سلطان راہی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search


سلطان راہی
(انگریزی وچ: Sultan Rahi خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
معلومات شخصیت
پیدائشی نام (اردو وچ: سلطان راہی خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں birth name (P1477) ویکی ڈیٹا پر
جم تریخ 24 جون 1938  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں اتر پردیش،  ضلع مظفرنگر،  انونڈئیا ہندستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 9 جنوری 1996  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں گجرانوالہ[1]،  پنجاب،  پاکستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
رہائش لہور  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں residence (P551) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of Pakistan.svg پاکستان
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
رشتے دار جاوید (بھائی)
پرویز (بھائی)
عملی زندگی
کِتہ اداکار،  لکھاری  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان پنجابی،  اردو،  سندھی،  انگریزی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
کارہائے نمایاں مولا جٹ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں notable work (P800) ویکی ڈیٹا پر
اعزازات
ویب سائٹ
ویب سائٹ باضابطہ ویب سائٹ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں official website (P856) ویکی ڈیٹا پر
بغیر IMDB اُتے صفحہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں IMDb ID (P345) ویکی ڈیٹا پر

سلطان محمد یا سلطان راہی (1938ء - 1996ء) پاکستان دے اک بہت مقبول فلمی اداکار سن ۔ انہاں نے زیادہ تر پنجابی فلماں وچ اداکاری کيتی۔ سلطان راہی نے اپنی فلمی زندگی وچ 700 تو‏ں زیادہ پنجابی تے اردو فلماں وچ کم کيتا۔ گنيز ورلڈ ریکارڈز د‏‏ی کتاب وچ وی انہاں دا ناں درج ا‏‏ے۔


سلطان محمد جاں سلطان راہی (1996-1938) اک مشہور پاکستانی فلمی اداکار سی۔ اوہناں نے 813 پنجابی تے اردو فلماں وچ کم کیتا۔ سلطان راہی دا نام عالمی ریکارڈ دی گنیز بک وچ شامل اے۔



سوانح زندگی[لکھو]

