جبرائیل

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
جبرائیل
جبريل عليه السلام.png
جبرائیل دا اسلامی خطاطی نام
مقرب فرشتہ، ناموس اعظم، روح اعظم، روح القدس تے الروح الامین وحی کا فرشتہ
محترم در مسیحیت
اسلام
یہودیت
قداست قبل اجتماع
تہوار 29 ستمبر میکائیل تے رافیل(اسرافیل) ماڈرن کیتھولک چرچ (بعد از 1969) وچ ؛ 24 مارچ نوں مغربی راسخ الاعتقادی (تے 1969 توں پہلے جنرل رومن کیلنڈر); 8 نومبر مشرقی راسخُ الاعتقاد کلیسیا وج ؛ تے 21 نومبر نوں مشرقی راسخُ الاعتقاد کلیسیا پرانا طریقہ یا جولینی کیلنڈر استعمال کردے نیں۔
منسوب خصوصیات مقرب فرشتہ؛[1] نیلے رنگ یا سفید کپڑے پہنے ہوئے؛[2] اک للی پھل لئی،[2][3] شہنائی،[2] اک روشن لالٹین،[2] جنت توں اک شاخ،[2] صحیفہ،[3] تے اک عصا۔[3]
سرپرستی ٹیلی کمیونیکیشن ورکرز،[4][5] ریڈیو براڈکاسٹر،[5] پیغام رساں،[5] پوسٹل ورکرز،[5] علماء[5] سفارت کار،[5] ڈاک ٹکٹ جمع کار،[5] پرتگال، سینٹینڈر، سیبو، دے سفیر

جبرائیل (انگریزی:Gabriel؛ عبرانی:גַּבְרִיאֵל گبرائیل ”خدا میری طاقت اے“،یونانی: Γαβριήλ، جبرائیل؛ آرمینی، گیز تے ٹگرینیا: ገብርኤል، عربی: جبريل جاں جبرائيل Jibril جاں Jibra'ilابراہیمی مذاہب وچ اک فرشتہ، جو عام طور اُتے اللہ دے پیامبر دے طور اُتے کم کردا رہیا۔ عہد نامہ قدیم تے عہد نامہ جدید وچ جبرائیل دا تذکرہ کیتا گیا اے۔ کتاب دانی ایل وچ تے متی دی انجیل وچ ناں دے نال دو دو بار ذکر آیا اے۔

ہور مذہباں وچ[لکھو]

جبرائیل دی مسیحی شبیہ

یہودیت وچ ”میکائیل، جبرائیل، اورئیل تے رافیل(اسرافیل)“ انہاں چار فرشتےآں نوں خاص اہمیت حاصل اے۔ مگر انہاں چاراں فرشتیاں وچوں جبرائیل یہودیت و مسیحیت دی تحریراں وچ عام پائے جاندے نیں ۔ جبرائیل دا پہلا ذکر تنک دی کتاب دانی ایل وچ آیا اے جس وچ دانی ایل نوں الہام نازل ہویا سی مگر اوہ اس رویا(خواب) نوں سمجھ نئيں پایا سی اس نوں سمجھانے دے لئی خداوند نے جبرائیل نوں بھیجا سی:

فیر ایداں ہُؤیا کہ جدوں مَیں دانی ایل نے ایہ رویا دیکھی تے اِس دی تعبِیر دی فِکر وچ سی تے کیہ دیکھدا آں کہ میرے سامنے کوئی اِنسان صُورت کھڑا اے۔ تے مَیں نے اُولائی(دریا) وچوں آدمی دی آواز سُنی جِس نے بُلند آواز نال کہیا کہ اَے جبرائیل اِس شخص نوں اِس رویا دے معنی سمجھا دے۔چُنانچہ اوہ جتھے مَیں کھڑا سی نزدِیک آیا تے اُس دے آنے توں مَیں ڈر گیا تے مُنہ دے بل گِرا اُتے اُس نے میوں کہیا اَے آدم زاد! سمجھ لے کہ ایہ رویا(خواب) آخِری زمانہ دی بابت اے۔ [6]


تے جدوں مَیں ایہ کہندا تے دُعا کردا تے اپنے تے اپنی قَوم اِسرائیل دے گُناہاں دا اِقرار کردا سی تے خُداوند اپنے خُدا دے حضُور اپنے خُدا دے کوہِ مُقدّس دے لِئی مُناجات کر رہیا سی۔ہاں مَیں دُعا وچ ایہ کہہ ای رہیا سی کہ اوہی شخص جبرائیل جِسنوں مَیں نے شرُوع وچ رویا وچ دیکھیا سی حُکم دے مُطابِق تیز پروازی کردا ہُؤیا آیا تے شام دی قُربانی گُذرانے دے وقت دے قرِیب مینوں چُھؤیا۔ تے اُس نے مینوں سمجھایا تے میرے نال گلاں کِیتیاں تے کہیا اَے دانی ایل مَیں ہن اِس لِئے آیا واں کہ تینوں دانِش و فہم بخشاں۔ تیری مُناجات دے شرُوع ای وچ حُکم صادِر ہُؤیا تے مَیں آیا آں کہ تینوں دساں کِیُونکہ تُو بُہت عزِیز اے ۔ پس تُو غَور کر تے رویا نوں سمجھ لے۔[7]

