عصمت چغتائی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

مشہور اردو لکھارن عصمت چغتائی دا اصل ناں عصمت بانو سی۔ اس دا جم اک رجے-پجے مسلم ٹبر وچّ ہویا۔ اوہ اپنے پیؤ دی دس اولاداں وچوں نونویں سی۔ اوہ اجے چھوٹی ہی سی کہ اس دیاں وڈیاں بھیناں دے ویاہ ہو گئے تے اوہ آپو- اپنے گھریں چلیاں گئیاں۔ عصمت نوں گھر وچّ بھین دی تھاں `تے بھراواں دا ساتھ ملیا، جس پاروں اس دے وچاراں وچّ کھلھاپن آیا تے اس نے حوصلے نال اپنی گلّ آکھن دی جاچ سکھی۔

مڈھلا ساہتی سکھیا[لکھو]

عصمت دا وڈا بھرا مرزا عظیم بیگ چغتائی اک لکھاری دے طور تے اردو جگت وچّ اپنی پچھان بنا چکیا سی۔ اودوں عصمت اجے ویہاں ورھیاں دی وی نہیں سی ہوئی۔ عظیم بیگ اس دا بھرا ہی نہیں سی، اس دا استاد وی سی تے راہ نما وی۔ اس دے پریرن صدقہ عصمت نے انگریزی، روسی تے اردو ساہت دا بھرپور ادھٔین کیتا۔

کالجی دور[لکھو]

کالج وچّ پجّ کے عصمت نے انگریزی تے فرانسیسی لیکھکاں نوں پڑھیا جسدا مگروں اس دی لکھت اتے بہت اثر پیا۔ اس دی پہلی کہانی ‘فسادی` اس ویلے دے پرمکھ مہینہ وار ساقی وچّ چھپی تاں ساہتی حلقیاں وچّ چرچہ دا وشا بن گئی۔ عصمت اجے بی.اے. دی سٹوڈنٹ سی کہ اس نے 1936 وچّ لکھنؤ وکھے ہوئی آل انڈیا ترقی پسند انجمن دی تریخی کانفرنس وچّ حصہ لیا۔ اس کانفرنس وچّ اس دی ملاقات اس ویلے دی چرچت اگانھ ودھو لکھارن رشید جہاں نال ہوئی۔ عصمت نے رشید جہاں ورگی بنن دا ٹیچا متھّ لیا۔

ویاہ[لکھو]

بی.اے. تے پھر بی.ٹی. کرن والی اوہ اپنے ویلے دی پہلی مسلمان لڑکی سی۔ اوہ کجھ سماں اک کالج دی پرنسپل وی رہی اتے کجھ سماں اس نے علیگڑھ وکھے نوکری وی کیتی۔ علیگڑھ رہندیاں اس دی ملاقات ایم.اے. وچّ پڑھ رہے شاہد لطیفَ نال ہوئی۔ دوواں وچّ پیار ہو گیا اتے 1942 وچّ اوہناں نے شادی کر لئی۔ اوہناں دے گھر دو دھیاں دا جنم ہویا۔

لحاف ناں دی کہانی[لکھو]

ویاہ توں دو مہینے پہلاں عصمت نے ‘لحاف` ناں دی کہانی لکھی، جس دے چھپدیاں ہی ساہتی جگت وچّ کوہرام مچّ گیا۔ عصمت `تے ننگیجوادی ہون دا الزام لگا اتے اوہ دو ورھے لاہور دی عدالت وچّ اس سنبندھی مقدمے دیاں پیشیاں بھگتدی رہی۔ عدالت نے مقدمہ خارج کر دتا۔

ممبیئی چ[لکھو]

اخیر عصمت نے بمبئی نوں اپنا پکا ٹکانا بنا لیا، جتھے اوہ انسپیکٹر آف سکولز وی رہی تے اس نے فلماں نال وی رشتہ جوڑ لیا۔ اس نے 12 فلماں دیاں کہانیاں لکھیاں، 5 فلماں آپ بنائیاں اتے اک فلم (جنونّ) وچّ اداکاری وی کیتی۔

رچناواں[لکھو]

عصمت دیاں کہانیاں، ناٹک اتے لیکھاں دے کئی مجموعے، دو ناول تے تنّ ناولٹ شائع ہوئے۔کلیاں تے چوٹیں اس دے مڈھلے کہانی-مجموعے سن۔ ایہناں توں مگروں اس دیاں شائع ہوئیاں کتابان ہن-ایک بات، چھوئی موئی، دھانی بانکے، دو ہاتھ خرید لو، اک قطرہ خوں، تھوڑھی سی پاگل، ٹیڈھی لکیر، شدائی، ضدی، دل کی دنیاں، معصوم، ہم لوگ، یہاں سے وہاں تکّ۔ 1990 وچّ عصمت نوں اردو ساہت دے ‘سنمان ایوارڈ` نال نوازیا گیا۔

موت[لکھو]

24 اکتوبر 1994 نوں اس دا ممبئی وچّ انتقال ہو گیا۔

عصمت ہندستانی زنانیاں دے منووگیان دا چترن کرن والی پہلی اردو لکھارن اے۔ مڈل کلاس مسلم سماج، کلین گھراں وچّ بولی جان والی شگفتہ اردو، رہُ-ریتاں بارے ڈونگھی سمجھ تے آدمی-عورت دے رشتیاں وچلیاں درش-ادرش گنڈھاں تے گنجھلاں اس دیاں کہانیاں دے پرمکھ وشا-وستو ہن تے اوہ بڑی نپنتا نال اپنے پاتراں(کرداراں) دی رچنا کرن تے اوہناں دے انترمن نوں تہہ-در-تہہ کھولن وچّ کامیاب رہی ہے۔

حوالے[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]