نور سلطان

وکیپیڈیا توں
(لیایا گیا آستانہ)
Jump to navigation Jump to search


راجگڑھ شہر
نور سلطان
Астана
Astana
نکی ونڈ
3 ضلعے
پہلے ناں
1961 تک اکمولنسک,
1992 تک سیلینوگراد,
1998ء تک اکمولا
توں شہری حثیت 
سمندر پدھر توں اچائی
قسم موسم
براعظمی
سرکاری بولی
نسلی ٹولیاں
قازق — 74,3%
روسی — 16,2%
یوکرینی — 1,7%
دوجیاں قوماں — 7,8% (2014)[1]
مذہبی ونڈ
مسلمان, مسیحی تے ہور
واسیاں لئی ناں
نور سلطان
ڈاک انڈیکسز
010000–010015
نمبر پلیٹ کوڈ
Z, 01
دن شہر
ISO 3166-2
AST
نور سلطان is located in قازقستان
نور سلطان
نور سلطان دا قازقستان وچ تھاں


نور سلطان قازقستان دا اک شہر تے دیس دا راجگڑھ اے ۔ ایہدا پراݨا نام آستانا اے ۔ قازقستان دے 17 انتظامی علاقے نیں ، جیہناں چ 14 صوبے تے 3 شہر نیں ۔ نور سلطان قازقستان دا راجگڑھ اے تے ایہدے 17 علاقےآں چوں اک وفاقی شہر اے ۔ ایہداانتظامی مرکز نور سلطان شہر اے ۔

نور سلطان شہر ایشم دریا دے کنڈھے ، اُبھے قازقستان وچ صوبہ اقمولا وچ واقع آ پر ایس شہر دی خصوصی حثیت اے تے ایہ انتظامی طور تے صوبے توں وکھرا اے ۔ 2014ء دی لوک گݨت (مردم شماری) دے مطابق شہر دی لوک گݨتی 8،35،153 سی ۔ ایہ قازقستان دا دوجا وڈا شہر اے ۔ شہر دا مُڈھ 1830ء وچ اقمولی ناں دی آبادی دے طور تے رکھی گئی سی ۔ ایہ سائبیریائی کاسکاں دے قلعے دے طور ورتی جاندی سی ۔ 1932ء وچ ایہنوں شہر دا درجا مِلیا تے ایہدا ناں بدل کے اکمولنسک رکھ دتا گیا ۔ 20 مارچ 1961ء چ شہر دا ناں سیلینوگراد رکھیا گیا ۔ جیہدا مقصد شہر دی کواری تھاں مہم (Virgin Lands Campaign) دے رہتلی تے انتظامی مرکز دے طور تے شہر دی اہمیت دسنا سی ۔ 1992ء چ فیر شہر دا ناں بدل کے آقمولا رکھ دتا گیا ۔ ایس ناں دا مطلب چٹی قبر اے ۔ 10 دسمبر 1997ء نوں آقمولا آلماتی شہر دی تھاں قازقستان دا راجگڑھ بن گیا۔ 6 مئی 1998ء نوں شہر دا ناں آستانا کر دتا گیا ۔ قازق بولی وچ ایہدا مطلب راجگڑھ اے ۔ 23 مارچ 2019 نوں قازقستان دی پارلیمینٹ نے متفقا طور تے قازقستان دے پہلے صدر نور سلطان نظربایف دے نام اُتے ایس شہر دا نام آستانا توں بدل کے نور سلطان رکھ دتا ۔

نور سلطان اک منصوبا بند شہر اے ۔ جداں آسٹریلیا وچ کینبرا شہر ، امریکا وچ واشنگٹن تے برازیل وچ برازیلیا نیں ۔ نور سلطان دا ماسٹر پلان جپانی آرکیٹیکٹ کیشو کوروکاوا نے ڈیزائن کیتا سی ۔ قازقستان دی حکومت دے مرکز پاروں ایتھے قازق پارلیمنٹ ، سپریم کورٹ ، آق اوردا صدارتی محل تے کئی حکومتی محکمے تے ایجنسیاں واقع نیں ۔ نور سلطان وچ بہت ساریاں فیوچریسٹک بلڈنگز ، ہوٹل تے سکائی سکریپر عمارتاں نیں ۔ نور سلطان کھیلاں ، صحت عاما تے تعلیم دا مرکز اے ۔