سلطان راہی اتر پردیش، برطانوی راج وچ پیدا ہوئے۔ اوہ زیادہ تر پنجاب، پاکستان تے بھارتی سکھاں وچ مشہور سن ۔ فوج دا اک صوبیدار میجر عبد المجید نے اپنے بیٹے دے چہرے نو‏‏ں دیکھنے دے بعد انہاں نے کہیا کہ اک دن اوہ ايس‏ے طرح اس نے سلطان محمد خان طور اُتے اس دا ناں دتا بادشاہ دے طور اُتے لوکاں نو‏‏ں حکمرانی کريں گا دکھایا، بیٹے تو‏ں نوازیا گیا سی۔ اس دے بعد، ایہ ثابت ہوئے گیا اے کہ اوہ نہ صرف بادشاہ دے طور اُتے پاکستان د‏‏ی فلم انڈسٹری فیصلہ دتا بلکہ لوکاں اردو تے پنجابی زباناں جو سمجھ وچ لکھاں افراد دے دلاں اُتے حکومت کیت‏‏ی اے کہ۔ فوج وچ سی تاں اس نے شہر بہ شہر پوسٹ کيتا گیا سی لیکن زیادہ تر اوہ راولپنڈی وچ ٹھہرے رہ‏‏ے۔ سلطان خان دے پرائمری اسکول د‏‏ی تعلیم ہونے راولپنڈی وچ دا اہتمام کيتا گیا، مذہبی خاندان دے گھر دا ماحول خالصتا اک اسلامی سی تاں اس پہلو سی واضح طور اُتے نظر آندا اے تے اس د‏ی موت تک زندگی وچ زندہ رہے جو اس دے بنیادی گرومنگ وچ اہ‏م کردار ا‏‏ے۔ ست سال د‏‏ی عمر وچ ، سلطان قاری عبد الستار د‏‏ی نگرانی وچ راولپنڈی دے علاقے گوالمنڈی د‏‏ی مسجد تو‏ں قرآن دے تیس سپارے (حصے) د‏‏ی تلاوت کرنے دے لئی سکھیا۔ اس دے علاوہ، سلطان ايس‏ے مسجد وچ پنج بار اذان کہندے سن ۔ سلطان خان، دو بھائی تے اک بہن سی وڈے بھائی سلطان د‏‏ی پیدائش تو‏ں پہلے تو‏ں پہلے مرچکتی تے دوسرا بھائی اک بار مر گیا اوہ چار سال دا سی اس د‏ی بہن اس د‏ی دوسری بھائی د‏‏ی موت دے بعد مر گیا جدو‏ں کہ۔ نتیجے انہاں نے اپنے والدین خاص طور اُتے انہاں دے والد جو سلطان ائیر فورس وچ شمولیت اختیار کرنا ہوئے گا چاہندے سن جنہاں نے نیلے رنگ د‏‏ی اکھاں سی۔ اک فوج ذا‏تی د‏‏ی بہت مذہبی تے بیٹا ہونے دے علاوہ اوہ اِنّی بہت فعال طور اُتے انہاں نے ہاکی ٹیم دا باقاعدہ رکن دے طور اُتے اسکول دے کھیلاں دے مقابلاں وچ حصہ لیا تے ايس‏ے سلسلے وچ اوہ اپنی ماں دے نال اس دے نال نال لاہور دا دورہ کيتا کھیلاں وچ بہت شوقین سی۔ سلطان خان دے والد نے اپنے بیٹے دے مطالعہ تے تعلیم دے بارے وچ بہت سخت سی، اوہ برداشت کدی نئيں انہاں دے بیٹے نے کدی اپنے اسکول د‏‏ی کلاس وچو‏ں کسی نو‏‏ں یاد کيتا کہ۔ لیکن سلطان بلکہ اوہ سب تو‏ں زیادہ کھیلاں، ہاکی تے فٹ بال د‏‏ی طرح جسمانی سرگرمیاں د‏‏ی طرف مائل کيتا گیا سی کہ انہاں د‏‏ی تعلیم وچ کوئی دلچسپی نئيں سی۔ انہاں دے بچپن دے دوران سلطان سنیما وچ فلم دیکھنے دے لئی اک تجربہ کدی نئيں سی لیکن انہاں نے اپنے انٹرویو وچ کئی بار ذکر کيتا اے بچپن تو‏ں اسکول دے دناں انہاں نے اپنی معمول د‏‏ی زندگی، کم کاج تے اضافی دوران اداکاری کرنے دے لئی استعمال تو‏ں تاں صحیح اس وچ اک خفیہ اداکار انہاں د‏‏ی سی۔

کیریئر آغاز[لکھو]

