Jump to content

بوآ:واقعہ کربلا

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
حسین منی و انا من الحسین ۔ قول رسول اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم
خداوند نے فرات دے کنارے اک ذبحِ عظیم مقرر کر رکھی اے ۔ توریت ، کتاب یرمیاہ 46:10

فرمان سید الانبیا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم
﴿ان الحسین مصباح الھدی و سفینۃ النجاۃ﴾

حسین چراغِ ہدایت تے کشتیِ نجات نیں

حیّ الی الحسین علیہ السلام لان الحسین مصباح الھدی و سفینۃ النجاۃ من اراد النجاۃ فلیوال حسینا

چلے آو حسین علیہ السلام د‏‏ی طرف کیو‏ںکہ آپ علیہ السلام ہدایت دے چراغ تے نجات د‏‏ی کشتی نيں جو بندہ نجات چاہندا اے اسنو‏ں چاہیے کہ حسین نو‏‏ں دوست رکھے

۩مَثَلُ أهلِ بَیتی فیکُم مَثَلَ سَفینَهَ نُوحٍ مِن قومِهِ مَن رَکِبَهَا نَجَا وَ مَن تَخَلَّفَ عَنهَا غَرِقا۩

میرے اھل بیت د‏‏ی مثال کشتی نوح د‏‏ی طرح اے جو وی اس وچ سوار ہوئے گا اوہ نجات پائے تے جس نے وی اس توں منہ موڑ لیا اوہ غرق ہوجائے گا
ترمیم
 Icône تعارف

سانحۂ کربلا یا واقعہ کربلا یا کربلا دی جنگ 10 محرم 61ھ (بمطابق 9 یا 10 اکتوبر، 680ء) نوں موجودہ عراق چ کربلا دے مقام اتے پیش آیا۔ جتھے مشہور عام تاریخ دے مطابق اموی خلیفہ یزید اول دی بھیجی گئی فوج نے محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے نواسے حسین ابن علی تے ان دے اہل خانہ نوں شہید کیتا۔ حسین ابن علی دے نال 72 ساتھی، کچھ غلام،22 اہل بیت دے جوان تے خاندان نبوی دیاں عورتاں تے بچے شامل سن ۔

اسلامی نظام حکومت دی بنیاد شورائیت اتے سی ۔ آنحضور صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تے خلفائے راشدین دے دور اس دی بہترین مثال سن ۔حضرت حسن بن علی تے معاویہ نے معاہدہ کیتا سی کہا وہ کسے نوں خلیفہ نامزد نہ کرن گے مگر معاویہ نے یزید نوں اپنا جانشین نامزد کرکے ایسے اصول دین دی خلاف ورزی کیتی سی کیونجے اسلامی نقطہ حیات چ شخصی حکومت دے قیام دا کوئی جواز نہیں ۔ حالے تک سرزمین حجاز چ ایسے کبار صحابہ تے اکابرین موجود سن جنہاں نے براہ راست نبی کریم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دا دور دیکھا سی ۔ لہذا انہاں لئی معاویہ دی غلط روایت قبول کرنا ممکن نئیں سی ۔ امام حسین عليہ السلام نے انہاں ہی اصولاں دی خاطر یزید دی بیعت قبول کرن توں انکار کر دتا۔

یزید دا ذاتی کردار انہاں ساریاں خوبیاں توں عاری سی جو امیر یا خلیفہ لئی شریعت اسلامیہ نے دسیاں نیں ۔ سیروشکار تے شراب و شباب اس دے پسندیدہ مشاغل سن لہذہ ذاتی حیثیت نال وی کسے فاسق تے فاجر نوں بطور حکمران تسلیم کرنا امام حسین عالی مقام لئی کس طرح ممکن ہو سکدا سی۔ یزید نے تخت نشین ہون دے بعد حاکم مدینہ ولید بن عقبہ راہیں امام حسین عليہ السلام توں بیعت طلب کیتی ولید نے سختی نال کم نہ لیا لیکن مروان بن الحکم بزور بیعت لین لئی مجبور کر رہیا سی ۔ انہاں حالات چ امام حسین عليہ السلام نے سفر مکہ اختیار کیتا تے ااہل وتھوں کوفہ دی دعوت اتے کوفہ لئی روانہ ہوئے۔

