عالم لوہار

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
عالم لوہار
جیون 1979 - 1928
جمن پو گجرات پنجاب برطانویہندستان
گن گان والا

عالم لوہار پنجابی دے لوک گیت گاݨ والا سی۔ عالم لوہار 1928 چ ضلع گجرات پنجاب دے اک پنڈ آچ گوچ چ اک لوہار ٹبر دے گھر جمے۔ عالم لوہار نے 13 وریاں دی حیاتی توں گان دا مڈ رکھیا۔ چمٹے نال گانا اودا چیجا ڈھنگ سی۔

عالم لوہار 1928ء وچ جمال دین لوہار دے گھر پیدا ہویا۔ اپنے مغل گھرانے دے حوالے نال لوہار دے فن وچ مکمل کاریگری سکھی۔ پڑھن لکھن لئی اوہنوں اپنے نانکیاں دے پنڈ اپنے مامے ہوراں کول جانا پیا۔ ایہناں دے ماموں اہل ذوق سن۔ موسیقی دیاں محفلاں تے میلیاں وچ عالم نوں نال لے جاندے سن۔ ہولی ہولی ایہناں اکٹھاں وچ عالم لوہار آپ وی گیت گونے شروع کر دتے۔ اپنا آبائی پیشہ وی کجھ سال جاری رکھیا تے موسیقی وی نال نال پروان چڑھدی رہی۔ دسویں جماعت دا امتحان پاس کرن مگروں چوکھا دھیان موسیقی ول ہو گیا۔ مشک ملا وانگوں کجھ رکاوٹاں معاشرتی طور تے پیش آئیاں پر اک صوفی دی دعا نال فیر گانا شروع کر دتا۔

صوفیاں نے سدا توں موسیقی دی سرپرستی کیتی اے تے پاکیزہ موسیقی راہیں عام لوکائی دے ذوق نوں اُچیرا کیتا تے ایہدے نال نال لوکاں نوں روحانیت والے پاسے لیاندا۔

عالم لوہار دی آواز عوامی موسیقی لئی موزوں ترین سی۔ آواز دی رینج بلندیاں نوں چھوندی سی۔ پنڈاں تھاواں تے کُھلیاں فضاواں وچ اجیہی آواز دا جادو دونا ہو جاندا اے۔

ایہناں دا معاملہ ذرا وکھرا سی۔ اوہ لوہے نوں موم کردا سی۔ آواز دیاں سختیاں نوں ایس طرح سوز گداز نال پیش کردا سی جے کسے دے کن نوں سختی محسوس نہ ہووے سگوں ہر نغمہ لوکاں دے دلاں وچ لہہ جاوے۔ اوہدی مقبولیت نوں تک کے ریڈیو، ٹیلیویژن تے فلم والیاں نے اوہدے کولوں نغمے گوائے۔ برطانیہ، آئر لینڈ، کینیڈا، مشرق وسطیٰ تے دوجے ملکاں والیاں وی اوہناں نوں اپنے ملکاں وچ بلایا سگوں بار بار بلایا۔ ایہہ وی عالم لوہار دی خوش قسمتی اے جے اوہناں نوں اپنے دور وچ پاکستان دی دوجے ملکاں وچ مقبولیت بنان وچ سبھ توں زیادہ حصہ مِلیا۔

اپنے تھیٹر راہیں ملک دے کونے کونے وچ اوہناں پنجاب دی موسیقی نوں عام کیتا۔ ایس توں اڈ ہر علاقے دی موسیقی تے نغمیاں نوں وی اپنے خزانے وچ شامل کیتا۔ فیر ایہہ سارا خزانہ عالمی پدھر تے عام کیتا۔ اوہناں دیاں ایہناں خدمتاں نوں ویکھ کے 1979ء وچ حکومت نے اوہناں نوں تمغۂ حسن کارکردگی عطا کیتا۔ اک واری اک حادثے دا شکار ہوئے پر ایس حادثے دا دُکھ وی خوش دلی نال گاؤندیاں ہویاں برداشت کیتا۔

پنجابی عوامی موسیقی دے لوک رنگ نوں جیہڑے موسیقاراں نے خوبصورت انداز وچ پیش کیتا اوہناں دے ناں نیں ماسٹر جھنڈے خاں، ماسٹر غلام حیدر، کالے خاں، خواجہ خورشید انور، بابا جی اے چشتی، وزیر افضل، عبد الحق قریشی تے ماسٹر عبد اللہ۔ جیہڑے فنکاراں اپنے اپنے انداز تے اپنی پسند دی صنف وچ رج کے خدمت کیتی اوہناں دے ناں ایہہ نیں، طفیل نیازی، عنایت حسین بھٹی، بالی جٹی، عنایت کوئیا، ریشماں، سائیں اختر حسین، مولوی نور محمد ایمن آبادی، شریف غزنوی، نذیر بیگم، زینت بیگم، محمد صادق، محمد اقبال، شوکت علی، حامد علی بیلاتے ایہناں ساریاں دی مکمل ترجمانی پاکستان دی گلی گلی تے دنیا دے مختلف ملکاں وچ سبھ توں زیادہ خدمت کرن دا سہرا عالم لوہار دے سر تے وے، ایس واسطے اسیں اوہنوں شہنشاہِ عوامی موسیقی وی کہہ سکنے آں۔


ہور ویکھو[لکھو]


پنجابی گائیک
مرد آسا سنگھ مستانہ  • عالم لوہار  • امریندر گلّ  • ستندر سرتاج  • شیری مان  • جسبیر جسی  • میکا  • سکھوندر سکھی  • بلکار سدھو  • ہرجیت ہرمن  • روندر گریوال  • سربجیت چیمہ  • ملکھی رام ملکھی  • روشن پرس  • کرتار سنگھ رملا  • جو.جو.ہنی  • جیجی بینس  • جسی سدھو  • امر سنگھ چمکیلا  • حاکم صوفی  • ہنس راج ہنس  • گِپّی گریوال  • دلیر مہندی  • سرجیت بندرکھیا  • ربی شیرگِلّ  • گرداس مان  • ہربھجن مان  • لال چند یملا جٹّ  • کلدیپ مانک  • محمد صدیق  • سریندر سندا  • ﷲ دتہ لوݨے والا  • محمد رفیع • عطاءاللہ خان عیسی خیلوی  • ملکو  • عاطف اسلم  • اکرم راہی  • انور رفیع  • عارف لوہار  • ابرار الحق • منصور ملنگی
عورت سریندر کور  • پرکاش کور  • نرندر بیبا  • گرمیت باوا  • جگموہن کور  • پرملا پمی  • رانی رندیپ  • مس پوجا  • مندیپ منی  • رنجیت کور  • امرتا ورک  • لتا منگیشکر  • آشا بھوسلے  • شمشاد بیگم  • انیتا لیاکے  • زبیدہ خانم  • ثریا ملتانکر  • عابدہ پروین  • نور جہاں  • ریشماں  • نصیبو لال  • افشاں  • رابی پیرزادہ  • مسرت نذیر  • ناہید اختر  •  • حدیقہ کیانی  • فریحہ پرویز


صوفی گائیک برکت سدھو • پرن چند وڈالی  • پیارے چند وڈالی • پٹھانے خان  • سائیں اختر • سائیں ظہور  • نصرت فتح علی خان
غزل گائیک جگجیت سنگھ • جگجیت سنگھ زیروی  • مہدی حسن  • غلام علی  • راحت فتح علی خان  • اسد امانت علی خان