فاروق
فاروق امام علی دے القابات وچوں اے جس دے معنی حق نوں باطل توں جدا کرنے والے دے نيں۔ شیعہ منابع دے مطابق پیغمبر اسلام صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے حضرت علیؑ نوں فاروق دا لقب دتا۔ بعض اہل سنت علماء عمر بن خطاب نوں وی فاروق کہندے نيں؛ لیکن اس گل وچ اختلاف اے کہ ایہ لقب حضرت عمر نوں پیغمبر اکرمؐ نے دتا سی یا اہل کتاب نے۔
امام علیؑ دا لقب
[سودھو]مختلف احادیث دے مطابق پیغمبر اسلامؐ نے "فاروق" نوں حضرت علیؑ دے لئی بعنوان لقب استعمال فرمایا اے۔[۱] لغت وچ فاروق دے مختلف معانی ذکر کيتے گئے نيں۔[۲] انہاں وچوں اک حق نوں باطل توں جدا کرنے والے اے۔[۳]
شیعہ احادیث
[سودھو]بعض شیعہ احادیث وچ آیا اے کہ پیغمبر اسلامؐ نے حضرت علیؑ نوں فاروق دے ناں توں ملقب فرمایا اے:
اہل سنت احادیث
[سودھو]اہل سنت منابع وچ وی بعض احادیث نقل ہوئیاں نيں جنہاں وچ امام علیؑ نوں فاروق دے ناں توں یاد کيتا گیا اے:
- چوتھی صدی دے اہل سنت مورخ ابن عبدالبر پیغمبر اسلام توں نقل کردے نيں کہ آپ نے فرمایا: میرے بعد اک فتنہ برپا ہوئے گا اس وقت علی ابن ابی طالب دی پیروی کرو... اوہ اس امت دے صدیق اکبر تے فاروق نيں....۔[۶] البتہ بعض اہل سنت علماء انہاں احادیث دے راویاں وچ تردید دا اظہار کردے ہوئے انہاں احادیث نوں قبول نئيں کردے نيں۔[۷]
- چھیويں صدی ہجری دے اہل سنت مورخ ابن عساکر اپنی کتاب "تریخ مدینہ دمشق" وچ نقل کردے نيں کہ پیغمبر اسلام نے حضرت علیؑ توں مخاطب ہوئے کے فرمایا: تسيں پہلے شخص ہوئے جس نے میرے اُتے ایمان لے آیا.... تسيں صدیق اکبر تے فاروق ہوئے جو حق تے باطل نوں جدا کرن گے۔[۸]
حضرت عمر دا لقب
[سودھو]بعض اہل سنت علماء حضرت عمر نوں فاروق دے ناں توں یاد کردے نيں۔ البتہ انہاں دے درمیان اس گل اُتے اختلاف اے کہ انہاں نوں ایہ لقب کس نے دتا اے:
- بعض کہندے نيں کہ پیغمبر اسلام نے حضرت عمر نوں اس وصف دے نال توصیف کیتیاں ناں۔[۹]
- جدوں کہ بعض اس ات دے معتقد نيں کہ ایہ حضرت عمر نوں ایہ لقب اہل کتاب نے دتا اے۔ اس دے بعد مسلماناں نے وی انہاں دی پیروی کردے ہوئے حضرت عمر نوں اس لقب توں یاد کيتے نيں تے پیغمبر اکرمؐ نے حضرت عمر دے لئی ایسا کوئی لقب نئيں دتا اے۔[۱۰]
متعلقہ صفحات
[سودھو]حوالے
[سودھو]- ↑ رجوع کرن: شیخ طوسی، الامالی، ۱۴۱۴ق، ص۱۴۸۔
- ↑ مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ۱۳٦۰ش، ج۹، ص٦۹۔
- ↑ ابنمنظور، لسان العرب، ۱۴۱۴ق، ج۱۰، ص۳۰۳۔
- ↑ شیخ صدوق، الأمالی، ۱۴۰۰ق، ص۲٦۔
- ↑ شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا علیہ السلام، ۱۳٧۸ق، ج۲، ص٦۔
- ↑ ابنعبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱٧۴۴۔
- ↑ مراجعہ کرن: ابنعساکر، تریخ مدینۃ دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۴۲، ص۴۲؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱٧۴۴۔
- ↑ ابنعساکر، تریخ مدینۃ دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۴۲، ص۴۲۔
- ↑ طبری، تریخ الطبری، ۱۳۸٧ق، ج۴، ص۱۹۵۔
- ↑ طبری، تریخ الطبری، ۱۳۸٧ق، ج۴، ص۱۹٦۔
مآخذ
[سودھو]- ابن عبدالبر، یوسف بن عبداللہ، الاستیعاب فی معرفۃ الأصحاب، تحقیق: علی محمد البجاوی، بیروت، دارالجیل، چاپ اول، ۱۴۱۲ق۔
- ابن عساکر، ابوالقاسم علی بن حسن، تریخ مدینۃ دمشق، بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۵ق۔
- ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت، دار صادر، چاپ سوم، ۱۴۱۴ق۔
- شیخ صدوق، الامالی، بیروت، اعلمی، چاپ پنجم، ۱۴۰۰ق۔
- شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مہدی لاجوردی، تہران، نشر جہان، چاپ اول، ۱۳٧۸ش۔
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، الأمالی، تحقیق: مؤسسۃ البعثۃ، قم، دار الثقافۃ للطباعۃ والنشر والتوزیع، ۱۴۱۴ق۔
- طبری، أبوجعفر محمد بن جریر، تریخ الامم و الملوک (تریخ طبری)، تحقیق: محمد أبوالفضل ابراہیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ۱۳۸٧ق۔
- مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تہران، بنگاہ ترجمہ و نشر کتاب، ۱۳٦۰ش۔
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||