جدوں امام حسین عليہ السلام مکہ پہنچے تے اہل کوفہ نے انھاں نوں سینکڑے خط لکھ کے کوفہ آن دی دعوت دتی تاکہ اوہ خلافت اسلامیہ دے قیام دی جدوجہد دا آغاز کر سکن لیکن غدار اہل کوفہ نے انہاں نل اغداری کیتی تے اپنے وعدےآں توں پھر کے امام حسین عليہ السلام دا ساتھ نہ دتا۔ یزید دی بھیجی ہوئی فوج نے کربلا چ نواسہ رسول امام حسین عليہ السلام نوں انہاں دے اہل خانہ تے اصحاب نوں شہید کر دتا۔

ولید بن عتبہ نے امام حسین عليہ السلام تے عبداللہ بن زبیر نوں قاصد دے ذریعہ بلایا۔ حالے تک معاویہ دے مرن دی خبر مدینہ چ عام نہ ہوئی سی ۔۔ پر بلاوے دا مقصد دوناں حضرات نے سمجھ لیا ۔امام حسین عليہ السلام توں جدوں بیعت لئی کہیا گیا تے انہاں نے جواب دتا کہ میرے ورگا آدمی خفیہ بیعت نہیں کر سکدا۔ جدوں بیعت عام ہوئے گی اس وقت آ جاواں گا ۔ ولید راضی ہو گیا تے انھاں نوں واپس جان دی اجازت دے دتی ۔ عبداللہ بن زبیر اک دن دی مہلت لے کے مکہ روانہ ہوگیا۔ بعد چ اسدا تعاقب کیتا گیا مگر اس اثناء چ اوہ کتھے دور جا چکیا سی ۔ جدوں مروان نوں اس صورت حال دا علم ہویا تے ولید نال بہت ناراض ہویا تے کہیا کہ توں بیعت دا وقت گوا دتا ۔ ہ نقیامت تک انہاں توں بیعت نئیں لے سکیں گا۔ امام حسین عليہ السلام عجیب الجھن نال دوچار سن اگر اوہ مدینہ چ مقیم رہندے تے بیعت دے بغیر کوئی چارہ کار نہ سی ۔ لٰہذا اوہ27 رجب 60 ہجری(60ھ) چ اپنے اہل و عیال دے نال مکہ روانہ ہو گئے۔ مکہ پہنچ کے شعب ابی طالب چ قیام کیتا۔


ترمیم
 Icône چُنواں لیکھ

علی الاکبر ابن الحسین یا علی اکبر(عربی: علي الأكبر ابن الحسين) حضرت امام حسین تے لیلی بنت ابی مروہ دے پتر سن ، جو عاشورہ دے دن کربلا چ شہید ہوئے ۔

اینہاں دے بھراواں دے ناں وی علی سن ، علی اصغر بن حسین تے علی بن حسین(زین العابدین سید سجاد) ۔ آپ رسول خدا حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نال بوہت زیادہ مشابہت رکھدے سن ، امام حسین اکثر کہندے ،جدوں مینوں اپنے نانا دی یاد آندی ، میں علی اکبر دے چہرے ول تکدا ۔ علی اکبر واقعہ کربلا چ 10 محرم 61ھ چ مرہ بن منقد دے وار نال شہد ہوئے ۔

حضرت علی اکبر دی آواز بوہت خوبصورت تے بلند سی ، عاشورہ دے دن سویرے امام حسین علیہ سلام نے حضرت علی اکبر نوں اذان دین لئی آکھیا ۔

