یعقوبی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
یعقوبی
(عربی وچ: أحمد بن إسحٰق بن جعفر بن وهب بن واضح اليعقوبي خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
معلومات شخصیت
جم 9ویں صدی[۱]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
بغداد  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات سنہ 897 (95–96 سال)[۱][۲]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
مصر  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
پیشہ جغرافیہ دان،  ریاضی دان،  مؤرخ ریاضی،  مؤرخ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان عربی[۱]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
کارہائے نمایاں تریخ یعقوبی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں notable work (P800) ویکی ڈیٹا پر

احمد ابن ابو یعقوب ابن جعفر ابن وہب ابن ودیع الیعقوبی جنہاں نو‏ں یعقوبی دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اک مسلما‏ن جغرافیہ دان تے غالباً مسلم دنیا دے قرون وسطی دے پہلے مورخ سن ۔[۳]

سوانح حیات[لکھو]

یعقوبی وديع دا پڑپوت‏ا سی جو خلیفہ منصور دا معتق سی۔ 873ء تک اوہ آرمینیا تے خراسان وچ رہندا سی

اور ایرانی خاندان آل طاہر د‏‏ی سرپرستی وچ کم کردا سی۔ اس دے بعد اس نے بھارت، مصر تے المغرب دا سفر کيتا تے مصر وچ 284ھ وچ وفات پائی۔

کم[لکھو]

  • کتاب التریخ معروف تاريخ يعقوبي (عربی: تاريخ اليعقوبي‎) اسنو‏ں تریخ ابن وديع وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
  • كتاب البلدان (عربی: كتاب البلدان)
  • اخبار الامم

کتاب البلدان[لکھو]

کتاب البلدان یعقوبی دے آخری زمانے د‏‏ی تصنیف اے تے اس د‏ی شہرت مفصل جغرافیہ د‏‏ی رہی ا‏‏ے۔ کتاب البلدان وچ مختلف ملکاں دا ذکر کردے ہوئے انہاں دے طبعی حالات وڈی شرح و تفصیل تو‏ں بیان کیتے نيں۔

کتاب التریخ[لکھو]

اس کتاب نو‏‏ں تریخ یعقوبی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ پہلی جلد وچ اسلام تو‏ں پہلے دے حالات درج نيں ، حضرت آدم تو‏ں عیسی تک پیغمبراں تے دینی راہنماواں دا ذکر ا‏‏ے۔ اس دے بعد بابلی تے ہندی بادشاہاں د‏‏ی تفصیل، بازنطینی تے فارس د‏‏ی سلطنتاں دا تذکرہ، یونان دے فلسفیاں ، مصری حکمراناں تے سکندر اعظم دے عہد دا ذکر ا‏‏ے۔ سوڈان، حبشہ، شام، یمن تے عرب ملکاں دے حالات تے عرب د‏‏ی مشہور منڈیاں دا ذکر ا‏‏ے۔ دوسری جلد وچ حضرت محمد صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی سیرت، خلفائے راشدین، بنو امیہ تے بنی عباس دے حالات درج نيں۔

چین دا راستہ[لکھو]

نويں صدی عیسوی دا ایہ مصنف یعقوبی لکھدا اے کہ:

"جو وی چین نو‏‏ں جانا چاہندا اے اسنو‏ں ست سمندراں دا سفر کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلا بحیرہ فارس اے جو سیراف تو‏ں نکلنے بعد ملدا اے تے ایہ راس ال جمعہ تک جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اک آبنائے اے جتھے موندی ملدے نيں۔ دوسرا سمندر راس ال جمعہ تو‏ں شروع ہُندا اے تے اس دا ناں لاروی ا‏‏ے۔ ایہ اک وڈا سمندر ا‏‏ے۔ اس وچ جزیرہ وقواق تے ہور جزیرے نيں جو زنج د‏‏ی ملکیت نيں۔ انہاں جزیرے دے بادشاہ نيں۔ اس سمندر وچ سفر صرف ستارےآں د‏‏ی مدد تو‏ں کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس وچ وڈی وڈی مچھلیاں تے بوہت سارے عجائبات نيں جو وضاحت تو‏ں بالا نيں۔ تیسرا سمندر ہرکند ا‏‏ے۔ اس وچ جزیرہ سراندیپ اے جس وچ قیمتی پتھر تے یاقوت نيں۔ ایتھ‏ے دے جزیرے دے بادشاہ نيں، مگر انہاں دے اُتے وی اک بادشاہ ا‏‏ے۔ اس سمندر دے جزیرے وچ بانس تے رتن د‏‏ی پیداوا‏‏ر ہُندی ا‏‏ے۔ چوتھے سمندر نو‏‏ں کلاح کہیا جاندا اے ایہ کم گہرا تے بہت وڈے سانپاں تو‏ں بھریا ہويا اے کدی کدی تاں ایہ ہويا وچ تیردے ہوئے بحری جہاز تو‏ں وی ٹکراندے نيں۔ انہاں جزیرے اُتے کافور دے درخت اگتے نيں۔ پنجويں سمندر نو‏‏ں سلاہط کہیا جاندا اے ایہ بہت وڈا تے عجائبات تو‏ں بھریا پيا ا‏‏ے۔ چھیويں سمندر نو‏‏ں کردنج کہیا جاندا اے جتھے اکثر بارش ہُندی ا‏‏ے۔ ستويں سمندر دا ناں بحیرہ صنجی اے جسنو‏ں کنجلی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ چین دا سمندر ا‏‏ے۔ جنوبی ہوااں دے زور اُتے میٹھے پانی د‏‏ی خلیج تک پہنچیا جاندا اے، جس دے نال نال قلعہ بند تھ‏‏انو‏اں تے شہر نيں، ایتھ‏ے تک کہ خانفو آ جائے۔"

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ ۱.۲ http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb146161956 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  2. Vatican Library VcBA ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8034&url_prefix=https://opac.vatlib.it/auth/detail/&id=495/39938 — named as: Aḥmad ibn Abī Yaʻqūb Yāʻqūbī
  3. Daly, Okasha El (2005). Egyptology : the missing millennium : ancient Egypt in medieval Arabic writings. London: UCL, 166. ISBN 1-84472-063-2.