بھارت دی آزادی دی تحریک

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج

بھارت دا آزادی سنگرام جاں بھارت دا آزادی اندولن جاں بھارت دی قومی مکتی کرانتی 19ویں اتے 20ویں صدی دوران واپرے جگ دے اہم انقلاباں وچوں اک ہے۔ اس دے نتیجے وجوں 15 اگست 1947 نوں بھارت وچوں برطانوی راج دا انت ہو گیا اتے پنڈت جواہر لال نہرو دی اگوائی ہیٹھ بھارت سرکار ولوں دیش دی واگڈور سنبھالن نال بھارت دے قومی راج دی ستھاپنا ہوئی۔

بھارت دا آزادی اندولن دکھن ایشیا وچوں (پہلاں ایسٹ انڈیا کمپنی دے روپ وچّ اتے پھر برطانوی امپیریئل اتھارٹی وجوں) انگریزی راج دا انت کرن لئی راشٹری اتے کھیتری پدھر تے سمیں سمیں اٹھیاں بغاوتاں، اندولناں اتے سکھشی اپرالیاں دا، جاگرتی اتے پنر-جاگرتی لہراں دا، آپمہارے اتے سنگٹھت طور تے، عامَ طور تے اہنساوادی اتے کدے کدے ہتھیاربند اندولن سی۔

بھارت دا آزادی سنگرام راجنیتک سنگٹھناں، دارشنک سمپرداواں اتے اندولناں ورگے اوہناں انیک کھیتراں نوں درساؤن والی دھارنا ہے جہناں دا سانجھا نشانہ دکھنی ایشیا دے حصیاں وچوں پہلے دور وچّ کمپنی (ایسٹ انڈیا کمپنی) حکومت، اتے مگرلے دور وچّ برطانوی راج نوں ختم کرنا سی۔ اس دوران بڑے سارے راشٹری اتے کھیتری، سنگٹھت اتے آپمہارا، پرامن اتے ہتھیاربند اندولن، جھڑپاں اتے اپرالے دیکھن نوں ملدے ہن اتے اسنوں سنسار دا سبھ توں وشال جنتک اندولن کیہا جا سکدا ہے۔ انگنت کرانتی کاریاں نے اپنی ہونی دے آپ نرماتا بنن لئی اس وچّ یوگدان پایا۔[1]

پہلے ودروہ[لکھو]

بھارت وچّ بستیکرن دے خلاف پہلے ودروہ پوربی بھارت دے آدواسی قبیلیاں وچوں ابھرے۔ 1763تکّ1856 تکّ سینکڑے نکیاں نکیاں بغاوتاں دے علاوہ چالی توں ودھ وڈیاں بغاوتاں ہو چکیا سن۔[2] سنتھال نائک بابا تلکا ماجھی اتے اس دے ساتھیاں نے نے 1789 وچّ انگریزاں دے خلاف ہتھیار چکّ لئے سن اتے کئی ہفتیاں تکّ انگریز سپاہیاں نوں جنگل وچّ نہیں سی وڑن دتا۔[3] پہلے سنگٹھت اگروادی اندولن بنگال وچّ سن، لیکن بعد وچّ اوہ نوگٹھت انڈین نیشنل کانگرس (آئی این سی) وچّ مکھدھارا دے اندولن دے روپ وچّ راجنیتک رنگ منچ اتے نطر آئے۔ پرمکھ اداروادی نیتا کیول اپنے لئی بھارتی ناگرک سیوا پریکھیا وچّ بیٹھن دے مول ادھیکار دی منگ لئی اتے بھارت دے لوکاں لئی ہور مکھ طور تے آرتھک ادھیکاراں لئی آواز بلند کردے سن۔ 20 ویں صدی دے ارمبھک بھاگ وچّ لال، بال، پال، اروند گھوش اتے وی او چدمبرم پلے ورگے نیتاواں دوارا پرستاوت راجنیتک آزادی دی دشا وچّ اک ودھیرے ریڈیکل درشٹیکون ویکھن وچّ آیا۔

حوالے[لکھو]