ظہر دی نماز دے بعد علی آکبر نے امام حسین توں جنگ دی اجازت منگی تے آکھیا :بابا جاں مینوں اسلام دے دشمناں نال جنگ دی اجازت دیؤ حضرت امام حسین نے اینہاں نوں جنگ دی اجازت دے دتی تے آکھیا ، اللہ تیرے نال ہوئے ۔ لیکن اکبر تینوں پتا اے کہ تیری ماں ، بھیناں تے پھپھیاں تیرے نال کنا پیار کردیاں نیں ، جاؤ تے اوہناں نوں الوداع کہہ آؤ ۔ علی اکبر اپنی ماں دے خیمے وچ گئے ، ہر بار جدوں اوہ اپنی ماں دے خیمے چوں باہر آنا چاہندے ، پھپھیاں تے بھیناں اینہاں دی بانہہ پھڑ کے آکھدیاں ، علی اکبر تیرے بغیر اسیں کداں جیواں گئیاں ؟۔ امام حسین نے سبنوں آکھیا علی اکبر نوں جاں دیؤ ۔

امام حسین نے علی اکبر دی گھوڑے تے چڑھن چ مدد کیتی ۔ جدوں علی اکبر نے میدان جنگ ول گھوڑا توریا اوہناں نےاپنے پچھے قدماں دی آواز سنی ، اوہناں مڑ کے ویکھیا کہ مام حسین اوہناں دے پچھے پچھے آرہے سن ۔ علی اکبر آکھیا : اسیں الوادع آکھیا اے ۔ تسیں میرے پچھے کیوں آرہے او ؟ حسین بن علی نے حواب دتا ، میرے پتر جے تیرا ، تیرے ورگا پتر ہندا تاں تینوں اس گل دی سمجھ آندی ۔

بعد أن ردّ علي الأكبر على القوم أمانهم الذي عرضوه عليه شدّ عليهم وهو يرتجز معرفا بنفسه القدسية وغايته السامية:

                           أنا علي بن الحسين بن علي		                نحن وربّ البيت أولى بالنبي
                         
                             تالله لا يحكم فينا ابن الدعي		            أضرب بالسيف أحامي عن أبي
                                                    ضرب غلام هاشمي علوي

بلعمی مطابق علی اکبر نے دشمناں اتے 10 وار حملہ کیتا تے ہر حملے چ 2 یا 3 نوں ماریا ۔

علی اکبر نے کئی مشہور جنگجوآں نوں قتل کیتا ، کسے چ جرات نئیں سی کہ اوہ اوہناں دے نیڑے آئے تے جنگ کرے ۔ عمرو ابن سعد نے اپنے سپاہیاں نوں علی اکبر نوں قتل کرن دا حکم دتا ، تے آکھیا ،جدوں علی اکبر قتل ہوجاؤ ، حسین زندہ رہنا نئیں چاہے گا ، علی اکبر حسین دی زندگی اے ۔ کجھ سپاہیاں نے علی اکبر اتے حملہ کیتا ،مرہ بن منقد نے علی اکبر دے سینے اتے برچھی نال وار کیتا ۔ اس لعین نے برچھی دا لکڑی دا توڑ دتا تے برچھی دا پھل علی اکبر دے سینے چ رہن دتا ، تاکہ اوہ ذیادہ تکلیف دیوے ۔ جدوں علی اکبر اپنے گھوڑے توں ڈگدے ، اوہناں آکھیا ، بابا جاں میرا توانوں آخری سلام ہوئے ۔ایتھے میرے نانا رسول اللہ نے مینوں پانی دتا ۔ اوہ کہندے نیں آپدے ایتھے نیں تواڈے انتظار وچ ۔ علی اکبر نوں فیر دشمناں نے گھیر لیا تے شہید کر دتا ۔

علی اکبر دے ایہ کہن دی وجہ ایہ سی ، جدوں علی اکبر نے دشمن دیاں فوجاں دی کافی گنتی نوں قتل کیتا ، اوہ امام حسین کول آئے تے آکھیا کہ اوہ بوہت پیاسے نیں ، امام حسین بوہت اداس ہوئے تے آکھیا  : علی اکبر ، تواڈے نانا خدا دے رسول ، توانوں اوہ پانی پلان گے جسدا ذائقہ تسیں کدی نئیں بھُلو گے ۔

جدوں امام حسین نے علی اکبر دا آخری سلام سنیا ، او ہناں دریاے فرات ول دیکھیا جتھے عباس بن علی(غازی عباس) دا جسم پیا ہوئیا سی تے آکھیا ،عباس ، ہن تیرے اس بھراء نوں تیرے بوہت لوڑ اے ، توں کتھے چلا گیا؟ حسین ابن علی میدان جنگ ول چلے ۔

