بلونت سنگھ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
بلونت سنگھ
معلومات شخصیت
جم تریخ 1921  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
مادر علمی الہٰ آباد یونیورسٹی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں educated at (P69) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ لکھاری  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
P literature.svg باب ادب

بلونت سنگھ ہندی: बलवंत सिंह (پیدائش:جون 1921ء27 مئی 1986ء) ویہويں صدی دے اردو تے ہندی دے مشہور و معروف ڈراما نویس، ناول و افسانہ نگار تے صحافی نيں جنہاں نے جگا، پہلا پتھر، تاروپود، ہندوستان ہمارا جداں افسانوی مجموعے تے کالے کوس، رات، چور تے چاند، چک پیراں کا جسا جداں لازوال ناول تخلیق کیتے تے اپنی تخلیقی صلاحیتاں تو‏ں اردو افسانے نو‏‏ں عالمی شناخت دینے وچ اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا۔

حالات زندگی و تخلیقی دور[لکھو]

بلونت سنگھ جون 1921ء نو‏‏ں برطانوی ہندوستان وچ گجرانوالہ، پنجاب دے پنڈ چک بہلول دے اک سکھ خاندان وچ پیدا ہوئے۔ والد دا ناں سردار لابھ سنگھ سی جو فوجی اسکول وچ ٹیچر سن ۔ والد دا تبادلہ ڈیرہ دون ہوجانے د‏‏ی وجہ تو‏ں بلونت سنگھ نو‏‏ں چھوٹی عمر وچ پنجاب چھڈنا پيا۔ انہاں د‏‏ی ابتدائی تعلیم کیمبرج اسکول دہرہ دون وچ ہوئی۔ انہاں نے مشن اسکول ڈیرہ دون تو‏ں ہائی اسکول، پوئنگ کرسچن کالج الہ آباد یونیورسٹی تو‏ں بی اے دے امتحانات پاس کیتے۔ الہ آباد وچ انہاں نے اک اقامتی ہوٹل کھولیا جس دا ناں امپیریل ہوٹل سی مگر 1964ء وچ انہاں نے ہوٹل بند کر دتا تے دہلی آک‏ے رسالہاج کل دے ادارے وچ شامل ہوئے گئے۔[1]

بلونت سنگھ دا پہلا افسانہ سزا ساقی وچ شائع ہويا سی۔ فیر انہاں نے متعدد افسانے لکھے جنہاں وچو‏ں بعض اس بنا اُتے بہت مقبول ہوئے کہ انہاں وچ پنجاب دے دیہاتاں تے خاص کر جاٹ سکھاں د‏‏ی معیشت تے معاشرت دا باریک مطالعہ نظر آندا سی۔ بلونت سنگھ دے فکشن د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خوبی پنجاب دے دیہات تے ماحول دا گہرا مشاہدہ تے سنسنی خیز کرداراں د‏‏ی بازیافت ا‏‏ے۔ زندگی دے بارے وچ انہاں دا مجموعی رویہ کچھ طنز تے کچھ رومانی اے جو بعض افسانےآں وچ نہایت کامیابی تو‏ں منعکس ہويا ا‏‏ے۔[2]

لکھتاں[لکھو]

اردو افسانہ[لکھو]

  • طلسم خیال (افسانوی مجموعہ 1947ء) اس وچ بارہ افسانے ہیں
  • جگا
  • پہلا پتھر
  • ہندوستان ہمارا
  • سنہرا دیس
  • تاروپود
  • بلونت سنگھ کے افسانے
  • آبگینہ (نیا افسانوی مجموعہ، ترتیب و تحقیق: ڈاکٹر جمیل اختر)

ہندی افسانہ[لکھو]

  • پنجاب کی کہانیاں
  • چلمن
  • پہلا پتھر
  • میری پریہ کہانیاں
  • دیوتا کا جہنم
  • پرتی ندھی کہانیاں
  • بن باس تتھا انیہ کہانیاں
  • ایلی ایلی
  • میری تینتیس کہانیاں
  • میں ضرور روؤں گی

اردو ناول[لکھو]

  • چک پیراں کا جسا
  • رات، چور اور چاند
  • کالے کوس

ہندی ناول[لکھو]

  • راوی بیاس
  • صاحبِ عالم
  • سونا آسمان
  • دواکل گڑھ
  • آگ کی کلیاں
  • باسی پھول
  • پھر صبح ہوگی
  • راکا کی منزل

اردو ناولٹ[لکھو]

  • ایک معمولی لڑکی
  • ایک عورت آبشار
  • عہدِ نو میں ملازمت کے تیس مہینے

انتخاب[لکھو]

بلونت سنگھ دے بہترین افسانے، ترتیب، تحقیق و مقدمہ پروفیسر گوپی چند نارنگ، ساہتیہ اکیڈمی بھارت، 1995ء

کلیات[لکھو]

  • کلیاتِ بلونت سنگھ (اٹھ جلداں) ترتیب و تدوین: ڈاکٹر جمیل اختر

ناقدین د‏‏ی رائے[لکھو]

اردو دے ممتاز افسانہ نگار اشفاق احمد، بلونت سنگھ دے فن دے بارے وچ کہندے نيں :

عام خیال ایہ اے کہ بلونت سنگھ دا ناں ذہن وچ آندے ہی پنجاب دے دیہات تے پنڈ دا ماحول نگاہاں دے سامنے گھوم جاندا اے لیکن وچ سمجھدا ہاں کہ بلونت سنگھ کِس‏ے مخصوص فضا دا انسان نئيں، بلکہ کہانی دا بندہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی کہانیاں ایداں دے کوزے نيں جو وڈی چابکدستی دے نال تیار کرکے وڈے پریم تو‏ں سجاندا ا‏‏ے۔ ایہ وکھ گل اے کہ کِس‏ے جگہ مٹی زیادہ چکنی تے رنگدار ہُندی اے تے کِس‏ے علاقے د‏‏ی مٹی بھربھری ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں آبخورہ کھردرا تے بے رنگ رہ جاندا ا‏‏ے۔ لیکن بلونت سنگھ دا سب تو‏ں وڈا کمال ایہی اے کہ مال چنگا نہ ہونے دے باوصف اوہ خوبصورت تے توجہ طلب چیزاں بناندا تے اپنے سامنے طلب گاراں دے ڈیرے رکھدا ا‏‏ے۔[3]

وفات[لکھو]

مشہور اردو افسانہ نگار بلونت سنگھ 27 مئی 1986ء نو‏‏ں الہ آباد، بھارت وچ وفات پا گئے۔[3]

حوالے[لکھو]

  1. جامع اردو انسائیکلوپیڈیا (جلد-1 ادبیات)، قومی کونسل برائے فروغِ اردو زبان، نويں دہلی،2003ء، ص 114
  2. جامع اردو انسائیکلوپیڈیا (جلد-1 ادبیات)، قومی کونسل برائے فروغِ اردو زبان، نويں دہلی،2003ء، ص 114-115
  3. 3.0 3.1 بلونت سنگھ-مصنف دا تعارف، اردو ڈائجسٹ لاہور، اپریل 2011ء، ص 251