تریخ[لکھو]

اکمولنسک قلعہ بندی دا نقشہ

اکمولی دا قصبا ، جیہنوں اکمولنسکی پریکاز (پنجابی ترجما:اکمولی حکم) وی آکھیا جاندا سی ، نوں 1830ء چ فیودر شوبن دی آگوائی چ سائیبریائی کاسکاں دے اک جتھے نے ایشم دریا کنڈے اک اوکروگ (ضلع) دے راجگڑھ دے طور اتے اساریا ۔ قصبے دا ناں اک مقامی مشہور تھاں آق مولا توں ، جسدا قازق بولی چ مطلب چٹی قبر اے توں لیا گیا ۔ 1832ء چ اس آبادی نوں شہر (قصبے) دا درجہ ملیا تے اسدا ناں بدل کے اکمولنسک کر دتا گیا ۔ شہر دی اس دے محل وقوع پاروں اہمیت 1863ء توں واضع ہونی شروع ہوگئی ۔

1838ء وچ کینیساری خان دی آکوائی چ وڈی قومی تے آزادی تحریک چ اکمولنسک قلعے نوں جلا دتا گیا ، تحریک نوں دباون مگروں ، اس قلعہ بندی نوں مڑ اساریا گیا ۔ 1863ء چ قصبے نوں سرکاری طور اتے شہر (قصبہ) دا درجہ دے دتا گیا ۔ روسی سلطنت دی سرمایا دار منڈی دی تیز ترقی دے دوران ، نوآبادیادی انتظامیہ نے علاقہ نوں بوہت ترقی دتی ۔قازق گیاہستان (سٹیپ) اتے متسقل بنیاد اتے حکومت چلان لئی روسی سلطنت نے 1865ء وچ سٹیپ کمیشن بنایا ۔ 21 اکتوبر 1868 ء چ زار روس الیگزینڈر II نے ترگئے ، اورال (یورال) ، اکمولنسک تے سیمیپالاپنسک اتے حکومت چلان لئی ڈرافٹ ریگولیشن اتے دستخط کیتے ۔ 1869ء چ اکمولنسک باہری ضلع تے ڈیپارٹمنٹ منسوخ کر دتا گیا تے اکمولنسک نویں بنے صوبے اکمولنسک اوبلاست دا مرکز بن گیا ۔ 1879ء چ میجر جنرل دوبلت نے روسی وزارت مواصلات نوں تیومن تے اکمولنسک وشکار ریل لین بسارن دی تجویز دتی ۔ اپنے قیام دے پہلے 30 سالاں چ اکمولا دی آبادی 2،000 دے نیڑے رہی ، پر اگلے 30 سالاں چ اسدی آبادی 3 کنا ودھی ۔ 1893 چ اکمولنسک 6،428 چ آبادی دا اک قصبا سی جیہدے وچ 3 گرجے ، 5 سکول تے کالج تے 3 کارخانے سن ۔

دوجی وڈی جنگ وچ اکمولنسک یوکرین سویت اشتراکی لوکراج ، بیلاروس سویت اشتراکی لوکراج تے روسی وفاقی سویت اشتراکی لوکراج دے کارخانےآں توں کڈے گئے آلات تے مشیناں دے قازق سویت اشتراکی لوکراج دے اوبلاستلاں (صوبےآں) چ منتقلی دی راہداری دے طور اتے استعمال ہویا ۔ مقامی صنعتاں نوں جنگی ضرورتاں نال ہم آہنگ کیتا ، دیس دی جنگی تے دوجیاں ضرورتاں مہیا کیتیاں ۔ جنگ مگروں اکمولنسک جنگ چ تباہ ہوئے لہندے سویت یونین دے علاقےآں دی معیشت دی بحالی لئی نشان دہ بنیا ۔ اس دے علاوہ بوہت سارے روسی جرمناں نوں سویت آمر جوزف ستالن دے دور چ ایتھے روس توں جبری انخلا مگروں آباد کیتاگيا ۔


جغرافیا[لکھو]

ٹوپوگرافی[لکھو]