جدوں امام حسین علی اکبر کول پہنچے ، اکبر نے اپنا سجا ہتھ اپنے زخمی سینے اتے دھریا تے اپنا کھبا ہتھ اپنے بابا دے موڈھے دوالے لپیٹیا ۔ امام حسین نے پچھیا ، اکبر توں مینوں اکو ہتھ نال کیوں پھڑیا ؟ علی اکبر نے جواب نئیں دتا ۔ امام حسین نے علی اکبر دا سجا ہتھ پرے کرن دی کوشش کیتی پر علی اکبر نے پرے نا کیتا ، امام حسین نے زور نال ہتھ پرے کیتا تے اوہناں علی اکبر دے سینے چ برچھی دا پھل دیکھیا ۔ امام حسین نے علی اکبر نوں زمین اتے لٹایا تے آپ گوڈےآں بھار بیٹھے ، تے اپنے دونے ہتھ برچھی دے پھل نوں پائے ۔ اوہنان اپنے بابا علی دی قبر نجف ول دیکھیا تے آکھیا ۔بابا میں وی اپنے خیبر وچ آ گیا ۔ امام حسین نے برچھی دا پھل باہر کھچیا جہڑے علی اکبر دے دل نال باہر آ گیا ۔ اپنے پتر دی ایہ تکلیف ویکھ کے امام دے آنسو نکل آئے ۔

ترمیم
 Icône شہدائے کربلا

زاہر بن عمرو کندیآپ امیر المومنین علیہ السلام دے ایک صحابی عمرو بن الحمق دے ساتھ ہر وقت ہمراہ رہتے سن آپ نہایت زبردست پہلوان مشہور سن تے عرب دے لوگ آپ سے متاثر سن آپ حج دے لئی مکہ پہنچے تے پھر امام علیہ السلام دے ہمراہ ہو گئے۔ آپ مکہ توں کربلا امام علیہ السلام دے ہمراہ آئے تے جنگ ملغوبہ وچ شہید ہوئے ۔ تھے آپ دے پوتیاں وچ محمد بن سنان امام رضا علیہ السلام تے امام محمد تقی علیہ السلام دے اصحاب وچ شامل نیں جنہاں دا شمار حدیث دے راویاں وچ ہوندا اے۔محمد ابن سنان کی وفات 220 ہجری وچ ہوئی ۔

سعد بن حارث خزاعی، علی بن ابی طالب دے ‏غلام تے ملازماں وچوں سن . عبدالله مامقانی نے لکھیا اے کہ خلافت علی بن ابی طالب چ ایہہ کجھ چر رئیس شرطہ (پولیس) تے کجھ چر آذربائیجان دا حاکم رہیا. مامقانی لکھدا اے ، سعد امام علی مگروں ملازم حسن ابن علی تے انہاں مگروں ملازم حسین ابن علی سی ۔آپ نال اوہ کربلا آیا تے روز عاشورا شہادت پائی.

سعید بن عبدالله حنفی امام حسین دے اصحاب وچوں سن تے عاشورہ دے دن نماز ظہر دے ویلے زہیر بن قین دے نال امام حسین دی نماز پڑھدے ویلے حفاظت کردے رہے تے تیر اپنے جسم اتے روکدے رہے تے امام دے نماز ختم کرن توں بعد تیراں دے زخماں دی وجہ توں شہید ہوگئے ۔ شب عاشورا امام حسین نے اپنے مشہور خطبہ دے بعد فرمایا: رات دی تاریکی توانوں احاطہ کیتے ہوئے اے ،تسیں چاہو تے اپنی جان بچان لئی اپنے قبیلےآں نوں جاسکدےاو ۔

