سید ابو القاسم خوئی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
سید ابو القاسم خوئی
(عربی وچ: أبو القاسم الخوئي خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
Abu al-Qasim al-Khoei (7738).jpg 

معلومات شخصیت
جم تریخ 19 نومبر 1899[1]زمرہ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالہ جات  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں خوی P19  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 8 اگست 1992[1]زمرہ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالہ جات  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں کوفہ P20  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of Iran.svg ایران P27
Flag of Iraq.svg عراق P27  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان عربی P1412  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر

سید ابوالقاسم موسوی خوئی (ولادت 29 نومبر 1899ء، مقام ولادت: ایران، شہر خوی – وفات: 8 اگست 1992ء، مقام وفات: نجف اشرف، اپنے زمانے دے نمایاں ترین شیعہ فقہا تے مراجع تقلید وچ شمار ہندے نیں۔ انہاں نے نجف اشرف دے بڑے اساتذہ توں فیض حاصل کیا تے خود بھی نمایاں شاگرداں دی تربیت کیتیی تے انہاں دے بعد دی نسل دے بہت توں مراجع تقلید انہاں دے شاگرد نیں۔

اوہ حوزات علمیہ وچ رائج بہت توں اسلامی علوم وچ معدودے چند بے مثل اساتذہ وچ شمار ہندے سن تے انہاں دی فقہی، اصولی، رجالی تے تفسیری آراء حوزات علمیہ دی مقبول ترین آراء سمجھی جاندی نیں۔ حوزہ وچ کوئی بھی تدریسی مسند انہاں دی آراء توں بے اعتناء نئیں ہوسکدی۔

علوم اسلامی دے بہت سارے موضوعات وچ انہاں نے گرانقدر آثار تخلیق کیتے نیں جنہاں وچ البیان فی تفسیر القرآن تے معجم رجال الحدیث بہت زیادہ نمایاں تے مشہور نیں۔ دنیا بھر دے کروڑاں شیعہ عرصۂ دراز تک انہاں دی تقلید کرتے رہے نیں تے انہاں نے دنیا بھر وچ اسلام دی ترویج دی طرف اپنی خاص توجہ دتی بنا پر بہت سارے ممالک وچ بہت سارے علمی و تربیتی مراکز یادگار دے طور تے چھڈے نیں۔

ولادت تے نسب[لکھو]

سید ابوالقاسم خوئی نے 15 رجب سنہ 1317ہجری نوں ایران دے صوبہ مغربی آذربائیجان دے شہر خوی وچ ایک علمی گھرانے وچ اکھ کھولی۔ انہاں دا سلسلۂ نسب امام موسی کاظم(ع) تک پہنچدا اے۔ انہاں دے والد سید علی اکبر خوئی نامی گرامی عالم تے شیخ عبداللہ مامقانی دے شاگرد سن۔ ااوہ حصول علم دے بعد اپنے آبائی وطن واپس لوٹ گئے تے اوتھے اپنے دینی تے علمی فرائض دی انجام دہی وچ مصروف ہوئے۔ لیکن کچھ عرصہ بعد خوی نوں نجف اشرف وچ سکونت اختیار کرنے دی غرض توں ترک کر دتا۔[2]

فرزند[لکھو]

  1. سید جمال الدین خوئی:

اوہ سید خوئی دے بڑے فرزند سن جنہوں نے اپنی بیشتر عمر اپنے والد دی مرجعیت دے معاملات دے انتظام و انصرام وچ گزار دی۔ اوہ سرطانہاں دے مہلک بیماری وچ مبتلا ہوکر علاج معالجے دے لئی تہران آئے تے 1984ء وچ دنیا توں رحلت کر گئے تے قم وچ حرم حضرت معصومہ سلام اللہ علیہا وچ سپرد خاک کیتے گئے۔ انہاں دے آثار وچ شرح کفایۃ الاصول، بحث فی الفلسفة وعلم الکلام، توضیح المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، شرح دیوان متنبی، فارسی وچ اک دیوان شعر تے۔۔۔[3]