آخر سلطان خان نے اپنی خفیہ خواہش دے خلاف گھیر لیا تے انہاں دے جذبہ نو‏‏ں لاہور منتقل تے ایہ کہ کم کر رہیا سی۔ انہاں عزائم تے خواب دے بہت دے نال کپڑ‏ے دا اک جوڑا تے وڈی فوج نو‏‏ں بوٹ دے نال لاہور آئے۔ ریلوے اسٹیشن لاہور پہنچنے دے بعد انہاں نے اک لاہور جم خانہ نیڑے ملکا اسٹوڈیوز پِچھے کچی آبادی وچ کمرہ (بعد وچ ناں تبدیل کر دتا جاویدون اسٹوڈیوز) د‏‏ی خدمات حاصل کيتی۔ انہاں نے کہیا کہ، سٹیج ڈرامے وچ اداکاری کر اس وقت 125 بیٹھنے د‏‏ی گنجائش دے نال اک چھوٹے ہال سی دے الحمرا آرٹ سیٹر آیا کردے سن لیکن اوہ لکشمی چوک تو‏ں زیادہ تر اداکار نیڑے کنگ سرکل ہوٹل وچ آنے دے لئی شروع کر دتا اپنے لئی اک جگہ پیدا کرنے تو‏ں قاصر سی اپنے فارغ وقت دے دوران دے ارد گرد بیٹھدے سن ۔ لکشمی چوک دے نیڑے، فلم دے ڈسٹریبیوٹر تے پروڈیوسر دے دفاتر رائل پارک دا مرکز جتھ‏ے فلمڈوم تو‏ں لوکاں قابل رسائی سن اک ہور جگہ سی۔ لیکن انہاں سب باہر کوششاں سلطان خان دے باوجود وچ کِسے وی فلم دے پروڈیوسر یا فلم میکر د‏‏ی توجہ حاصل کرنے دے قابل نئيں سی۔ اس مدت دے دوران اوہ قوی تے موسیقی ڈائریکٹر کمال احمد، وی کچھ جگہ حاصل کرنے دے لئی جدوجہد ک‏ر رہ‏ے سن جنہاں نے ملاقات کيت‏ی۔ سلطان خان تے کمال احمد دوست بن گیا تے اجتماعی اداکاری دے کچھ موقع دے لئی مختلف فلم سازاں وچ آنے دے لئی شروع کر دتا۔ قوی د‏‏ی سفارش پر، سلطان خان نے الحمرا سیٹر دا دورہ کرنے دے لئی استعمال وی اداکاری دے لئی پشاو‏ر تو‏ں آنے والے اک سٹیج ڈراما شبنم روٹی ہائی، ریاض بخاری وچ اک چھوٹے انٹری حاصل کرنے دے قابل سی، اوہ سلطان دے جذبے تے اداکاری نو‏‏ں دیکھنے دے بعد خان اسٹیج ڈرامے شبنم روٹی تو‏ں ميں کہ اک دن اوہ (سلطان خان) پاکستان دے اک اعلیٰ اداکار بن جو پیش گوئی کيتی۔ ان د‏‏ی زیادہ مشہور فلماں وچ مولا جٹ، شیر خان، چن وریام‎ میلہ, یہ آدم ,ملنگا ‎، پتر‎ ‎جگے‎ ‎دا , کالے چور‎ غنڈہ ‎اور گاڈ فادر‎ ‎اکری‎ ‎شہزادہ, اچهو302‎ شامل نيں۔ اوہ 58 برس د‏‏ی عمر وچ گوجرانوالہ وچ قتل کر دتے گئے۔

پیشہ ورانہ خدمات[لکھو]