نور سلطان وچشکارلے قازقستان وچ ایشم دریا دے کنڈھے تے بلکل پدھرے گیاہستان (سٹیپ) وچ واقع اے ۔ ایہ 51° 10′ عرض بلد 71° 26′ طول بلد اتے واقع اے تے 50واں متوازی خط شہر دے دکھنی حصے توں لنگھدا اے ۔ شہر دا رقبہ 722 مربع کلومیٹر (278.8) مربی میل اے ۔ آستانہ سمندر پدھر توں 347 میٹر (1،138 فٹ) اچا اے ۔ شہر دا پرانا حصا ایشم دریا دے اتلے پاسے تے نواں حصہ دریا دے تھلویں پاسے واقع اے ۔

انتظامی ونڈ[لکھو]

نور سلطانشہر 3 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ۔

معیشت[لکھو]

لوک گݨتی[لکھو]

4 دسمبر 2014ء دی لوک گݨت دے مطابق نور سلطان دی لوک گݨتی 8،35،153 تے لوک گݨتی سنگھݨائی 958 لوک/ مربع کلومیٹر اے ۔ جیہدے وچ قازق 65.2% روسی %23.8 ، یوکرینی %2.9 ، تاتاری %1.7 تے جرمن %1.5 نیں ۔ دوجے نسلی گروہ نور سلطان دی آبادی دا %4.9 نیں ۔

1999ء وچ نور سلطان دی آبادی 2،81،000 سی ۔ جیہدے وچ %30 قازق تے %70 روسی ، یوکرینی تے جرمن سن ۔ نور سلطان دے 1997ء وچ راجگڑھ بݨݨ مگروں 2007ء تک شہر دی آبادی تقریبن دُگݨی 6،00،000 ہوگئ سی ۔ پورے قازقستان تے آلے دوالے دے دیساں کرغیزستان تے ازبکستان توں کم کاج واسطے لوک قنونی تے غیر قنونی طور تے نور سلطان وچ آباد ہو رہے نیں ۔ نور سلطان نوجوان پروفیشنلز لئی مقناطیس دا درجا رکھدا اے ۔ قازقاں دی وڈی گݨتی دے شہر وچ بسݨ پاروں ہُن نور سلطان اک قازق اکثریتی شہر اے ۔ پہلاں ایہے روسی یا سلاو اکثریتی شہر سی ۔ نور سلطان وچ چ قازق نسلی آبادی 1989ء وچ %17 توں ہُن %60 تک ودھ گئی اے ۔ 2007ء دے آںکڑے دے مطابق نور سلطان دی آبادی 7،00،000 اے ۔ 1999ء دی لوک گݨت مطابق شہر دی %40.5 آبادی روسی ، %5.7 یوکرینی ،3.0% جرمن %2.6 تاتاری ، %1.8 بیلاروسی ،%0.8 پول (پولش) سی ۔ پر %41.8 آبادی نال قازق روسیآں نوں پچھے چھڈ کے اگے ودھ گئے تے سبھ توں وڈا نسلی گروہ بݨ گئے ۔ انگوش تے کوریائی %0.6 تے ازبک کل آبادی دا %3.8 نیں ۔

لوک گݨتی اعداد شمار (ورھے وار)
1989[2] 1997[2] 1998[2] 1999[2] 2000[2] 2001[2] 2002[2] 2003[3] 2004[3] 2005[3]
281,252 275,100 275,300 326,900 381,000 446,200 493,100 501,998 510,533 529,335
2006[3] 2007[3] 2008[3] 2009[3] 2010[3] 2011[3] 2012[3] 2013[4] 2014[5] 2015[6]
550,438 574,448 602,684 605,254 649,139 697,129 742,918 778,083 814,401 852,985

نسلی ٹولیاں[لکھو]

1989ء تے 2012 دے لوک گݨت دے مطابق نور سلطان شہر دیاں نسلی ٹولیاں تے لوک گݨتی دا فیصد تناسب :

نسلی ٹولیاں 2012
قازق
  
72.80%
روسی
  
17.35%
یوکرینی
  
1.81%
ہور
  
8.04%
نسلی ٹولیاں 1989
روسی
  
54.10%
قازق
  
17.71%
یوکرینی
  
9.26%
ہور
  
18.93%

نسلی ٹولیاں دی لوک گݨتی[لکھو]

1989ء دی چنگننا ، 1999ء دی جنگننا (مردم شماری) تے 2012ء دی جنگننا موجب شہر وسدیاں نسلی ٹولیاں دی گنتی اینج اے:

