بھارت دی آزادی دی تحریک

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج

بھارت دا آزادی سنگرام جاں بھارت دی آزادی تحریک جاں بھارت دی قومی مکتی انقلاب 19ویں اتے 20ویں صدی دوران واپرے جگ دے اہم انقلاباں وچوں اک اے۔ اس دے نتیجے وجوں 15 اگست 1947 نوں بھارت وچوں برطانوی راج دا انت ہو گیا اتے پنڈت جواہر لال نہرو دی اگوائی ہیٹھ بھارت سرکار ولوں دیس دی واگڈور سنبھالن نال بھارت دے قومی راج دا قیام ہوئی۔

بھارت دی آزادی تحریک دکھن ایشیا وچوں (پہلاں ایسٹ انڈیا کمپنی دے روپ وچّ اتے پھر برطانوی امپیریئل اتھارٹی وجوں) انگریزی راج دا انت کرن لئی قومی اتے کھیتری پدھر تے ویلے ویلے اٹھیاں بغاوتاں، اندولناں اتے سکھشی اپرالیاں دا، جاگرتی اتے پنر-جاگرتی لہراں دا، آپمہارے اتے سنگٹھت طور تے، عامَ طور تے اہنساوادی اتے کدے کدے ہتھیاربند اندولن سی۔

بھارت دا آزادی سنگرام سیاسی سنگٹھناں، دارشنک سمپرداواں اتے اندولناں ورگے اوہناں کئی کھیتراں نوں درساؤن والی دھارنا اے جہناں دا سانجھا نشانہ دکھنی ایشیا دے حصیاں وچوں پہلے دور وچّ کمپنی (ایسٹ انڈیا کمپنی) حکومت، اتے مگرلے دور وچّ برطانوی راج نوں ختم کرنا سی۔ اس دوران بڑے سارے قومی اتے کھیتری، سنگٹھت اتے آپمہارا، پرامن اتے ہتھیاربند اندولن، جھڑپاں اتے اپرالے دیکھن نوں ملدے ہن اتے اسنوں دنیا دا سبھ توں وشال عوامی اندولن کیہا جا سکدا اے۔ انگنت انقلاب کاریاں نے اپنی ہونی دے آپ نرماں بنن لئی اس وچّ یوگدان پایا۔[1]

پہلے ودروہ[لکھو]

بھارت وچّ بستیکرن دے خلاف پہلے ودروہ پوربی بھارت دے آدواسی قبیلیاں وچوں ابھرے۔ 1763تکّ1856 تکّ سینکڑے نکیاں نکیاں بغاوتاں دے علاوہ چالی توں ودھ وڈیاں بغاوتاں ہو چکیا سن۔[2] سنتھال ہیرو بابا تلکا ماجھی اتے اس دے ساتھیاں نے نے 1789 وچّ انگریزاں دے خلاف ہتھیار چکّ لئے سن اتے کئی ہفتیاں تکّ انگریز سپاہیاں نوں جنگل وچّ نہیں سی وڑن دتا۔[3] پہلے سنگٹھت اگروادی اندولن بنگال وچّ سن، لیکن بعد وچّ اوہ نوگٹھت انڈین نیشنل کانگرس (آئی این سی) وچّ مکھدھارا دے اندولن دے روپ وچّ سیاسی رنگ منچ اتے نطر آئے۔ پرمکھ اداروادی نیتا صرف اپنے لئی بھارتی شہری سیوا امتحان وچّ بیٹھن دے مول ادھیکار دی منگ لئی اتے بھارت دے لوکاں لئی ہور مکھ طور تے معاشی ادھیکاراں لئی آواز بلند کردے سن۔ 20 ویں صدی دے ارمبھک حصہ وچّ لال، بال، پال، اروند گھوش اتے وی او چدمبرم پلے ورگے نیتاواں ولوں پیش سیاسی آزادی دی سمت وچّ اک ودھیرے ریڈیکل نظریہ ویکھن وچّ آیا۔

حوالے[لکھو]