  1. سید عباس خوئی:
  2. سید علی خوئی: اوہ 1344 ہجری وچ پیدا ہوئے تے سنہ 1388 ہجری وچ وفات پاکر نجف وچ ہی مدفون ہوئے۔
  3. سيد عبد الصاحب خوئى
  4. سید محمد تقی خوئی: اوہ سنہ 1378 ہجری وچ پیدا ہوئے۔ علمی مراحل طے کرنے دے بعد تدریس وچ مصروف ہوئے۔ 1989ء وچ آیت اللہ خوئی فاؤنڈیشن ۔[4] دی تاسیس پر انئیں اس فاؤنڈیشن دا سیکریٹری جنرل مقرر کیا گیا تے اوہ بعثی نظام حکومت دے خلاف شروع ہونے والی انتفاضۂ شعبانیہ (شعبان 1412ہجری) شروع ہوئی تو اوہ والد دے حکم پر آزاد ہونے والے علاقوں دے لئی تشکیل شدہ بورڈ دے رکن بنے؛ انتفاضہ نوں کچلے جانے تے شیعیان عراق دے قتل عام دے بعد، انئیں اپنے والد دے ہمراہ نظربند کیا گیا۔ اوہ والد دی وفات دے دو سال بعد 12 صفر 1415ہجری نوں کار دے ایک مشکوک حادثے وچ انتقال کر گئے۔ انہاں دے علمی کارناموں وچ والد دے دروس دی تقریرات دے علااوہ کتاب "الالتزامات التبعیة فی العقود" شامل اے۔[5]
  5. سید عبدالمجید خوئی: اوہ 1382 ہجری نوں نجف وچ پیدا ہوئے تے اعلیٰ علمی مدارج طے کیے۔ انتفاضۂ شعبانیہ ناکام ہوئی تو اوہ عراق توں نکل کر لندن ہجرت کر گئے تے بھائی سید محمد تقی دی وفات دے بعد آیت اللہ خوئی فاؤنڈیشن دے سربراہ بنے۔ 2003ء وچ امریدا نے عراق پر حملہ کیا تے بعثی نظام حکومت دا تخت الٹا تو اوہ اوہ عراق واپس آئے لیکن کچھ ہی دنوں بعد ایک دہشت گردانہ حملے وچ شہید ہوئے تے اپنے والد دے پہلو وچ سپرد خاک کیے گئے۔[6]
  6. شہید سید ابراہیم خوئی:

اوہ سنہ 1964ء وچ پیدا ہوئے تے سنہ 1980ء وچ ایران پر صدام دے حملے تک حصول تعلیم وچ مصروف راے۔ دو سال بعد حوزہ علمیہ وچ داخل ہوئے تے کچھ عرصہ بعد کپڑے دی تجارت وچ مصروف ہوئے۔ تے 1412 ہجری دے انتفاضۂ شعبانیہ وچ فعال کردار ادا کیا۔ ان ہی دنوں بعثی حکومت نے آیت اللہ خوئی دے گھر پر ہلہ بول دتا تے سید ابراہیم سمیت تمام افراد نوں گرفتار کردے لے گئی۔ تے حکومت دی سرنگونی دے بعد معلوم ہوا کہ گرفتار افراد نوں گرفتاری دے فورا بعد شہید کر دتا گیا سی۔[7]

تعلیمی مراحل[لکھو]

سید ابوالقاسم سنہ 1330 ہجری وچ 13 سال دی عمر وچ اپنے بھائی سید عبد اللہ خوئی دے ہمراہ نجف اشرف وچ اپنے والد توں جا ملے۔ عربی ادب تے منطق سیکھنے دے بعد حوزہ علمیہ دے اعلیٰ علمی سطوح نوں طے کیا۔ سید خوئی 21 سال دی عمر وچ شیخ الشریعۂ اصفہانی دے درس خارج وچ حاضر ہوئے تے دوسرے علوم وچ بھی نامور اساتذہ توں استفادہ کیتا۔ انہاں اساتذہ وچوں بعض دا انہاں نے اپنی عظیم 20 جلدی کاوش "معجم رجال الحدیث" وچ ذکر کیتا اے۔

حوالے[لکھو]

  1. 1.0 1.1 Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Abolqasem-al-Khoei — named as: Abolqasem al Khoei — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017 — عنوان : Encyclopædia Britannica
  2. صدرایی خوئی، علی، سیمای خوی، ص169۔۔
  3. معجم رجال الفکر و الادب، امینی، ص170۔
  4. بنیاد اسلامی ایت اللہ خوئی ۔
  5. شاکری، الامام السید الخوئی: سیرہ و ذکریات، 1414، ص254، 256-257۔
  6. رئیس زادہ، محمد، دانشنامہ جهان اسلام، ج16، ص522۔
  7. فرزندان آیت اللہ خوئی۔