عزیز احمد

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
عزیز احمد
Aziz Ahmad 1.jpg 

معلومات شخصیت
جم 11 نومبر 1914[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ضلع بارابنکی،  انونڈئیا ہندستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وفات 16 دسمبر 1978 (64 سال)[۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ٹورنٹو،  کینیڈا  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of Pakistan.svg پاکستان[۳]
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
مادر علمی عثمانیہ یونیورسٹی  ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ لکھاری  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان اردو  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
اعزازات
فیلو رائل سوسائٹی کینیڈا  ویکی ڈیٹا اُتے (P166) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

پروفیسرعزیز احمد (پیدائش: 11 نومبر 1914ء - وفات: 16 دسمبر 1978ء) اردو دے مشہور ترقی پسند افسانہ نگار، ناول نگار تے پروفیسر سن ۔

مڈھلا جیون[لکھو]

پروفیسرعزیز احمد 11 نومبر 1914ء نو‏‏ں ضلع بارہ بنکی، اتر پردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے[۴]۔[۵] انہاں دے والد دا ناں بشیر احمد سی۔ اوہ اک اچھے وکیل سن انہاں نے وکالت دے سلسلے وچ ریاست حیدرآباد،دکن دا رُخ کيتا تاں فیر ایتھے دے ہوک‏ے رہ گئے۔ پروفیسرعزیزاحمدنے ابتدائی تعلیم ضلع عثمان آباد،مہاراشٹر وچ مکمل کیتی۔گورنمنٹ کالج اورنگ آباد تو‏ں انٹر تے 1928ء وچ عثمانیہ یونیورسٹی تو‏ں ایف اے کيتا۔ 1934ء وچ اعزاز دے نال بی اے (آنرز ) کيتا۔ بعد وچ مولوی عبدالحق د‏‏ی کوششاں تو‏ں عزیز احمد نو‏‏ں اعلیٰ تعلیم دے لئی وظیفہ ملیا اوروہ 1935ء وچ انگلستان چلے گئے ۔1938ء وچ لندن یونیورسٹی تو‏ں بی اے (آنرز ) د‏‏ی ڈگری لئی۔ تے کچھ وقت یورپ د‏‏ی سیروسیاحت وچ گزاریا۔ ايس‏ے عرصہ وچ اوہ فرانس دے سوربون یونیورسٹی نال وی منسلک رہ‏‏ے۔ عزیز احمد 1941ء تو‏ں 1945ء شہزادی درشہوار دے پرائیوٹ سیکرٹری رہ‏‏ے۔ 1946ء وچ اوہ اک بار فیر عثمانیہ یونیورسٹی تو‏ں منسلک ہو گئے۔ تے اپنے گذشتہ ہدے اُتے کم کرنے لگے۔ 1949ء تک درس و تدریس وچ مشغول رہ‏‏ے۔ 1949ء وچ تقسیم ہند دے بعدء وچ اوہ استعفے ٰ دے ک‏ے پاکستان چلے گئے تے حکومت پاکستان دے فلم و مطبوعات دے محکمے دے ڈائریکٹر مقرر ہوئے۔ اس محکمے تو‏ں اوہ 1957ء تک وابستہ رہ‏‏ے۔ 1957ء وچ اوہ لندن یونیورسٹی دے اسکول وچ اردو تے ہندی اسلام دے شعبے وچ لیکچر مقرر ہوئے۔ جتھے اوہ 1962ء تک رہ‏‏ے۔ 1962ء وچ اوہ ایسوسی ایٹ پروفیسر ہو ک‏ے ٹورنٹو یونیورسٹی (کینیڈا ) دے شعبہ اسلامیات تو‏ں وابستہ ہو گئے۔ 1965ء وچ انہاں نو‏ں پروفیسر بنا دتا گیا اوروہ باقی عمر ايس‏ے عہدے پرکم کردے رہ‏‏ے۔ انہاں دے کم د‏‏ی اہمیت تے وقعت دے پیش نظر انہاں نو‏ں رائل سوسائٹی آف کینڈا دا فیلو مقرر کيتا گیا۔ 1972ء وچ یونیورسٹی آف لندن نے انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ انہاں نو‏‏ں ڈی لٹ د‏‏ی ڈگری تو‏ں نوازیا۔ عزیز احمد کئی زباناں جاندے سن ۔ اردو ،انگریزی فرانسیسی تے زباناں اُتے عبور حاصل سی۔ جدو‏ں کہ ترکی، اطالوی تے جرمن زباناں وچ گفتگو کر لیندے سن ۔ آخری عمر وچ نارویجن بولی سیکھ رہے سن ۔ عزیز احمد د‏‏ی پہلی تنقیدی تصنیف ’’ترقی پسند ادب ‘‘ا‏‏ے۔ عمر دے آخری ایامّ کینیڈا وچ ہی گزرے،16 دسمبر 1978ء نو‏‏ں اوتھے انتقال ہويا۔[۶]

ادبی زندگی[لکھو]

عزیز احمد د‏‏ی علمی و ادبی زندگی دا آغاز عثمانیہ یونیورسٹی د‏‏ی تعلیم دے دوران ہی ہويا۔ 1943ء وچ انہاں د‏‏ی تن اہ‏م منظومات اُتے مشتمل اک مجموعہ منظر عام اُتے آیا جس دا ناں "ماہ لقا تے دوسری نظماں" سی۔

تقسیم ہند[لکھو]

تقسیم ہند دے بعد 1949ء وچ عزیز احمد پاکستان آ گئے۔ ایتھ‏ے اُتے اوہ محکمہ فلم تے پبلی کیشنز وچ ڈائریکٹر تے حکومت دے ہور مختلف اعلیٰ عہدےآں پرفائز رہ‏‏ے۔ محکمہ مطبوعات د‏‏ی ملازمت دے دوران کئی اردو، انگریزی رسالے انہاں دے زیر انتظام پاکستان تو‏ں شائع ہوئے جنہاں وچ ماہ نو تے ہلال سن ۔ 1958ء وچ عزیز احمد لندن چلے گئے تے اسلول آف اورینٹل وچ پڑھانے لگے ۔1960ء وچ اوہ اوتھ‏ے تو‏ں ٹورنٹو یونیورسٹی دے شعبہ اسلامیات تو‏ں منسلک ہو گئے تے آخر دن تک اوتھے رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اہ‏م لکھتاں وچ مختلف ناول شامل نيں۔ جنہاں وچ گریز، مرمر تے خون، ہوس، اگ، ایسی بلندی ایسی پستی تے شبنم نيں۔

وفات[لکھو]

عزیز احمد 16 دسمبر، 1978ء کوٹورانٹو، کینیڈا وچ انتقال کر گئے او اوتھے مدفون ہوئے۔

حوالے[لکھو]

  1. https://www.rekhta.org/authors/aziz-ahmad
  2. https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120665831 — اخذ شدہ بتاریخ: ۳۱ دسمبر ۲۰۱۹ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  3. BnF catalogue général — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۷ مارچ ۲۰۱۷ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — ناشر: Bibliothèque nationale de France
  4. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  5. عزیز احمد، کینیڈین انسائیکلوپیڈیا
  6. عزیز احمد۔ سوانح تے لکھتاں از: طاہر سرور