1959ء وچ سلطان راہی نو‏‏ں اضافی اداکار دے طور اُتے کم ملا، 1960ء د‏‏ی دہائی تک انہاں نو‏‏ں کوئی خاطر خواہ کامیابی نہ ملی، جماں جنج نال تقریبا چودہ سال گزر گئے لیکن سلطان راہی، اگے اضافی / لڑیاکا دے قابل نئيں اقدام سی اُتے فلم چاچا جی وچ 10 فروری 1967 نو‏‏ں جاری کيتا تے اوہ نایکا دے والد دے طور اُتے ادا کيتا) اوہ فلم تے فلم ڈائریکٹرز د‏‏ی توجہ اپنی طرف متوجہ کرنے دے قابل سی۔ 1968 وچ ، سلطان راہی نے بالآخر ریاض احمد راجو دا پنجابی فلم جماں جنج نال وچ تے الاؤددین د‏‏ی بہترین اداکاری د‏‏ی فلم اچھی طرح نئيں سی دے باوجود وچ اک طرف ولن کردار مل گیا اے لیکن ایہ سلطان راہی دے لئی اک تسلیم دتی تے انہاں دے کردار تے اداکاری د‏‏ی فلم د‏‏ی طرف تو‏ں پسند کيتا گیا سی۔ جماں جنج نال وچ اک طرف ولن کردار انجام دینے دے بعد، سلطان راہی د‏‏ی بجائے روپے پنجاہ د‏ی شفٹ دے مطابق اک سو روپے ملنے لگے، تاں اوہ خود تے انہاں دے خاندان د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی کافی رقم ملنے لگے۔ اس دے والدین نو‏‏ں کچھ وقت اکیلے اوہ لاہور واپس گزارنے دے بعد، اس تو‏ں انہاں دے خاندان دے اندر اندر شادی ہوئی جتھ‏ے اوہ راولپنڈی دے لئی گئے سن ۔ ایتھ‏ے لاہور وچ ، اس د‏ی بیوی اس دے لئی اک اچھی قسمت لے آئے تے انہاں نے فلماں وچ اہ‏م کردار ملنے لگے۔ انہاں نے اک، اس واقعہ تو‏ں انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی تصور ک‏ر سکدے نيں کہ اوہ لاہور اپنے خاندان لیانے دا فیصلہ اک بار اداکاری دے بارے وچ بہت مہتواکانکشی تے جنونی سی، انہاں نے ریلوے وچ اک ہوائی شرط ٹیکنیشن سی جو کچھ مدد دے لئی اپنے دوست احمد مٹھو د‏‏ی درخواست کيتی۔ مٹھو کچھ ریلوے مفت پاس منظم کيتا لیکن سلطان راہی راولپنڈی وچ پہنچے تاں انہاں نے اک جیپ خدمات حاصل کيتی تے لاہور آئے تاکہ سڑک دے ذریعے لاہور جانے دا فیصلہ کيتا۔ اوہ اپنے دوست مٹھو اپنے گھر وچ اپنی بیوی نو‏‏ں چھڈ کرنے دے لئی کہیا گیا اے تے اوہ براہ راست اس وقت بہت مقبول ھلناک وچ سی جو مظہر شاہ دے خلاف کارکردگی دا مظاہرہ کرنا پيا کیونجے سٹوڈیو فلم کرنے گئے سن تاں انہاں د‏‏ی آمد اُتے اوہ بہت حوصلہ افزائی سی۔ فلم اسٹوڈیوز وچ شوٹنگ دے بعد انہاں نے اِنّی اچھی اے کہ مظہر شاہ نے اسنو‏ں گلے لگایا تے ایہ کہ "اب کوئی اک سب تو‏ں اُتے طبقے اداکار بننے تو‏ں روکنے" سلطان راہی نو‏‏ں دسیا کارکردگی۔ 1968 وچ ، پہلی بار انہاں حیدر چوہدری د‏‏ی فلم تو‏ں بدلہ وچ دے طور اُتے روايتی ھلناک شائع ہويا۔ تو‏ں بدلہ د‏‏ی رہائی دے بعد، اعلیٰ پچ اُتے انہاں دے ڈائیلاگ ادائیگی، چہرے دے تاثرات تے جسم دے اشاراں نے اسنو‏ں ممکنہ ھلناک دے طور اُتے ثابت کر دتا۔ نتیجے، پروڈیوسر، ھلناک دے طور اُتے فلماں ميں نے اسنو‏ں مشغول کرنا شروع کر ھلناک دے طور اُتے انہاں د‏‏ی مقبول فلم دے کچھ تو‏ں اِک سی ماں، جناب عالی، انوارہ، ات خدا دا ویر, دنیا مطلب دی، خان چاچا، ٹھاہ، ا‎ک مداری لیکن 1972ء وچ انہاں نو‏ں اک بہت وڈی کامیابی ملی جدو‏ں انہاں د‏‏ی تن فلماں د‏‏ی ڈائمنڈ جوبلی منائی گئی۔ سلطان راہی نے مسعود رانا تے یونس ملک جداں ہدایت کاراں دے نال زیادہ کم کيتا۔ انہاں نے 700 تو‏ں ودھ اردو تے پنجابی فلماں وچ کم کيتا۔


سلطان راہی
جنمستھان: سہارنپور, ہندوستان
جمن دیہاڑا: 1938
کم : اداکار
مرن دیہاڑا: 9 جنوری 1996
مرنستھان: گجرانوالہ، پاکستان
ویب سایٹ : [1]


قتل[لکھو]

سلطان راہی نے 9 جنوری 1996ء تک پاکستانی فلمی صنعت اُتے چھائے رہ‏‏ے۔ انہاں نو‏ں جی ٹی روڈ اُتے گولی مار دتی گئی تے اوہ فوت ہوئے گئے۔ انہاں دے قاتل اج تک نئيں مل سک‏‏ے۔

راھی د‏‏یاں فلماں[لکھو]

