عجائب کمل

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

اجائب کمل (5 اکتوبر 1932 – 21 جنوری 2011) 1960ویاں وچّ پنجابی شاعری وچّ چلی جدیدیت دی لہر نال مڈھ توں جڑے کویاں وچوں سی۔ [1] اس نے شاعری ، لمیں شاعری ، شعری-ناٹک ، مہان کاو، غزل، ناول اتے تنقید(تنقید) کئی ودھاواں وچّ ساہت دی رچنا کیتی۔ اوہ پنجابی ساہت دے سربپکھی سرمور لکھاری سن۔ اوہ شاعر، کاو ناٹک کار ، ناول کار ، کاوَ-نقاد تے غزل گو ہون دے نال-نال ودھیا ملنسار تے ندھڑک-نرپکھّ شخصیت والے انسان سن۔ اوہ 50 سالاں توں جدید غزل لکھن والے پنجابی دے موڈھی غزل لیکھکاں وچوں پہلے درجے دے غزل کار سن۔

مڈھلا جیون[لکھو]

مرحوم اجائب کمل دا جم 5 اکتوبر، 1932 نوں محل پور لاگلے پنڈ ڈانڈیاں وکھے جنگ سنگھ دے گھر ماں رائے کور دی ککھوں ہویا۔ خالصہ کالج محلپور توں 1955 وچّ بی۔اے۔ کیتی۔ اپرنت پنجاب یونیورسٹی چنڈی گڑھ توں ڈبل ایم۔اے۔ کیتی۔ آپ نے 9 سال پنجاب وچّ بطور پرنسپل ہندیاں انگریزی موضوع پڑھایا تے بعد وچّ 31 سال اے۔بی۔ سینئر سیکنڈری سکول نیروبی کینیا (افریقہ) وچّ بطور پرنسپل دی نوکری وی کیتی۔ کینیا سکول توں سیوامکت ہون اپرنت آپ امریکہ، کینیڈا، انگلینڈ سمیت یورپ دے کئی دیساں وچّ رہن توں بعد پنجاب اپنے پنڈ پرت آئے۔ آپ دی پہلی شعری کتاب ”تاش دے پتے” 1962 وچّ چھپی۔ اس توں بعد آپ پنجابی دے اگھے لیکھکاں دی قطار وچّ شامل ہو گئے۔[2] اتھوں سیوا-مکت ہو کے اوہ اپنے پنڈ ڈانڈیاں آ گئے۔

ساہت جیون[لکھو]

اوہناں دیاں جدید غزلاں دا پہلا مجموعہ ‘شبد ننگے ہن’ 1981 وچّ چھپیا۔ اوہ لمبا سماں دیساں-ودیساں وچّ راے۔ اوہناں اردو، ہندی اتے انگریزی وچّ وی رجّ کے لکھیا۔ غزل مجموعے‘ٹکڑے-ٹکڑے سورج’ دی سرجنا کیتی۔

اعزاز[لکھو]

  • 17 جنوری نوں درپن ساہت سبھا سیلا خورد ولوں مرحوم جناب گردیال پنجابی ایوارڈ نال سنمانیا گیا۔
  • پنجاب سرکار دے بولی ڈیپارٹمنٹ ولوں شرومنی ساہتکار انعام (ودیشی)
  • 1983 وچّ اعزاز توں علاوہ 16 دے قریب پرمکھ ساہتی سبھاواں، ٹرسٹاں ولوں اعزاز کیتا گیا۔
  • کئی ساہت سبھاواں اتے ٹرسٹاں دے عہدیدار سن۔
  • ”اجائب کمل ساہتی اتے سوشل ویلفیئر ٹرسٹ محلپور (ہشیارپور)” دا گٹھن کرکے 20 لکھ روپئے دی ایف۔ڈی۔ کروائی۔ 20 لکھ روپئے دے ویاج نال ہر سال اتھے وڈا شاعر دربار کروایا جاوے اتے چنگا کم اتے لکھن والے دا نغدی نال اعزاز کیتا جاوے۔ اس توں علاوہ غریب پریواراں دیاں لڑکیاں دے ویاہاں ‘تے مدد کیتی جاوے۔ پڑھائی وچّ ملاں مارن والے منڈے-کڑیاں نوں معاشی مدد دتی جاوے۔ پڑھائی دے شوقین غریب بچیاں نوں مالی مدد وی دندے رہنا۔ اجائب کمل 21 جنوری 2011 نوں ادور چلانا کر گیا۔[3]

