آیت اللہ خمینی

وکیپیڈیا توں
(لیایا گیا امام خمینی)
Jump to navigation Jump to search
روح اللہ خمینی
ایرانی انقلاب دی نیو رکھن والا
رہبر بزرگ ایران
صدر
ابوالحسن بنی صدر
، محمد علی رجائی
، علی خامینائی
وزیراعظم محمد علی رجائی
، محمد جاوید باہنر
، محمد رضا مہدوی قانی (قائم مقام)
، میر حسین موسوی
جانشین
علی خامنائی
ایرانی انقلاب دا آگو
5 جون 1963ء توں 3 دسمبر 1979ء
جم
24 ستمبر 1900ء
تھاں خمین ، مرکزی صوبہ ، ایران
انتقال 3 جون 1989ء (بعمر 88سال)
تھاں
تہران ، ایران
شریک حیات خدیجہ سقفی
نیانے احمد خمینی ، مصطفی تے دوجے
دوہترے پوترے
حسن خمینی ، حسین خمینی ، علی خمینی ، زہرا اشراگی ، عاطف
مذہب اثناء عشری شیعہ

روح اللہ خمینی ایران دا اک مذہبی تے سیاسی سردار سی اونے 1979 چ رضا شاہ پہلوی دی سرکار ایرانی انقلاب نال مکا کے اپنے راج دی نیو رکھی۔ ۔ انقلاب دے مگروں ریفرینڈم چ خمینی دیس دا وڈا مزہبی آگو بن گیا ۔ ایہہ عہدہ آئین چ دیس دے سبتوں اچے مذہبی تے سیاسی عہدے دے طور تے لا دتا گیا سی ، تے اپنے مرن تک اوہ اس عہدے تے لگا ریا۔

پہلا جیون[لکھو]

آیت اللہ خمینی دا دادا سید احمد موسوی ہندی ہندستان دی ریاست اتر پردیش دے ضلع بارہ بانکی دے پنڈ کنتور چ جمیا ۔ اوہ 1834ء چ ایران گیا تے ہندستان چ برطانوی راج دی سامراجی حکومت پاروں 1839ء خمین ایران چ آباد ہو گیا ۔ آپ 28 صفر 1358ھ چ مشہد مقدس چ پیدا ہوئے ۔ آپ اپنے والدین دی دوجی اولاد سن ۔ آپ دی والد دا ناں سید جواد خامنہ ای سی ۔ روح اللہ نے قرآن تے فارسی دی تعلیم 6 سال دی عمر چ شروع کر دتی تے اعلی تعلیم حوزہ علمیہ توں حاصل کیتی۔

خمینی نوں ایران دے اندر تے اسدے باہردے علاقے چ منن آلے امام خمینی آکھدے نیں ۔

بوہتے ایرانی شیعہ علماء لئی بوہت عقیدت رکھدے سن ۔

61 سال دی عمر چ خمینی نوں 1961ء چ آیت آللہ سید حسین بروجردی دے انتقال دے بعد قیادت دا موقع ملیا ۔

ایران چ امریکی اثر دی مخالفت[لکھو]

دیس نکالا[لکھو]

خمینی نے 14 سال توں ودھ چر دیس نکالے وچ گزاریا ۔ دیس نکالے دا بوہتا ویلہ عراق دے شہر نجف اشرف چ لنگھایا ۔ مڈھ چ اسنوں 4 نومبر 1964ء چ ترکی چ دیس نکالے کیتا گیا جتھے اسنے اک سال توں وی گھٹ چر برسا شہر چ گزاریا ۔ ترکی چ اسدی مہزبانی ترک ملٹری انٹیلیجنس دے کرنل علی جیتینر نے کیتی ۔ اس دے بعد اکتوبر 1965ء چ اسنوں نجف اشرف ، عراق جان دی اجازت مل گئی جتھے اوہ 1978ء تک اپنے زبردستی کڈے جان تک رہیا ، اوس ویلے دے نائب صدر صدام حسین نے اسنوں آکھیا کہ اس لئی ایہہ بہتر اے کہ اوہ ایتھوں چلا جائے ۔ اس دے مگروں خمینی فرانس دے راجگھر پیرس نواحی علاقے نوفلو شاتو سیاحتی ویزے تے گیا جتھے اوہ چار مہینے رہیا ۔

اسلامی جمہوری ایران دا رہبر بزرگ[لکھو]

ایران واپسی

خمینی نے شاہ دے ایران چھڈن تک واپس آن توں انکار کیتا ۔ 17 جنوری 1979ء شاہ ایران ، ملک چھڈ کے چلا گیا ۔ اس دے دو ہفتے مگروں 1 فروری 1979ء چ خمینی فاتحانہ طور تے ایران واپس پرتیا تے اے بی نیوز دے رپورٹر پیٹر جینینگس دے مطابق 60 لکھ دے پرجوش لوکاں دے ہجوم نے اسدا استقبال کیتا ۔

ایئر فرانس دے طیارے ج وطن واپسی ویلے جہاز چ جینينگس نے خمینی توں پچھیا کہ اوہ ایران واپس پرتدے ہوئے کیہہ محسوس کر رہیا اے ؟ ، خمینی نے جواب دتا ہیچ (کجھ نئیں) ۔

نویں حکومت دا قیام[لکھو]

جداں ای خمینی دی تحریک متحرک ہوئی فوجیاں نے اس دی مخالفت شروع کر دتی ، تے خمینی نے ہتھیار نا سٹن آلے فوجیاں دے خلاف جہاد دا اعلان کر دتا ۔ 11 فروری بغاوت پھیل گئی تے فوج نے غیر جانبداری دا اعلان کر دتا تے بختیار حکومت ڈگ گئی ۔ 30 تے 31 مارچ 1979ء نوں شہنشاہی نوں اسلامی جمہوریہ چ بدلن لئی ریفرینڈم ہویا ، جس چ 98 فیصد لوکاں نے تبدیلی دے حق چ ووٹ دتا ۔

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  • اسلام تے انقلاب :صحفہ ، 54 ، 59 ۔
  • اج تریخ دے آیئنے چ
  • اصغر شیرازی ۔ ایران دا آئین ، 1997ء صحفہ 22 تے 23 ۔
  • نصر ولی : شیعہ نشاۃ ثانیہ (2006ء) صحفہ 134۔

کتاباں[لکھو]

  • ڈینیئل ایل ایلٹون (2001ء): ایران دی تریخ ، گرین وڈ پریس ۔
  • جیمز ڈی فرونزو(2007ء): انقلاب تے انقلابی تحریکاں ، ویسٹ ویو پریس ؛
  • ایفریم کارش(2007ء): اسلامی امپیریلزم: اک تریخ ، ییل یونیورسٹی پریس ۔
  • محسن میلانی (1994ء) : ایران دے اسلامی انقلاب دی بننا :شہنشاہی توں اسلامی جمہوریہ ، ویسٹ ویو پریس ۔
  • باقر معین (2000ء) ، خمینی : آیت اللہ دا جیون > سینٹ مارٹن پریس ۔

باہرلے جوڑ[لکھو]