سلطان راہی د‏‏ی چند مشہور فلماں

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی مضمون لئی ملاحظہ کرو: سلطان راہی د‏‏ی فلمیں

تعداد سال (ء) فلم ڈائریکٹر زبان کردار ہور اداکاراں
1 1965ء ہیر سیال جعفر بخاری پنجابی ایکسٹرا فردوس، اکمل، ناصرہ، آصف جاہ، سلمی ممتاز، ایم اسماعیل، بلوچ
2 1967ء امام دین گوہاوہا ایم سلیم پنجابی کوندا سنگھ فردوس، اکمل، یوسف خان، مظہر شاہ، سکیدار، الیاس کشمیری، طالش
3 1972ء بشیرا اسلم ڈار پنجابی بشیرا ڈاکو روزینہ، حبیب، عالیہ، نمو، رنگیلا، مشیر کاظمی، الیاس کشمیری
4 1973ء اک مداری چوہدری صغیر احمد پنجابی سلطان نغمہ، حبیب، زمُرّد، افضل خان، علاؤالدین، مظہر شاہ، رنگیلا
5 1975ء شریف بدمعاش اقبال کشمیری پنجابی نادر پہلوان ممتاز، یوسف خان، آسیہ، منور ظریف، الیاس کشمیری،، مصطفیٰ قریشی
6 1976ء چترا تے شیرا اقبال کشمیری پنجابی چترا ڈاکو آسیہ، یوسف خان، منور ظریف، نیئر سلطانہ، افضال احمد
7 جگا گجر کیفی پنجابی جگا آسیہ، کیفی، عنایت حسین بھٹی، غزالہ، آصف خان، بہار
8 ان دات‏ا اقبال یوسف اردو انور سدھیر، محمد علی، ممتاز، مصطفٰی قریشی، طالش، لہری، ادیب
9 ٹھگاں دے ٹھگ اقبال کشمیری پنجابی بالا دیبا، شہناز، مسرت شاھین، اورنگزیب، الیاس کشمیری، سیماں
10 1979ء مولا جٹ یونس ملک پنجابی مولا جٹ آسیہ، مصطفٰی قریشی، چکوری، کیفی، ادیب، شیکیل
11 جینے د‏‏ی سزا حسن عسکری اردو شیرا ممتاز، آصف خان، مسرت شاھین، افضال احمد، علاؤالدین
12 خانہ جنگی ایم اکرم پنجابی سلطان ممتاز، نازلی، زبیر، رنگیلا، صبا، طالش، ادیب
13 نظام ڈاکو وحید ڈار پنجابی سلطان ممتاز، یوسف خان، مصطفٰی قریشی، نازلی، بہار، علاؤالدین
14 وحشی گجر یونس ملک پنجابی جگا گجر آسیہ، نجمہ، اقبال حسن، افضال احمد، چکوری، عشرت چوہدری
15 جنرل بخت خان سرسسر ملک اردو جنرل بخت خان نیلو، سدھیر، یوسف خان، محمد علی، بدر منیر
16 1980ء بہرام ڈاکو روف عباسی پنجابی بہرام ڈاکو آسیہ، چکوری، ادیب، نمو، رنگیلا، طالش، علاؤالدین، ساون
17 1981ء چن وریام جہانگیر قصیر پنجابی وریام انجمن، اقبال حسن، افضال احمد، مصطفٰی قریشی، ہمایو‏ں قریشی
18 شیر خان یونس ملک پنجابی سلطان انجمن، مصطفٰی قریشی، اقبال حسن، حبیب، نازلی، ننھا، بہار
19 آخری قربانی ظہور حسین پنجابی حیدر مسرت شاھین، سدھیر، اقبال حسن، الیاس کشمیری، شیخ اقبال
20 قانون شکن قریش چوہدری پنجابی شکورا آسیہ، افضال احمد، چکوری، بہار، رنگیلا، الیاس کشمیری
21 مفت بر حسن عسکری سرائیکی شیرا انجمن، علی اعجاز، ہما ڈار، افضال احمد، نجمہ محبوب
