punjabi University Patiala. http://www.advancedcentrepunjabi.org/eos/. Retrieved on 30 November 2012. 
  2. Hayer, Tara (1988). Economic History of Sikhs: Sikh۔mpact Volume 1. Surrey، Canada: Indo-Canadian Publishers, 14. 
  3. Khorana, Meena (1991). The۔ndian Subcontinent in Literature for Children and Young Adults: An Annotated Bibliography of English-language Books. Greenwood Publishing Group, 214. ISBN 9780313254895. 
  4. Prasoon, Shrikant (2007). Knowing Guru Nanak. Pustak Mahal. ISBN 9788122309805. 
  5. "Bhai Gurdas Vaaran". Search Gurbani. http://searchgurbani.com/bhai_gurdas_vaaran/vaar/1/pauri/45. Retrieved on 1 December 2012.