منصور حلاج

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
منصور حلاج
Hallaj.jpg
جمیا: 858 ایران
مرن دن : 26 مارچ 922 عراق
کم : شاعری
جنم: 858
بیجا دے نزدیک طور (فارس)
موت: 26 مارچ 922
بغداد
کارج_کھیتر: روحانی لکھتاں
کال: نوویں اتے دسویں صدی

منصور الحلاج (فارسی: منصور حلاج‎ Mansūr-e Ḥallāj , 858 – 26 مارچ 922) اک فارس[1] دا سنت، شاعر اتے تصوف دا پڑلّ تیار کرن والے چنتکاں وچوں اک سن جنہاں نوں 922 وچّ عباسی خلیفہ المقتدر دے حکم اتے لمی پڑتال کرن دے بعد فانسی اتے لٹکا دتا گیا سی۔ اوہناں نوں ان الحق (میں سچ ہاں) دے نعرے لئی وی جانیا جاندا ہے۔[2] اسنے عربی بولی وچّ ساہت دی رچنا کیتی۔[3]

منصور حلاج (858 - 26 مارچ 922) اک فارسی انقلابی شاعر تے تصوف دا استاد سی۔ او اپنی شاعری، مت دے خلاف بولن دے الزام تے عباسی خلیفہ مقتدر دے حکم تے سزائے موت باجوں مشہور ہویا۔

اوہدے مشور شبداں " أنا الحق (میں سچ آں)" نے لوکاں نوں اوہدے خلاف کر دتا کیوں جے اس زمانے اچ حق ذات صرف رب دی منی جاندی سی۔ ایس لئی اوہہنوں مار دتا گیا۔


جیون[لکھو]

منصور الحلاج دا جنم بیجا دے نزدیک طور (ایران دے صوبے فارس) وچّ 858 وچّ ہویا اک حلاج (روں پنجن دا کم کرن والا) دے گھر ہویا۔ اسدا دادا پارسی سی۔[3] اسدا پیؤ سادہ جیون بسر کردا سی، اسدی طرز زندگی نے بالک حلاج نوں بہت متاثر کیتا۔ اس نے بچپن وچّ ہی قرآن شریف حفظ کر لیا سی اتے روحانی راہ تے چلن والے کھوجیاں نال سنواد وچّ پے گیا سی۔

اس نے فارس اتے وچکار ایشیا دے کئی حصےآں دی اتے ہندستان دی وی یاترا کیتی۔ صوفی مت دے انا الحق (میں حق ہاں) دا پرتیپادن کر، اوہناں نے اسنوں ادویت اتے آدھارت کر دتا۔ اوہ ہلول مطلب پریتم وچّ لین ہو جان دے حامی سن۔ سبھنی تھانئیں پریم دے سدھانت وچّ مست اوہ ابلیس (شیطان) نوں وی ربّ دا سچا بھگت مندے سن۔ ہم عصر عالماں اتے سیاستداناں نے اوہناں دے مکت انسانیت دی سخت مخالفت کردیاں 26 مارچ 922 نوں بغداد وچّ اٹھ سال قید رکھن دے بعد اوہناں دا قتل کرا دتا۔ پر عامَ طور تے مسلمان اس نوں شہید مندے ہن۔ مہان صوفی شاعر رومی منصور دا پرشنسک سی۔ عطار مطابق اوہ 'شہید حق' سی۔ محمد اقبال منصور نوں 'بندہ حقہ' آکھ پکاردا سی۔[4] 

نعرہ انا الحق[لکھو]

منصور ہما اوست دے قایل سی اور "اناالحق" (میں حق ہاں) دا نعرہ لگایا کردے سن۔ 297 ہِ/909 ء. وچّ ابن داؤد الاصفہانی دے فتوے دی بنیاد تے اوہ پہلی وار گرفتار ہوئے۔ 301 ہِ وچّ دوسری وار گرفتار ہوئے اتے اٹھ سال لگاتار قید رہے۔ 309 ہِ وچّ مقدمے دا فیصلہ ہویا اور 18 ذیقد نوں سولی دے دتی گئی۔ وفات دے بعد علما دے اک گروہ نے اوہناں نوں کافر او زندیق قرار دتا اتے دوسرے گروہ نے جنہاں وچّ رومی تے عطار ورگے عظیم صوفی وی شامل سن اوہناں نوں ولی اتے حق دا شہید کیہا۔

حلاج نے تصوف اتے تصوف ودھی-ودھان اتے اپنے خاص نظریے دی شرح وچّ کئی کتاباں اتے پرچے لکھے جنہاں دی تعداد 47 توں ودھ ہے۔ اس دا عقیدہ تنّ گلاں تے ادھارت ہے۔

  1. ذات اﷲ دی پراپتی مانو ذات وچّ ہے
  2. حقیقت محمدیہ دے قدم
  3. دھارمک ادویتواد

حوالے[لکھو]

  1. John Arthur Garraty, Peter Gay, The Columbia History of the World, Harper & Row, 1981, page 288, ISBN 0-88029-004-8
  2. Glasse, Cyril, The New Encyclopeida of Islam, Alta Mira Press, (2001), p.164
  3. 3.0 3.1 Jawid Mojaddedi, "ḤALLĀJ, ABU’L-MOḠIṮ ḤOSAYN b. Manṣur b. Maḥammā Bayżāwi" in Encyclopedia Iranica
  4. وبھاگی شبد - پروفیسر گلونت سنگھ رچناولی، پنہ 79

ہور ویکھو[لکھو]