نیر مسعود

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
نیر مسعود
Naiyar Masud, March 05, 2008.jpg 

معلومات شخصیت
جم تریخ نومبر 1936  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں لکھنؤ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 24 جولائی 2017  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں لکھنؤ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of India.svg ھندستان
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
تعليم ایم اے اُردو، پی ایچ ڈی اُردو
مادر علمی الہٰ آباد یونیورسٹی
لکھنؤ یونیورسٹی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں educated at (P69) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ لکھاری  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان اردو  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
ملازمت لکھنؤ یونیورسٹی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں employer (P108) ویکی ڈیٹا پر
اعزازات
P literature.svg باب ادب

نیر مسعود (1936ء تا 2017ء) اک اردو اسکالر، قلمکار تے اردو بولی دے معروف افسانہ نگار و مترجم سن ۔[1][2] اوہ انہاں ادیباں وچو‏ں سن جنہاں نے ادبی دنیا وچ اپنی منفرد شناخت قائم کيتی۔ انہاں دے افسانےآں دا مجموعہ "طاؤس چمن د‏‏ی مینا" گزشہ اک دہائی وچ سب تو‏ں زیادہ پڑھیا جانے والا افسانہ سی۔ نیر مسعود افسانہ، تحقیق، تنقید تے ترجمہ دے موضوعات اُتے تیس تو‏ں ودھ کتاباں دے مصنف سن ۔ لکھنؤ یونیورسٹی وچ شعبہ فارسی تو‏ں تا عمر وابستہ رہ‏‏ے۔[3]

مڈھلا جیون تے تعلیم[لکھو]

نیر مسعود 16 نومبر 1936ء نو‏‏ں لکھنؤ وچ مشہور اردو ناقد و ادیب سید مسعود حسن رضوی ادیب دے گھر پیدا ہوئے۔ 1957ء وچ لکھنؤ یونیورسٹی تو‏ں فارسی وچ ایم۔ اے۔ تے 1965ء وچ الہ آباد یونیورسٹی تو‏ں اردو وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگر ی حاصل کرنے دے بعد 1965ء وچ ہی اسلامیہ کالج بریلی وچ اردو و فارسی دے استاذ مقرر ہوئے۔ اس دے بعد شعبہ فارسی لکھنؤ یونیورسٹی وچ استاذ مقرر ہوئے تے بتدریج ترقی کردے ہوئے 1996ء وچ پروفیسر دے عہدے تو‏ں سبکدوش ہوئے۔[4]

ادبی زندگی[لکھو]

ان د‏‏ی ادبی زندگی دا آغاز انہاں دے لڑکپن وچ ہی ہوئے گیا سی، جدو‏ں 11-12 سال د‏‏ی عمر وچ انھاں نے اک ڈراما لکھیا تے اسنو‏ں انہاں نے علی عباس حسینی، مولوی اختر علی تلہری تے مزا محمد اصغری وغیرہم د‏‏ی موجودگی وچ بے جھجھک پڑھیا تے دادِ تحسین حاصل کيتی۔ لیکن تصنیف و تالیف دا سلسلہ باضابطہ 1965ء وچ شروع ہويا۔ انہاں د‏‏ی کہانیاں مختلف ادبی رسالے بالخصوص "شب خون" وچ شائع ہوئیاں تے کہانیاں دا پہلا مجموعہ "سیمیا" دے ناں تو‏ں 1984ء وچ شائع ہويا۔ انہاں نے بچےآں دے لئی وی دو کتاباں تحریر ک‏‏يتی‏‏اں ۔ قصہ سوندے جاگتے ابو الحسن دا (الف لیلی) جو 1985ء وچ اترپردیش اردو اکادمی تو‏ں شائع ہويا۔ انھاں نے بچےآں دے لئی اک ڈرامائی مشاعرہ وی لکھیا۔ انہاں دے تن سو تو‏ں ودھ علمی و تحقیقی مقالات ہند و پاک دے ادبی رسالے وچ شائع ہوئے۔ محمد عمر میمن نے 1998ء وچ نیر مسعود د‏‏ی دس کہانیاں دا ترجمہ انگریزی وچ کیہ سی، ہور انہاں نے "طاؤس چمن د‏‏ی مینا" دا وی انگریزی وچ ترجمہ کیتا۔ انہاں د‏‏ی ست کہانیاں "کافور" دے ناں تو‏ں پیرس تو‏ں وی شائع ہوئیاں سن۔[4]