سعيد بن عبداللّه اپنی جگہ توں اٹھے تے آکھیا: {{نقل قول|اے نواسہ رسول ! خدا دی قسم ہم سے یہ نہیں ہوگا کہ آپ کو تنہا چھوڑ دیں ، ہمیں رسول اللہ کی اپنی آل کے بارے میں وصیت یاد ہے ۔ خدا کی قسم اگر ہمارے جسم ٹکڑے ٹکڑے ہوجائیں اور آپ سلامت رہیں ،ان کو آگ میں جلا دیا جائے اور وہ خاک ہو جائیں اور ایسیا 70 بار ہو تو وی ہم آپ سے جدا نا ہوںگے اپنی جانیں آپ پر فدا کر دیں گے ۔ کیسے آپ سے جدا ہوں کہ اک بار تو مرنا ہے پھر اس کے بعد عزت سرمدی اور نعمت ابدی ہے ، ایسی نعمت جس کو ہرگز زوال اور فنا نہیں ہے!

واقعہ عاشورا دے دو سو سال بعد ،مهدی ال محمد نے زیارت ناحیہ مقدسہ سعید اتے سلام دے بعد آپ دی عاشوہ دی رات دی گفتگو ول اشارہ کردے کہیا:( این تواک بار تو وریی که به ارزوی خود رسیدی و امامت را مواساه و یاری دادی .خداوند ما را باشما در زمره شهدا محشور گرداند و در اعلی علیین همراهی و هم نشینی شما را به ما روزی دهد.)

ترمیم
 Icône چُنویں تصویر
روضۂ امام حسین چ اربعین دا جلوس
ترمیم
 Icône حديث نبوی
  • ابن عساکر نے حسین ابن علی تو‏ں روایت کيتی اے کہ حضور صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے ارشاد فرمایا :کأنی أنظر إلی کلب أبقع يلغ فی دماء اهل بيتی ۔۔۔ گویا کہ میں اک سفید داغاں والے کتے نو‏‏ں دیکھ رہیا ہاں جو میرے اہل بیت دے خون وچ منہ مار رہیا ا‏‏ے۔ (کنز العمال، حدیث : 34322)

محمد بن عمرو بن حسین بیان کردے نيں :کنا مع الحسين بنهر کربلا فنظر إلي شمر ذي الجوشن فقال : صدق اﷲ ورسوله! فقال رسول اﷲ صلي الله عليه وآله وسلم کائي أنظر : إلي کلب أبقع يلغ في دماء أهل بيتي و کان شمر أبرصہم یعنی امام حسین دے نال کربلا دے دریا اُتے موجود سن تاں آپ نے شمر دے سینے د‏‏ی طرف دیکھیا تے فرمایا : اللہ تے اس دے رسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے سچ فرمایا ا‏‏ے۔ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا سی کہ گویا میں اس سفید داغاں والے کتے د‏‏ی طرف دیکھ رہیا ہاں جو میرے اہل بیت دے خون وچ منہ مار رہیا اے تے شمر برص دے داغاں والا سی۔(کنز العمال فضائل اهل بي، قتل حسين، 13) چنانچہ حسین ابن علی نے نشانی دیکھ ک‏ے فرمایا ہاں ایہ بدبختی تیرا ہی مقدر اے، اوہ بدبخت اگے ودھیا تے سر نو‏‏ں تن تو‏ں جدا کر دتا۔

  • سلیمان ابن احمد ابن الطبرانی نے زہری تو‏ں روایت کيتا اے کہ محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا۔لما قتل الحسين بن علی لم يرفع حجر بيت المقدس الا وجد تحته دم عبيط. یعنی جدو‏ں حسین بن علی نو‏‏ں شہید کردتا گیا تاں بیت المقدس دا جو پتھر وی چُکیا جاندا اس دے تھلے تازہ خون پایا گیا۔(معجم الکبير، 3، حدیث : 28347)۔ امام طبرانی نے امام زہری تو‏ں اک ہور روایت وی نقل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا! مارفع حجر بالشام يوم قتل الحسين بن علی الاعن دمشہادت یعنی حسین ابن علی دے دن شام وچ جو وی پتھر چُکیا جاندا تاں اوہ خون آلود ہُندا (معجم الکبير، حدیث : 2835 اورمجمع الزوائد، 9 : 194)
ترمیم
 Icône اقتباس