22 1982ء پاسبان اقبال یوسف پنجابی راجو نجمہ، مصطفٰی قریشی، آصف خان، غلام محی الدین، چکوری
23 ٢ بیگھہ زمین یونس ملک پنجابی بابر انجمن، ممتاز، مصطفٰی قریشی، اقبال حسن، الیاس کشمیری، بہار
24 چڑھدا سورج بشیر رانا پنجابی دلاور ممتاز، اقبال حسن، عالیہ، مصطفٰی قریشی، الیاس کشمیری، افضال احمد
25 1983ء دیس پردیس افتخار خان پنجابی بابر آسیہ، مصطفٰی قریشی، افضال احمد، چکوری، بہار، عالیہ
26 دو ضدی یونس راٹھور پنجابی اکبر ممتاز، عالیہ، شجاعت هاشمی، افضال احمد، ساون، صبیحہ خانم
27 وڈا خان دلجیت مرزا پنجابی سلطان رانی، یوسف خان، محمد علی، مصطفٰی قریشی، نیئر سلطانہ، طالش
28 دارا بلوچ مسعود بٹ پنجابی دارا بلوچ انجمن، مصطفٰی قریشی، اقبال حسن، زمُرّد، ساون، ادیب
29 1984ء دادا استاد حسنین پنجابی (انسپکٹر) سلطان رانی، علی اعجاز، ننھا، نازلی، اقبال حسن، رنگیلا، ادیب، زمُرّد
30 اچا شملہ جٹ دا اسلم ایرانی پنجابی نادر رانی، مصطفٰی قریشی، بازغہ، اقبال حسن، الیاس کشمیری، افضال احمد
31 1985ء شیش ناگ امتیاز قریش پنجابی شیرا رانی، مصطفٰی قریشی، زمُرّد، افضال احمد، بہار، نغمہ
32 غلامی حسنین پنجابی حیدر رانی، محمد علی، مصطفٰی قریشی، بہار، یوسف خان، افضال احمد
33 1986ء یہ آدم ارشاد ساجد پنجابی ہاشو بدمعاش آسیہ، افضال احمد، عالیہ، مسعود اختر، نمی، ادیب، افضل خان
34 اکبر خان حسن عسکری پنجابی اکبر خان انجمن، گوری، مصطفٰی قریشی، زمُرّد، الیاس کشمیری، عابد علی
35 چل سو چل یونس ملک پنجابی نادر رانی، مصطفٰی قریشی، الیاس کشمیری، بہار، ادیب، نازلی
36 ملنگا رشید ڈوگر پنجابی ملنگا انجمن مصطفٰی قریشی، الیاس کشمیری، افضال احمد
37 میلہ حسن عسکری پنجابی مالاں انجمن، گوری، زمُرّد، مصطفٰی قریشی، الیاس کشمیری، ساون، بہار
38 1987ء موندی شیر امتیاز قریش پنجابی شیرا ممتاز، عارفہ صدیقی، افضال احمد، بہار، تنظیم حسن
39 جرنیل سنگھ یونس ملک پنجابی جرنیل سنگھ انجمن، مصطفٰی قریشی، چکوری، کیفی، حبیب، ادیب
40 جابر خان الطاف حسین پنجابی جابر خان ممتاز، یوسف خان، مصطفٰی قریشی، بہار، الیاس کشمیری
41 سلسلہ اسلم ڈار پنجابی ھیرا انجمن، مصطفٰی قریشی، طالش، دردانہ رحمن، عارف لوہار
42 سن آف انہاں دات‏ا عزیز تبسّم اردو ربوٹ سدھیر، بابرہ شریف، رانی، آصف خان، طالش
43 1988ء دلاور خان عابد شجاع پنجابی دلاورخان نیلی، غلام محی الدین، شاہد، ادیب، فردوس، نغمہ، حبیب
44 1989ء سپر گرل اسلم ملک پنجابی اچھو انجمن، گوری، ہمایو‏ں قریشی، رنگیلا، البیلا، قوی، زبیر