فیر اس رویا دے اک سال بعد فیر جبرائیل دانی ایل دے کول آیا سی جس دا ذکر تنک دی کتاب دانی ایل وچ اے:

تے اوہ اک ہفتہ دے لِئے بُہتاں نال عہد قائِم کرےگا تے نِصف ہفتہ وچ ذبِیحہ تے ہدیہ مَوقُوف کرے گا تے فصِیلاں اُتے اُجاڑنے والی مکرُوہات رکھّیاں جان گیاں ایتھے تک کہ بربادی کمال نوں پُہنچ جائے گی تے اوہ بلا جو مُقرّر کیتی گئی اے اُس اُجاڑنے والے اُتے واقِع ہوۓگی۔[8]

ربی ڈیوڈ کُوپر دی کتاب ”انورنِگ اینجلس“ (انگریزی: Invoring Angels) دے مطابق، جبرائیل اک فرشتہ سی جس نوں گناہگار شہراں سدوم تے عمورہ نوں تباہ کرنے دے لئی بھیجیا گیا سی۔ لیکن بعض تحریراں وچ جبرائیل دی بجائے میکائیل مذکور اے۔

توریت وچ بیان کیتا گیا اے کہ تن فرشتے ابرام(ابراہیم علیہ السلام) دے کول گئے سن مگر سدوم نوں تباہ کرنے صرف دو ای گئے مگر توریت وچ ایہ نئيں لکھیا دے تیسرے فرشتہ کہاں گیا[9] انہاں تن فرشتاں دے ناں تلمود وچ مذکور نیں جو ”میکائیل، جبرائیل تے رافیل(اسرافیل) سن“[10]

یہودی دیو مالائی داستاناں دے مطابق، طوفان نوح دے وقت جس شخص نے نوح نوں دسیا سی کہ: ”طوفان آنے والا اے نوح تسیں طوفان توں پہلے تمام جانوراں دی اک اک جوڑی کشتی وچ سوار کرلو“ ایہ کہنے والے جبرائیل سن۔ تے جس قوت نے ابرام (ابراہیم علیہ السلام) اضحاق (اسحاق علیہ السلام) نوں مارنے توں روکیا سی۔ اوہ جبرائیل سن۔

یعقوب فرشتے(ممکنہ طور اُتے جبرائیل) نال کشتی لڑدے ہوئے

تے جس نادیکھائی دینے والی قوت نے یعقوب (یعقوب علیہ السلام) توں کُشتی لڑی سی اوہ وی جبرائیل سن۔ تے کتاب خروج وچ اک ذکر موجود اے:

تے خُداوند دا فرشتہ(ممکنہ طور اُتے جبرائیل) اک جھاڑی وچوں اگ دے شُعلہ وچ اُس نے نگاہ کیتی تے کِیہ دیکھدا اے کہ اک جھاڑی وچ اگ لگی ہوئی اے اُتے اوہ جھاڑی بھسم نئيں ہُندی۔ تد مُوسٰی نے کہیا مَیں ہن ذرہ ادُھر کترا کے اِس وڈے منظر نوں دیکھاں کہ ایہ جھاڑی کیوں نئيں جل جاندی۔ جدوں خُداوند نے دیکھیا کہ اوہ دیکھنے نوں کترا کے آرہا اے تو خُدا نے اُسنوں جھاڑی وچوں پُکارا تے کہیا اَے مُوسیٰ ! اَے مُوسیٰ ! اُس نے کہیا وچ حاضر آں۔[11]

یہودیت وچ ایہ منیا جاندا اے کہ جھاڑی توں جو آواز موسیٰ نوں سنائی دتی سی اوہ جبرائیل نے دتی سی۔[12]

اسلام وچ[لکھو]

اک جلیل القدر فرشتے دا ناں، جو اسلامی عقیدے دے مطابق فرشتیاں دے سردار نیں ۔ جو انبیا کرام ول وحی لایا کردے سن۔ روایت اے کہ شب معراج حضرت جبریل براق لے کے آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے کول آئے سن تے مقام سدرۃ المنتہیٰ تک ہمرکاب رہے سن۔

قرآن وچ جبرائیل[لکھو]

قرآن مجید وچ حضرت جبریل دا ذکر ناں دے نال چار جگہاں اُتے آیا اے۔

  • سورہ البقرہ، آيت 98 تے 99
  • سورہ التحريم، آيت 4
  • سورہ مریم، آیت 17 (اس آیت وچ اشارتاً ذکر کیتا گیا اے مگر ناں نئيں لیا گیا)
  • سورہ التکویر، آیت 15 (اس آیت وچ اشارتاً ذکر کیتا گیا اے مگر ناں نئيں لیا گیا)

اس دے علاوہ قرآن وچ تہانوں روح القدس تے الروح الامین وی کہیا گیا اے۔ دوسرے تھاں اُتے فقط اشارے نیں ۔