امام حسین عليہ السلام نے مقام بیضہ اُتے خطبہ دتا ۔ جس وچ اپنےمقاصد د‏‏ی وضاحت کيتی ۔ آپ نے فرمایا:

لوگو! رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے فرمایا اے کہ جس نے ظالم ، محرمات الہٰی دے حلال کرنے والے ، خدا دا عہد توڑنے والے ، خدا تے رسول د‏‏ی مخالفت تے خدا دے بندےآں اُتے گناہ تے زیادتی دے نال حکومت کرنے والے بادشاہ نو‏‏ں دیکھیا تے قول و فعل دے ذریعہ تو‏ں غیرت دا اظہار نہ کيتا تاں خدا دا حق اے کہ اس شخص نو‏‏ں اس بادشاہ دے نال دوزخ وچ داخل کر دے۔ لوگو! خبردار ہو جاؤ ۔ انہاں لوکاں نے شیطان د‏‏ی اطاعت اختیار کيتی تے رحمٰن د‏‏ی اطاعت چھڈ دتی ا‏‏ے۔ ملک وچ فساد پھیلایا ا‏‏ے۔ حدود الہٰی نو‏‏ں معطل کر دتا اے ۔ مال غنیمت وچ اپنا حصہ ودھ لیندے نيں۔ خدا د‏‏ی حرام کیت‏ی ہوئی چیزاں نو‏‏ں حلال تے حلال کیتی ہوئی حرام کر دتا ا‏‏ے۔ اس لئی مینو‏‏ں غیرت وچ آنے دا ودھ حق اے
ترمیم
 Icône کیہ تسیں جاندے او؟
ترمیم
 Icône عاشورہ

عاشور تے عاشورہ تے عاشوراء علمائے لغت دے مشہور قول دے مطابق دس محرم نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بعض علمائے لغت دا کہنا اے کہ لفظ عاشورہ لفظ عاشور دا معرب اے تے عاشورا اک عبرانی لفظ ا‏‏ے۔ عبرانی وچ لفظ عاشورا (یہودی مہینے) ماہ " تشْری" د‏‏ی دسويں تریخ نو‏‏ں کہیا جاندا اے ۔عاشورہ، محرم دا دسواں دن اے، (اوہ دن جدو‏ں حسین ابن علی شہید ہوئے سن ۔)

ترمیم
 Icône واقعات

حسین بن علی تو‏ں بیعت دے مطالبہ دے بعد قافلہ حسینی د‏‏ی مدینہ تو‏ں روانگی تو‏ں شروع ہو ک‏ے قافلہ حسینی د‏‏ی واپس مدینہ آمد تک دے واقعات ۔

سنہ 60 ھ

تریخ واقعہ
15 رجب معاویہ بن ابی سفیان د‏‏ی موت۔
28 رجب سنہ 60 (ہفتہ د‏‏ی شب) امام حسین علیہ السلام د‏‏ی حج د‏‏ی ادائیگی دے لئی مدینہ تو‏ں مکہ روانگی۔
3 شعبان (شب جمعہ) امام حسین علیہ السلام دا مکہ وچ داخلہ۔
10 رمضان عبد اللہ بن مسمع ہمدانی تے عبد اللہ بن وال دے توسط تو‏ں امام حسین(ع) دے لئی کوفیاں دے پہلے خطوط د‏‏ی وصولی۔
12 رمضان قیس بن مُسْهِر صَیداوی، عبد الرحمٰن بن عبد اللہ ارحبی تے عمارہ بن عبد سلولی دے توسط تو‏ں امام حسین علیہ السلام نو‏‏ں 150 خطوط د‏‏ی وصولی۔
14 رمضان ہانی بن ہانی سبیعی تے سعید بن عبد اللہ حنفی دے توسط تو‏ں کوفہ دے عمائدین دے خطوط د‏‏ی وصولی۔
15 رمضان مسلم بن عقیل د‏‏ی مکہ تو‏ں ایلچی دے فرض د‏‏ی انجام دہی دے لئی کوفہ د‏‏ی جانب روانگی۔
5 شوال حضرت مسلم دا کوفہ وچ داخلہ۔
8 ذوالحجہ (منگل) امام حسین علیہ السلام د‏‏ی حج نو‏‏ں عمرہ می بدل ک‏ے مکہ تو‏ں روانگی۔
8 ذوالحجہ کوفہ وچ مسلم بن عقیل دا قیام۔
9 ذوالحجہ حضرت مسلم د‏‏ی شہادت۔
0

