قطب الدین بختیار کاکی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
قطب الدین بختیار کاکی
Tomb of Sufi saint, Qutbuddin Bakhtiyar Kaki in Mehrauli, Delhi.jpg
مہرؤلی، دہلی میں درگاہ قطب الدین بختیار کاکی
تصویر عنوان قطب الاقطاب
مذہب اسلام، خاص طور پر سلسلہ چشتیہ کے صوفی
نسب نامہ سلسلہ چشتیہ
ہورناں ملک المشایخ
ذاتی تفصیل
جمیا 1173
اوش (موجودہ کرغیزستان)
موت 1235
دہلی
دفن مہرؤلی، دہلی
28°31′09″N 77°10′47″E / 28.519303°N 77.179856°E / 28.519303; 77.179856
ہور جانکاری
شہر دہلی
دور تیرہویں صدی کا ابتدائی دور
پیشرو معین الدین چشتی
جانشین بابا فرید الدین گنج شکر
قطب الدین بختیار کاکی
مہرولی، دلی وچّ قطب الدین بختیار کاکی دی درگاہ
تریخ پیدائش 1173
قصبہ اوش، ترکستان وچّ(ہن ازبکستان)
تریخ وفات 1235
دلی

قطب الدین بختیار کاکی دہلوی بّرصغیر دے صوفی بزرگ، سُلطان الہند خواجہ معین الدین چشتی اجمیری دے خلیفہ تے بابا فرید الدین گنج شکر دے پیر و مرشد نیں۔

قطب الاقطاب حضرت خواجہ سید محمد قطب الدین بختیار کاکی دہلوی (1173 - 1235) برصغیر دے عظیم صوفی بزرگ، سلطان الہند خواجہ معین الدین چشتی اجمیری دے خلیفہ اتے شیخ العالم حضرت بابا فرید الدین گنج شکر دے پیر اتے مرشد ہن۔ اوہناں دا جنم 1187 وچّ ہویا اتے 1236 وچّ جیون یاترا پوری ہو گئی۔

حضرت قطب دا مول نام بختیار، لقب طب الدین اتے کاکی عرفیت ہے۔ اوہ قصبہ اؤش جاں اوش، ترکستان (ہن ازبکستان وچ) وچّ پیدا ہوئے۔ اوہ حسینی سادات وچوں سن اتے بالپن ہی وچّ بغداد آ گئے اتے خواجہ معین الدین چشتی دی شاگردی کیتی۔ ستاراں سال دی عمر وچّ خواجہ صاحب توں خرقہ خلافت پایا۔ کجھ عرصے بعد اپنے پیر اتے مرشد دی معیت وچّ ہندوستان تشریف لیائے اتے دلی وچّ وسّ گئے۔ اوہ بابا فرید الدین گنج شکر دے مرشد سن۔


ولادت[لکھو]

آپ نے 1187ء 582ہجری قصبہ اوش وچ اکھ کھولی۔[1]

ناں[لکھو]

آپ دا ناں سید بختیار، لقب قطب الدین تے قطب الاقطاب تے کاکی عرفیت اے۔ آپ قصبہ اوش ترکستان وچ پیدا ہوئے۔ حسینی سادات وچوں سن۔

نسب[لکھو]

سید بختیار اوشی بن سید کمال الدین بن سید موسیٰ بن سید احمد اوشی بن سید اسحاق حسن بن سید معروف حسن بن سید احمد حسن بن سید رضی الدین بن سید حسام الدین بن سید رشید الدین بن سید جعفر بن سید امام محمد تقی بن سیدامام علی موسیٰ رضا بن سید امام موسیٰ کاظم بن سید امام جعفر صادق بن سید امام باقر بن سید امام زین العابدین بن سید الشہداء سیدنا امام حسین بن امیر المؤمنین حضرت مولا علی رضی اللہ تعالیٰ عنہم۔[2]

علم باطن[لکھو]