شہر دیاں نسلی ٹولیاں[7]:
لوک گݨت1989
(مردم شماری)
% لوک گݨت
(مردم شماری)
% لوک گݨت
(مردم شماری)
%
کل 281252 100,00 % 319324 100,00 % 742918 100,00 %
قازق 49798 17,71 % 133585 41,83 % 540815 72,80 %
روسی 152147 54,10 % 129480 40,55 % 128928 17,35 %
یوکرینی 26054 9,26 % 18070 5,66 % 13453 1,81 %
تاتاری 9339 3,32 % 8286 2,59 % 9937 1,34 %
جرمن 18913 6,72 % 9591 3,00 % 7930 1,07 %
بیلاروسی 8220 2,92 % 5761 1,80 % 3834 0,52 %
کوریائی 1329 0,47 % 2028 0,64 % 4981 0,67 %
ازبک 640 0,23 % 429 0,13 % 8166 1,10 %
پول 2412 0,98 % 2537 0,79 % 2412 0,32 %
انگوش 2311 0,67 % 1822 0,57 % 2732 0,31 %
آذری 997 0,35 % 902 0,28 % 2978 0,40 %
کرغیز 94 0,03 % 196 0,06 % 3400 0,46 %
چیچن 514 0,18 % 752 0,24 % 1063 0,14 %
باشکیر 1187 0,42 % 870 0,27 % 1009 0,14 %
ارمنی 814 0,29 % 576 0,18 % 1025 0,14 %
مالدووی 1004 0,36 % 629 0,20 % 696 0,09 %
ایغور 53 0,02 % 161 0,05 % 881 0,12 %
ہور 5498 1,64 % 3649 0,83 % 9099 1,22 %
حکومتی ہیڈکواٹر (سردیاں چ)
حکومتی ہیڈکواٹر (سردیاں چ)
ایشم دریا توں نواں انتظامی علاقہ(گرمیاں چ)
ایشم دریا توں نواں انتظامی علاقہ(گرمیاں چ)

موسم[لکھو]

نور سلطان دنیا دا اولان باتور منگولیا توں مگروں دوجا سبھ توں ٹھنڈا راجگڑھ اے ۔ ایہ حثیت 1997ء وچ نور سلطان دے راجگڑھ بݨݨ توں پہلاں اٹاوہ کینیڈا کول سی ۔ نور سلطان دا موسم سخت براعظمی ، گرم گرمیاں نال تے لمبے، بہت ٹھنڈے تے خشک سیال (سردیاں) نال اے ۔ گرمیاں وچ درجا حرارت کدی کدی +35 °C (95 °F) تے سردیاں وچ −30 توں −35 °C (−22 توں −31 °F) تک پہنچ جاندا اے ۔ نور سلطان وچ قازقستان دا ہوا دا سبھ توں گھٹ درجا حرارت وی ریکارڈ کیتا گیا سی جیہڑا (−51 °C (−60 °F)) سی ۔ عام طور تے شہر دے دریا نومبر دے دوجے ستوارے توں اپریل دے شروع تک جمے رہندے نیں ۔ نور سلطان قازقستان وچ تیز ہواواں چلݨ وچ مشہور اے ۔ اوداں نور سلطان دا ورھے وار اوسط درجا حرارت +3.5 °C (38.3 °F) اے ۔ جنوری سبھ توں ٹھنڈا مہینا اے ۔ جیہدے وچ اوسط درجا حرارت −14.2 °C ،6.4 °F، رہندا اے ۔ جولائی سبھ توں گرم مہینا اے ۔ جیہدے وچ اوسط درجا حرارت +20.8 °C (69.4 °F رہندا اے ۔

)


دوجے شہراں توں نور سلطان دا فاصلا[لکھو]

نور سلطان قازقستان دا راجگڑھ تے دوجا وڈا شہر اے ۔ پہلا راجگڑھ تے سبھ توں وڈا شہر الماتی اے ۔ نور سلطان اُبھے وچکارلے قازقستان وچ واقع اے ۔ نور سلطان جگ دے کچھ منصوبا بند شہراں وچوں اک اے ۔ ایہ اک جدید تے ترقی یافتا شہر اے ۔

  • نور سلطان دا اپݨے دوالے تے جگ دے کچھ وڈے شہراں توں فاصلا :