شاعری[لکھو]

میں کاہل ہو جاندا ، میں پاگل ہو جاندا۔
جے شاعری لکھدا نہ، میں پاگل ہو جاندا۔
انیکاں فلسفے چھانے، اوہناں ‘چوں کی بھلا ملیا۔
جاں مٹی دا انسان ملیا، جاں پتھر دا خدا ملیا۔
بلے ہوئے پر تک کے دل رو اٹھدا اے۔
سونے دے پنجرے وچّ میرا ساہ گھٹدا اے۔
جدوں سقراط والا سچ اسنے پا لیا ہونا۔
اس دا جوٹھا پیالہ اسنے منہ نوں لا لیا ہونا۔
ایہہ سچ ہونا کہ اس نوں بونیاں نے پا لیا گھیرا۔
بھلیکھا اے کہ اس نوں بونیاں نے ڈھا لیا ہونا۔
کسے نوں پر لگا دتے، کسے دے پر کٹا دتے۔
ویلے نے آدمی شطرنج دے مہرے بنا دتے۔

رچناواں[لکھو]

شعری مجموعے
  • تاش دے پتے
  • شطرنج دی کھیڈ
  • میں جو پیغمبر نہیں
  • ودروہی پیڑھی
  • الار نسل دا سراپ
  • بودی والا تارہ

لمیاں نظماں

  • حال تریا اے
  • اشتہاراں 'چوں جمیں انسان
  • اکوتر سو اکھاں والا مہاں بھارت
  • سنناں والا دیوتا
کندھاں اُتے اکرے ہستاکھر
  • خالی کرسی دا دکھانت
  • افریقہ چ نیترہین
  • لکھتم کالا گھوڑا
  • ترے-کالک
  • ہستاکھراں چ گھریا انسان
  • بیج توں کائنات
  • اپنا اپنا آسمان

نِکیاں نظماں مجموعے

  • شبد ننگے ہن
  • ریتلے شیشے
  • روزنامچے دا سفر
غزل مجموعے
  • شیشیاں دا شہر
  • متھے وچلا آکاش
  • ٹکڑے ٹکڑے سورج

ناٹکی کویتاواں

  • خلا وچ لٹکے انسان
  • بنیرے اُتے بیٹھی اکھ
  • چپّ بیٹھی شاعری

نظمیہ ناٹک

  • چانک انھیں ہن
  • ہتھیلی تے اگیا شہر
  • داڑھی والا گھوڑا
عرف انی سو نڑھنویں
  • لننڑا آسمان
  • سوتردھار بولدا اے
  • ہیجڑے
  • کلنکی اوتار
  • ناٹک وچلا شیطان
  • اک چھاتی والی عورت
  • اوٹھاں ورگے آدمی

وڈے ناٹک

  • گھر چ بگھیاڑ
  • دستانیاں ورگے ہتھ
  • منٹو مریا نہیں
وڈی نظم
  • دھرتی نامہ
  • سورج نامہ

نظماں چ شعری شاستر

  • بیج توں کائنات

شعری ریکھا چتر

  • سراپے سمیاں دے پیغمبر

ناول

  • اگیات واسی
  • مرد وچلی عورت
  • شیسے تے چہرے
  • دو پتناں دے تارو
شیشے وچلا پرومیتھیئس

آلوچناں تے ساہت اتہاس

  • پریوگواد تے اس توں اگانھ

انگریزی چ مہان ناول

  • Black Mantra Sutra

انگریزی وچ شعری مجموعے

  • The Rebel Sound
  • Horses and Heroes
  • Scrap Gods
  • Woman on the Cross

باہرلے جوڑ[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Encyclopaedia of Indian Literature (Vol. 1)، ed. Amaresh Dhatta (Sahitya Akademi: 2006)، p. 110
  2. Encyclopaedia of Indian Literature (Vol. 1)، ed. Amaresh Dhatta (Sahitya Akademi: 2006)، p. 109.
  3. مشہور پنجابی ساہتکار اجائب کمل نہیں رہا