جدوں آپ دی عمر پنج برس دی ہوئی تے آپ دی والدہ ماجدہ نے اپنے پڑوسی بزرگ نوں کہیا کہ میرے معصوم بچے نوں کسے چنگے معلم دے سپرد کر دیں تاکہ ایہ کچھ علم دین حاصل کر لے اوہ بزرگ اس بچے نوں لے کر چلے ای سن کہ راستے وچ اک بزرگ نال ملاقات ہوئی۔ بزرگ نے انہاں توں بچے دے متعلق دریافت کیتا تے انہاں نے دسیا کہ اک چنگے خاندان دا بچہ اے مگر اس دے والد دا انتقال ہو گیا اے۔ بیوہ ماں نے مینوں بلا کر کہیا کہ اس نوں کسے چنگے مکتب وچ داخل کر دو۔ بزرگ نے ایہ سن کے فرمایا کہ تسیں ایہ کم میرے سپرد کر دو۔ وچ اس نوں اک ایسے معلم دے حوالے کراں گا جس دے علم دے فیض تے برکت توں ایہ وڈا صاحبِ کمال بن جائے گا۔ پڑوسی اس بات نوں سن کر بوہت ای خوش ہوئے تے بچے نوں لے کر انہاں بزرگ دے نال معلم دے گھر جانے اُتے راضی ہو گئے۔ ایہ دونے قصبہ اوش دے اک معلم ابو حفص دے کول گئے تے بختیار کاکی نوں انہاں دے سپرد کر دتا۔ نال ای انہاں بزرگ نے ابو حفص نوں ہدایت کیتی کہ ایہ لڑکا اولیاء اللہ وچ شمار ہوۓ گا اس لئی اس اُتے خاص شفقت فرماؤ۔ جدوں ایہ دونے حضرات چھڈ کے چلے گئے تے معلم ابو حفص نے انہاں توں دریافت کیتا کہ اوہ کون سن جو توانوں اس مدرسہ وچ لیائے سن؟ بختیار نے کہیا کہ وچ انہاں نوں بالکل نہاں جاندا میری والدہ نے تے مینوں اپنے پڑوسی دے سپرد کیتا سی۔ ایہ بزرگ راستے وچ مل گئے تے مینوں تساں دی خدمت وچ لے آئے۔ معلم ابو حفص نے جدوں ایہ دیکھیا کہ بچہ انہاں بزرگ نوں نہیں جانتا تے انہاں نے دسیا کہ ایہ بزرگ اصل وچ خضر سن۔[2]

لیکھ لڑی

تصوف

Maghribi Kufic.jpg

لڑکپن ای وچ بغداد آ گئے تے خواجہ معین الدین چشتی توں بیعت کیتی۔ ستاراں برس دی عمر وچ خواجہ صاحب توں خرقہ خلافت پایا۔ کچھ عرصے بعد اپنے پیرو مرشد دی معیت وچ ہندوستان تشریف لائے تے دلی وچ قیام فرمایا۔ آپ بابا فرید الدین گنج شکر دے مرشد سن۔ آپ ول دو کتاباں منسوب کیتیاں جاندیاں نیں۔ اک دیوان اے تے دوسری فوائد السالکین جو تصوف دے موضوع اُتے اے۔آپ توں سلسلہ قلندریہ دا فیض وی جاری ہویا۔

وصال[لکھو]

سماع نال بوہت رغبت سی۔ دہلی وچ اک محفل سماع دے دوران حضرت احمد جام دے شعرمحفل سماع وچ اک شعر

کُشتگانِ خنجرِ تسلیم را
ہر زماں از غیب جانِ دیگر اَست

سن کے وجد طاری ہویا اوہ تن روز اسی وجد وچ رہے آخر 27 نومبر 1235ء نوں انتقال فرماگئے۔ نماز جنازہ سلطان التتمش نے پڑھائی۔ آپ دا مزار دلی دے علاقے مہرولی وچ اے۔

مورتاں[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. تریخ مشائخ چشت از محمد زکریا المہاجر المدنی صفحہ 171ناشر مکتبہ الشیخ کراچی http://www.elmedeen.com/read-book-5168#page-179&viewer-text
  2. 2.0 2.1 خزینۃ الاصفیاء چھیندی دوم، غلام سرور لاہوری،صفحہ 77مکتبہ نبویہ لاہور