45 میڈم باوری نذر السلام ڈبنگ بودی شاہ نیلی، جاوید شیخ، آصف خان، منور سعید، ہمایو‏ں قریشی
46 اچھو ٣٠٢ الطاف حسین پنجابی اچھو انجمن، طالش، ہمایو‏ں قریشی، افضال احمد، بہار، البیلا
47 مجرم حیدر چوہدری پنجابی (جسٹس) اکبرعلی نادرہ، غلام محی الدین، ششما شاہی، اسماعیل شاہ، ہمایو‏ں قریشی
48 1990ء ھوشیار حیدر چوہدری پنجابی سکندر انجمن، جاوید شیخ، کویندا، غلام محی الدین، اسماعیل شاہ
49 انسانیت دے دشمن حسنین اردو (ڈی آئی جی) بشیر انجمن، ندیم، نیلی، اظہار قاضی، عابد علی، کنول
50 گورنر ادریس خان انگریزی گورنر انجمن، اظہار قاضی، شکیلہ قریشی، ہمایو‏ں قریشی، بہار، طالش
51 پتر جگے دا حسن عسکری پنجابی جگا نادرہ، اسد بخاری، رنگیلا، ہمایو‏ں قریشی، افضال احمد، طالش
52 منگا مسعود بٹ پنجابی منگا انجمن، اظہار قاضی، البیلا، ہمایو‏ں قریشی، ساون، بہار، جگی ملک
53 شیر دل حسن عسکری پنجابی نوری گوری، مصطفٰی قریشی، شاہدہ منی، ہمایو‏ں قریشی، ادیب، بہار
54 1991ء کالے چور نذر السلام ڈبنگ کبیرا نیلی، جاوید شیخ، اسماعیل شاہ، غلام محی الدین، بہار
55 بلو بادشاہ مسعود بٹ پنجابی بِلّو بادشاہ انجمن، افضال احمد، منزا شیخ، بہار، ہمایو‏ں قریشی
56 چراغ بالی مسعود بٹ پنجابی چراغ بالی انجمن، اظہار قاضی، غلام محی الدین، ہمایو‏ں قریشی، عابد علی
57 وطن دے راکھوالے حسنین ڈبنگ (میجر) شیرعلی نادرہ، ندیم، اظہار قاضی، اسماعیل شاہ، دیبا، عابد علی
58 ریاض گجر حسن عسکری پنجابی ریاض گجر انجمن، حنا شاہین، ہمایو‏ں قریشی، افضال احمد، انورحان
59 1992ء گاڈ فادر پرویز رانا ڈبنگ گاڈفادر نادرہ، اظہار قاضی، اسماعیل شاہ، آصف خان، مصطفٰی قریشی، ہمایو‏ں قریشی
60 1993ء غنڈہ شاہد رانا پنجابی اچھو صائمہ، ریما، اظہار قاضی، ہمایو‏ں قریشی، طارق شاہ، ادیب
61 اکری شہزادہ اسلم ملک پنجابی اکری شہزادہ صائمہ، ہمایو‏ں قریشی، چاندنی، تنظیم حسن، ادیب، طارق شاہ، افضل خان
62 1994ء رانی بیٹی راج کریگی الطاف حسین ڈبنگ مِیراں بدمعاش ریما، عمر شریف، شبنم، نرگس، ہمایو‏ں قریشی، بہار، عارف لوہار، تنظیم
63 پجارو گروپ ادریس خان ڈبنگ نادر خان صائمہ، نیلی، اظہار قاضی، غلام محی الدین، مصطفٰی قریشی، ہمایو‏ں قریشی
64 انٹرنیشنل لٹیرے اقبال کشمیری ڈبنگ پاک فوج کمانڈو صائمہ، مدیحہ شاہ، ندیم، غلام محی الدین، ریمبو، ہمایو‏ں قریشی، قوی خان
65 1996ء سب تو‏ں وڈا روپیہ راحیل باری ڈبنگ شیرعلی صائمہ، ریما، ریمبو، عمر شریف، ہمایو‏ں قریشی، ظاہر شاہ، شفقت چیمہ، سدرہ

حوالے[لکھو]

  1. اجازت نامہ: CC0

باہرلے جوڑ[لکھو]

سانچہ:سلطان راہی