کھیلاں[لکھو]

30 جنوری توں 6 فروری 2011ء تک نور سلطان تے الماتی وچ 7ویں ایشیائی سرمائی کھیلاں منعقد ہویاں ۔

کھیڈ کلب[لکھو]

کلب قسم کھیل قیام لیگ سٹیڈیم
نور سلطان فٹبال کلب فٹ بال 2009 قازقستان فٹبال پریمیئر لیک نور سلطان ارینا
نور سلطان 1964 فٹ بال 1964 قازقستان دی فٹبال وچ پہلی لیگ حاجی موکانا مونائتپاسوف سٹیڈیم
بائیتیریک فٹ بال 2012 قازقستان دی فٹبال دی پہلی لیگ نور سلطان ارینا
بارس ہاکی 1999 کونٹینینٹل ہاکی ہیگ سٹیڈیم «قازقستان»
نور سلطان ہاکی 2011 قازقستان ہاکی لیگ سٹیڈیم «قازقستان-2»
پروٹیم نور سلطان وائیٹ سپورٹس 2007 UCI ProTour ساری آرکا
نور سلطان باسکٹ بال 2000 قازقستان باسکٹ بال لیگ ساری آرکا
راجگڑھ ہوائی کلب پیراشوٹ سپورٹس 2009 اتلا ہوائی اڈا

تعلیم[لکھو]

آواجائی[لکھو]

بین الاقوامی تعلقات[لکھو]

جڑواں شہر[لکھو]

شہر سال دیس
انکرا - Flag of ترکی ترکی
استمبول - Flag of ترکی ترکی
ازمیر - Flag of ترکی ترکی
ماسکو - Flag of روس روس
سینٹ پیٹرز برگ - Flag of روس روس
قازان 2004 Flag of روس روس
پٹس برگ - Flag of the United States.svg امریکہ امریکہ
عمان - Flag of اردن اردن
ریگا - Flag of لیٹویا لٹویا
تاشقند - Flag of ازبکستان ازبکستان[29]
گدانسک 1996 Flag of پولینڈ پولینڈ
وارسا 2002 Flag of پولینڈ پولینڈ
کیف 1998 Flag of یوکرین یوکرین
سیول 2004 Flag of دکھنی کوریا دکھنی کوریا
دوبئی - Flag of the United Arab Emirates.svg UAE متحدہ عرب امارات
بیجنگ - Flag of the People's Republic of China.svg چین چین
منیلا - Flag of فلپائن فلپائن
تبلیسی 2005 Flag of جارجیا جارجیا[30]
بشکیک 2011 Flag of کرغیزستان کرغیزستان[31]
ہنوئی - Flag of ویتنام ویت نام
نیس 2013 Flag of فرانس فرانس
اوؤلو 2013 Flag of فن لینڈ فنلینڈ[32]