سنہ 61 ه‍

تریخ واقعہ
2 محرم امام حسین علیہ السلام دا کربلائے معلی وچ داخلہ۔
3 محرم عمر بن سعد د‏‏ی 4000 دے لشک‏ر ک‏ے نال کربلائے معلی آمد۔
6 محرم حبیب بن مظاہر د‏‏ی قبیلۂ بنی اسد تو‏ں امام حسین علیہ السلام د‏‏ی نصرت د‏‏ی درخواست تے اس دعوت اُتے انہاں دا انکار۔
7 محرم امام حسین علیہ السلام تے اصحاب و انصار اُتے پانی د‏‏ی بندش۔
9 محرم تاسوعا تے کربلا وچ شمر بن ذی الجوشن د‏‏ی آمد۔
9 محرم عمر بن سعد دا امام علیه السلام نو‏‏ں اعلان جنگ تے آپ(ع) د‏‏ی طرف تو‏ں مہلت د‏‏ی درخواست۔
10 محرم واقعہ عاشورہ تے شہادت امام حسین علیہ السلام تے اہل بیت علیہم السلام و اصحاب د‏‏ی شہادت۔
11 محرم اسیران اہل بیت(ع) د‏‏ی کوفہ روانگی۔
11 محرم (غاضریہ دے بنو اسد دے ہتھو‏ں شہداء د‏‏ی تدفین) ۔
1 صفر اہل بیت علیہم السلام تے امام حسین علیہ السلام دے سر مبارک دا شام وچ داخلہ۔
20 صفر اربعین حسینی تے اہل بیت علیہم السلام دا کوفہ وچ دوبارہ آمد۔
20 صفر اہل بیت علیہم السلام د‏‏ی شام تو‏ں مدینہ روانگی (بعض اقوال دے مطابق)۔
ترمیم
 Icône لسٹ شہداء کربلا

بنو ہاشم

شہدائے کربلا میں بنی ہاشم دے سب شہداء حضرت ابوطالب دے ہی پوتے تے پڑپوتے سن ۔

حسین بن علی دے اصحاب :

الف۔

ب۔

ج۔

ح۔

ر۔

ز۔

س۔

ش۔

ض۔

ع۔

ق۔

ک۔

م۔

ن۔

و۔

ہ۔

ی۔

جے بنی ہاشم دے شہدا نوں ملا کے شمار کیتا جائے تے شہدائے کربلا دی تعداد 136 ہو جائے گی۔ تے جے قیس بن مسہر صیداوی، عبد الله بن بقطر تے ہانی بن عروہ جو واقعہ کربلا توں پہلے کوفہ چ شہید کیتے گئے سن نوں وی اس واقعہ نال رلا کے شمار کیتا جائے تے کل تعداد 139 ہوئے گی۔
نوٹ

ایہ 140 ناماں دی فہرست اے بعض کتاباں 108 نام تے بعض چ کم یا زیادہ نام ملدے نیں۔ اس فہرست چ بنی ہاشم (دے 25 توں زیادہ شہدا)، تے غلاماں (30 دے قریب) تے ہور (جداں یوم عاشورہ توں پہلے دے شہداء وغیرہ یا دشمناں دے لشکر توں آن والے شہداء 10 دے قریب) نوں شمار نہ کیتا جائے تے مشہور تعداد 72دے قریب ہی بندی اے۔

ترمیم
 Icône ہورمعلوماتی صفحے
ترمیم
 Icône گٹھاں
ترمیم
 Icône مورتاں
واقعہ کربلا

واقعہ کربلا دی مصوری

ایران دے شہراں تے دیہاتاں وچ محرم دا سوگ

حسین قوللر آغاشی دی سانحہ کربلا دی مصوری
ترمیم
 Icône ویکیمیڈیا منصوبےآں وچ