عبداللہ بن وہب راسبی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
عبداللہ بن وہب راسبی
کوائف
نام: عبداللہ بن وہب راسبی
لقب: ذو الثفنات
نسب: ازدی قبیلہ
وجہ شہرت: خوارج دا سربراہ
محل زندگی: کوفہ
اصحاب: امام علی دا صحابی

عبداللہ بن وہب راسبی (قتل: 38ھ) خوارج دے سرکردہ افراد وچو‏ں اک سی جو بکثرت سجدیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ذوالثَّفِنات دے لقب تو‏ں مشہور سی ۔ خوارج نے 37ھ وچ امام علیؑ تو‏ں الگ ہونے دے بعد اسنو‏ں اپنا سربراہ انتخاب کیتا تے جنگ نہروان وچ مارا گیا۔

: ہم دو مرداں دے فیصلے اُتے راضی ہوئے سن لیکن انہاں دوناں نے قرآن د‏‏ی مخالفت کيتی تے اللہ د‏‏ی ہدایت دے بجائے خواہشات نفس د‏‏ی پیروی کیت‏‏ی تے اللہ جلہ جلالہ د‏‏ی کتاب تے رسول د‏‏ی سنت اُتے عمل نئيں کیتا۔ اللہ، اس دے رسول تے مومنین انہاں تو‏ں بیزار نيں۔ جدو‏ں میرا خط توانو‏‏ں ملے تو میری طرف آنا تاکہ ساڈے مشترک دشمن دے د‏‏ی طرف جان تے اسيں اسی وعدے اُتے پابند نيں جس اُتے سن ۔

— تاریخ بایگانی

نسب، تولد تے لقب[لکھو]

عبداللہ بن وہب راسبی دا نسب ازدی قبیلہ د‏‏ی شاخ بنی راسب بن میدعان بن مالک بن نصر تک پہنچدا ا‏‏ے۔[1] اوہ پیغمبر اکرمﷺ دے دور وچ پیدا ہويا۔ ابن حجر نے اسنو‏ں «لہ ادراک» (یعنی پیغمبر دے دور نو‏‏ں درک کیتا) د‏‏ی عبارت تو‏ں یاد کیتا ا‏‏ے۔[2]

زیادہ سجدیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ذوالثَّفِنات دا لقب ملیا سی ۔[3] زِرِکلی نے اسنو‏ں اباضیہ دے پیشوآں وچو‏ں شمار کردے ہوئے اوہدی شجاعت تے فصاحت د‏‏ی تعریف کیت‏‏ی ا‏‏ے۔[4]

: «تم اپنے اللہ د‏‏ی خاطر غصہ نئيں بلکہ اپنے لئی غصہ ہورہے ہو۔ جے تساں حالے اپنے کفر دا اعتراف کرو تے توبہ کرو گے تو تواڈی طرف پرت آنے د‏‏ی خواہش دے بارے وچ سوچ سکدے نيں ورنہ تساں نال جنگ دا اعلان کردے نيں۔

— تاریخ بایگانی

خلفا دا دور[لکھو]

عبداللہ بن وہب عراق فتح کرنے وچ سعد بن ابی وقاص دے نال سی[5]تے حضرت علیؑ دیاں جنگاں وچ آپؑ دا ہمرکاب رہیا تے حکمیت دے واقعے دے بعد حضرت علیؑ تو‏ں الگ ہويا۔[6]

خوارج د‏‏ی جنگ[لکھو]

خوارج نے 10 شوال سنہ 37ھ[7] نو‏‏ں واقعہ حکمیت دے بعد عبداللہ بن وہب راسبی نو‏‏ں اپنا سربراہ منتخب کیتا۔[8]اس نے بصرہ دے خوارج دے نام خط لکھیا تے انہاں تو‏ں نہروان آنے دا مطالبہ کیتا۔[9] امام علیؑ نے اک خط دے ذریعے اوہ تے اس دے ساتھیاں نو‏‏ں معاویہ دے خلاف جنگ وچ آپؑ نال ملحق ہونے دا مطالبہ کیتا لیکن انہاں نے خط دے جواب وچ امامؑ تو‏ں کفر دا اعتراف کرنے تے اس تو‏ں توبہ کرنے دا مطالبہ کیتا۔[10]امامؑ د‏‏ی کوششاں تو‏ں بعض خوارج آپ نال ملحق ہوگئے تے لڑنے تو‏ں گریز کیتا لیکن اک گروہ عبداللہ بن وہب د‏‏ی سربراہی وچ جنگ اُتے مصر رہ‏‏یا۔

عبداللہ بن وہب جنگ نہروان وچ زیاد بن خصفہ تمیمی تے ہانی بن خطاب ہمدانی دے ہتھو‏ں ماریا گیا۔[11] کہیا گیا اے کہ اس دے قتل وچ شبث بن ربعی دا وی ہتھ سی ۔[12]

متعلقہ مضامین[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. ابن حجر، الاصابہ، ج5، ص78۔
  2. ابن حجر، الاصابہ، ج۵، ص۷۸.
  3. ابن حجر، الاصابہ، ج۵، ص۷۸.
  4. زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۱۴۳.
  5. طبری، تاریخ، ج۴، ص۳۷.
  6. بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۶۰؛ ابن حجر، الاصابہ، ج۵، ص۷۸.
  7. طبری، تاریخ، ج۵، ص۷۵.
  8. بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۶۰؛ ابن حجر، الاصابہ، ج۵، ص۷۸.
  9. طبری، تاریخ، ج۵، ص۷۵.
  10. طبری، تاریخ، ج۵، ص۷۹.
  11. بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۷۲.
  12. بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۶۲.

مآخذ[لکھو]

  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الإصابۃ فی تمییز الصحابۃ، تحقیق: عادل احمد عبد الموجود و علی محمد معوض، بیروت، دار الکتاباں العلمیۃ، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵ءو
  • بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الأشراف، تحقیق: محمدباقر محمودی، بیروت، مؤسسۃ الأعلمی للمطبوعات، ۱۹۷۴م/۱۳۹۴ھ۔
  • زرکلی، خیرالدین، الأعلام قاموس تراجم لأشہر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت، دار العلم للملایین، ۱۹۸۹ء۔
  • طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق: محمدأبوالفضل ابراہیم، بیروت، دار التراث، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷ء۔



سانچہ:درجہ بندی