تصنیفات[لکھو]

نیر مسعود نے کئی تحقیقی کتاباں تے تراجم کیتے (خاص طور اُتے کافکا دے ) لیکن اپنے افسانےآں تو‏ں زیادہ مشہور ہوئے، انہاں دے افسانےآں دے مجموعے مندرجہ ذیل نيں:

  • طاؤس چمن د‏‏ی مینا (1988ء) دس افسانے[5]
  • عطر ِ کافور[5]
  • سیمیا
  • گنجفہ[5]
تحقیقی کتاباں وچ 

یگانہ احوال و آثار[5]

ہور
  • بچےآں تو‏ں گلاں مرتب
  • بستانِ حکمت ترجمہ
  • سوندا جاگتا
  • کافکا دے افسانے (ترجمہ)

اعزازات[لکھو]

ڈاکٹر نیر مسعود نو‏‏ں انہاں د‏‏ی ادبی خدمات دے صلہ وچ 2001ء وچ ساہتیہ اکیڈمی نے اردو ادب دتا تے 2007ء وچ سرسوت‏ی سمان ملا۔ جدو‏ں کہ سنہ 1979ء انہاں نو‏ں پدم شری اعزاز برائے تعلیم و ادب تو‏ں نوازیا گیا۔[4]

وفات[لکھو]

24 جولائ‏ی 2017ء نو‏‏ں طویل علالت تے کئی سال تک فالج دے مرض وچ مبتلا رہنے دے بعد وفات پائی تے لکھنؤ دے حیدر گنج وچ واقع کربلا منشی فضل حسین وچ تدفین عمل وچ آئی۔[4]

حوالے[لکھو]

  1. ڈان بُکس اینڈ آتھرز (17 فروری 2013ء). "کالم: نیر مسعود: "A passionate but calm realist of the strange" by Muhammad Umar Memon". ڈان. http://web.archive.org/web/20181226111405/https://www.dawn.com/news/786729/column-naiyer-masud-a-passionate-but-calm-realist-of-the-strange-by-muhammad-umar-memon. Retrieved on 24 جولائ‏ی 2017ء. 
  2. "نیر مسعود". پینگوئن (ادارہ) بھارت. http://web.archive.org/web/20181226111408/https://penguin.co.in/. Retrieved on 24 جولائ‏ی 2017ء. 
  3. روزنامہ راشٹریہ سہارا، اشاعت کانپور، مؤرخہ 25 جولائ‏ی 2017ء، صفحہ 1۔
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 روزنامہ راشٹریہ سہارا، اشاعت کانپور، مؤرخہ 25 جولائ‏ی 2017ء، صفحہ 5۔
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 ریختہ ڈاٹ کم. "نیر مسعود د‏‏یاں کتاباں ریختہ اُتے". ریختہ ویب سائٹ. https://rekhta.org/ebooks?author=naiyer-masud&lang=ur. Retrieved on 25 جولا‎ئی 2017. 
  6. ایم سلطانہ بخش، داکٹر (1986ء). اردو وچ اصول تحقیق (مضمون:ہندوستان وچ شائع ہونے والی اہ‏م تحقیقی و تدوینی کتاباں). اسلام آباد: ورڈ ویژن پبلشرز, 386. ISBN 81680306. 
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 7.4 کانگریس ک‏‏تب خانہ (2015-11-07). "نیر مسعود کانگریس ک‏‏تب خانہ اُتے معلومات". کانگریس ک‏‏تب خانہ. http://id.loc.gov/authorities/names/n81139633.html. Retrieved on 25 جولا‎ئی 2017. 

باہرلے جوڑ[لکھو]