مورتاں[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. "В 5 регионах Казахстана живет менее 50% казахов РК". http://archive.is/NsLHa. Retrieved on 2014-08-25. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 Население Астаны
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 Численность населения на начало года, регионы Республики Казахстан, 2003-2012
  4. "Численность населения". 2013-24-02. http://www.astana.stat.kz/ru/news/id/7692. Retrieved on 2014-06-13. 
  5. "Численность населения на 1 января 2014". 2014-21-02. http://www.astana.stat.kz/ru/news/id/7692. Retrieved on 2014-06-13. 
  6. Численность населения на 1 января 2015 "خطا: {{Cite web}} کے استعمال کے دوران no |title= specified زمرہ:مضامین مع شکستہ حوالہ جات". 2015-02-25. http://www.astana.stat.kz/ru/news/id/12903 Численность населения на 1 января 2015. Retrieved on 2015-02-25. 
  7. Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам
  8. "Weather and Climate-The Climate of Astana" (in Russian). Weather and Climate. http://www.pogodaiklimat.ru/climate/35188.htm. Retrieved on 8 February 2015. 
  9. "Akmola (Astana) Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/KS/35188.TXT. Retrieved on 8 February 2015. 
  10. "شہراں وچکار فاصلا". ٹرانسپورٹ کمپنی «КСВ 911». http://www.webcitation.org/60tIrKOQf. Retrieved on 2009-08-13. 
  11. "Partner Cities". Gdańsk Official Website. http://www.gdansk.pl/en/about,2,15.html. Retrieved on 9 October 2014. 
  12. "Saint Petersburg to welcome Days of Astana Culture". Kazinform. http://www.inform.kz/eng/article/2655204. Retrieved on 9 October 2014. 
  13. "Tbilisi Sister Cities". Tbilisi Municipal Portal. //web.archive.org/web/20130724120155/http://www.tbilisi.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=4571. Retrieved on 5 August 2013. 
  14. "Riga’s Twin Cities". Municipal Portal of Riga. https://www.riga.lv/EN/Channels/Riga_today/Riga_pasaule/sadraudz_pilsetas.htm. Retrieved on 9 October 2014. 
  15. "Sister Cities of Ankara". Greater Municipality of Ankara. http://www.ankara.bel.tr/en/foreign-relations-department/sister-cities-of-ankara. Retrieved on 9 October 2014. 
  16. "Miasta partnerskie Warszawy" (in pl). City of Warsaw. http://www.um.warszawa.pl/en/node/2920?page=0,0. Retrieved on 9 October 2014. 
  17. Bangkok Metropolitan Administration (11 June 2004). "Agreement on establishment of bilateral relations between the Akimat of Astana City of the Republic of Kazakhstan and the City of Bangkok of Kingdom Thailand" (PDF). http://iad.bangkok.go.th/sites/default/files/Astana.pdf. Retrieved on 9 October 2014. 
  18. Rafik Valiev (18 September 2014) (in ru). VechAstana.kz. http://vechastana.kz/sotsium/astana-kazan-desyatiletie-pobratimstva/. Retrieved on 9 October 2014. 
  19. "About Manila: Sister Cities". City of Manila. http://manila.gov.ph/government/. Retrieved on 2 September 2009. 
  20. "International Cooperation: Sister Cities". Seoul Metropolitan Government. //web.archive.org/web/20071210175055/http://english.seoul.go.kr/gover/cooper/coo_02sis.html. Retrieved on 26 January 2008. 
  21. "Twin City Agreement". Greater Amman Municipality. http://www.ammancity.gov.jo/en/gam/a1.asp. Retrieved on 9 October 2014. 
  22. "Sister Cities". Beijing Government. http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/. Retrieved on 23 June 2009. 
  23. Ilia Lobster (9 September 2009). "Astana-Hanoi: horizons of cooperation". KazPravda.kz. http://kazpravda.softdeco.net/c/1253012746. Retrieved on 9 October 2014. 
  24. "Ufa and Astana Signed Agreement on Friendship and Cooperation". Ufa City Municipality. http://ufacity.info/eng/press/news/150296.html. Retrieved on 17 October 2010. 
  25. (in ru). Official website of City Hall of Bishkek. 12 September 2011. http://meria.kg/index.php?option=com_newscatalog&view=article&id=1511&Itemid=339&lang=kg. Retrieved on 9 October 2014. 
  26. "Astana and Finnish Oulu become twin-cities". Tengrinews.kz. 19 April 2013. http://en.tengrinews.kz/politics_sub/Astana-and-Finnish-Oulu-become-twin-cities-18692/. Retrieved on 9 October 2014. 
  27. "Astana and Nice established twin relations". Akimat of Astana. 5 July 2014. http://astana.gov.kz/en/modules/material/1647. Retrieved on 9 October 2014. 
  28. "Declaration of intent signed by Akim of Astana and Mayor of Croatias capital". Akimat of Astana. 4 July 2014. http://astana.gov.kz/en/modules/material/5428. Retrieved on 9 October 2014. 
  29. Ташкент, города-побратимы
  30. Соглашение о партнерстве с Тбилиси
  31. Соглашение об установлении побратимских связей между Бишкеком и Астаной
  32. "Ystävyyskaupungit". http://www.ouka.fi/oulu/kansainvalisyys/ystavyyskaupungit. Retrieved on 2014-06-30. 

باہرلے جوڑ[لکھو]






ایشیائی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال
چڑھدا ایشیا
دکھنی ایشیا
وشکارلا ایشیا
دکھن چڑھدا ایشیا
لہندا ایشیا



یورپی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال
چڑھدا یورپ
چڑھدا دکھن یورپ
لہندا یورپ
اتلا یورپ
دکھن یورپ