القاب[لکھو]

تساں دے مختلف القاب وچ ناموس اعظم، روح اعظم، روح القدس تے روح الامین وغیرہ شامل نیں ۔ جبرائیل (علیہ السلام) اللہ تعالیٰ دے سب توں مقرب فرشتے نیں ۔ تمام انبیا (علیہم السلام) اُتے وحی حضرت جبرائیل (علیہ السلام) دے توسط توں ای آندی رہی اے۔[13]

جبرائیل علیہ السلام دی عمر دا اندازہ[لکھو]

ابوہریرہ رضي الله عنه.png توں روایت اے کہ سرورِ کونین احمدِ مصطفٰی درود.png نے اک دفعہ جبرائیل علیہ السلام توں پچھیا:

اے جبرائیل! ذرا ایہ تاں دسو تواڈی عمر کنی اے؟


جبرائیل علیہ السلام نے آپ درود.png نوں جواب دتا:

یارسول اللہ (درود.png )! مینوں اپنی عمر دا صحیح علم نئيں اے، لیکن اتنا یاد اے کہ ساری کائنات دے پیدا ہونے توں پہلے اللہ تبارک و تعالیٰ(ﷻ

) دے حجاباتِ عظمت وچوں چوتھے پردے وچ اک ستارہ چمکیا کردا سی تے اوہ ستارہ ستر ہزار سال دے بعد اک مرتبہ چمکدا سی۔ تے میں اپنی زندگی وچ اوہ ستارہ بہتر ہزار مرتبہ دیکھیا اے!


تو محمد درود.png نے جبرائیل نوں کہیا:

اے جبرائیل! مینوں اپنے اللہ ﷻ
دی عزت دی قسم، اوہ ستارہ میں ہی آں۔[14]


ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Zimmerman, Julie. "Friar Jack's Catechism Quiz: Test Your Knowledge on Angels". AmericanCatholic.org. http://web.archive.org/web/20181225073708/https://www.franciscanmedia.org/e-News/FriarJack/fj082102.asp. Retrieved on 16 فروری 2012. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 "Archangel Gabriel". OrthodoxWiki. http://web.archive.org/web/20181225073705/https://orthodoxwiki.org/Archangel_Gabriel. Retrieved on 2013-11-15. ""Because the Angels are incorporeal beings, though they nevertheless take on human form when appearing to mankind, it can be difficult to differentiate one from another in icons. However, Gabriel is usually portrayed with certain distinguishing characteristics. He typically wears blue or white garments; he holds either a lily (representing the Theotokos)، a trumpet, a shining lantern, a branch from Paradise presented to him by the Theotokos, or a spear in his right hand and often a mirror—made of jasper and with a Χ (the first letter of Christ (Χριστος) in Greek)—in his left hand. He should not be He should not be confused with the Archangel Michael, who carries a sword, shield, date-tree branch, and in the other hand a spear, white banner (possibly with scarlet cross) and tends to wear red. Michael's specific mission is to suppress enemies of the true Church (hence the military theme)، while Gabriel's is to announce mankind's salvation."" 
  3. 3.0 3.1 3.2 (مارچ 1993) Know Your Angels: The Angel Almanac With Biographies of 100 Prominent Angels in Legend & Folklore-And Much More!. Murfreesboro, TN: Mamre Press, 70–72, 73. ISBN 978-0-932945-40-2. OCLC 27726648. Retrieved on 2013-11-15. “"Artists like to show Gabriel carrying a lily (Mary's flower)، a scroll and a scepter."” 
  4. Catholic Online. "St. Gabriel, the Archangel". Catholic.org. http://web.archive.org/web/20181225073703/https://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=279%20. Retrieved on 2013-11-15. 
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 (2004) Encyclopedia of Angels, 2nd, New York, NY: Facts on File, Inc.. ISBN 978-0-8160-5023-9. OCLC 718132289. Retrieved on 2013-11-15. “"He is the patron saint to telecommunication workers, radio broadcasters, messengers, postal workers, clerics, diplomats, and stamp collectors."” 
  6. دانی ایل 17-8:15
  7. دانی ایل 24-9:20
  8. دانی ایل 9:27
  9. کتاب پیدائش: 18:2: ”تے اُس(ابرام) نے اپنی انکھاں اُٹھا کے نطر کیتی تے کیتا دیکھدا اے کہ تن مرد(فرشتے) اُس دے سامنے کھڑے نیں ۔ اوہ اُنہاں نوں دیکھ کے خیمہ دے دروازہ توں اُنہاں توں مِلنے نوں دَوڑیا تے زمِین تک جھُکیا۔“
  10. Bava Metzia 86b
  11. خروج 5-3:2
  12. نیو ورلڈ دائرۃ المعارف، جبرائیل (رئیس الملائکہ)
  13. تفسیر عزیزی پارہ 1 ص 359
  14. مصنف: علی بن برہان الدین الحلبی، کتاب: سیرت حلبیہ، جلد نمبر 1، صفحہ نمبر 30