صوبہ سنگھ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

صوبہ سنگھ دا جم 15 مئی 1915 نوں پنڈ اودھو ننگل ضلع امرتسر وچ پیؤ سر رام سنگھ سوہل اتے ماں رادھی جی دے گھر ہویا۔ اہنا دا ویاہ سری متی ہردیپ کور نال ہویا جنہاں دی ککھوں اہنا دے دو بچیا منڈے اتے کڑی نے جنم لیا۔ منڈے دا نام یوگیراج سنگھ اتے کڑی سریندر کور سی۔ گردے خراب ہون کارن اتے انت دل دی حرکت بند ہو جان نال صوبہ سنگھ دی موت گورو نانک ہسپتال، امرتسر وکھے 6 دسمبر 1981 نوں ہو گئی ۔[1]

سکھیا[لکھو]

اپنی مڈھلی سکھیا مڈل درجے تکّ دی صوبہ سنگھ نے جدی پشتی پنڈ دے سکول اودھو ننگل وچّ ہی پراپت کیتی۔ مڈل سکھیا اچّ درجے وچّ پاس کرن توں بعد صوبہ سنگھ نے خالصہ سکول باب بکالا توں میٹرک فسٹ ڈویزن وچّ پاس کیتی اتے سکول پڑائی دے دوران پڑائی اتے کھیڈن کدن وچّ وی اکسار مہارت، جسّ اتے نامنا کھٹیا۔ اس توں اپرنت اوہنے رندھیر کالج، کپورتھلہ توں ایف.ایسّ.سی پاس کیتی اتے بعد وچّ سیالکوٹ توں بی.اے. دی ڈگری، پنجاب یونیورسٹی لاہور راہیں پراپت کیتی۔ اچّ ودیا پراپتی دی کھچّ صوبہ سنگھ نوں لاہور لے گئی۔ اتھے اس نے پنجاب یونیورسٹی، لاہور توں ایمّ.اے (mathematics) 1939 وچّ فسٹ ڈویزن وچّ پاس کیتی ۔[2]

نوکری[لکھو]

صوبہ سنگھ سانجھے پنجاب وچّ یوگتا دے آدھار تے راج دے پرتھم پرشاسکی سیوا (پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ.سی.ایسّ) وچّ 1940 وچّ پنجاب اتے نارتھ ویسٹ فرنٹیئر پروونس (N.W.F.P) وچّ پبلک سروس کمیشن راہیں مقابلے دے امتحان توں بعد چنے گئے سن، پرنتو اس چون توں تھوڑھا چر پہلوں ہی اوہناں روزگار پراپتی لئی کاہلی ہون کارن بھارتی فوج وچّ بطور جمعدار ( جونیئر کمسنڈ افسر ) سیوا پد سنبھال لیا سی اتے انگریزی سرکار ولوں لاگوُ فوجی بھرتی لئی متھے نیماں انوسار اک بانڈ وی بھر کے صحیح کر دتا گیا جس انوسار لوک ہت اتے جنگی لوڑاں انوسار اس دی نیوکتی دنیا دے کسے کونے وچّ وی برطانوی سرکار کر سکدی سی۔ اس اقرار نامے دیاں سخت شرطاں کارن صوبہ سنگھ پی.سی.ایسّ افسر بھنن توں ونچت رہِ گیا، نہیں تاں شاید اوہ ہن نوں آئی.اے ایسّ. دی اچّ طلب پوڑی توں سیوا نورت ہندا۔صوبہ سنگھ نے 1961 توں 1967 تکّ بطور لوک سمپرک افسر وجوں کم کیتا۔ 1967 وچّ اوہ پرشاسکی افسر وکاس اتے پرکاشن وبھاگ پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ وکھے ڈیپوٹیشن تے چلا گیا۔ 1972 وچّ گیانی ذیل سنگھ دے مکھ منتری بنن تے پٹیالہ توں چنڈی گڑھ آ کے مکھمنتری دا پریس سکتر لگّ گیا۔ 1975 وچّ اس دی نیوکتی ڈائریکٹر پنجاب سٹیٹ یونیورسٹی ٹیکسٹ بکّ بورڈ وچّ ہوئی ۔

ہاسرس لکھاری اتے وئنگکار[لکھو]

پنجابی ہاس وئنگ(مخولیہ شاعری) نوں آدھونک مہاندرا صوبہ سنگھ نے ہی بخشیا ۔اس کلا وچّ اسدا کوئی ثانی نہیں سی۔[3]

رچناواں[لکھو]

صوبہ سنگھ دی اہم رچنا ‘الوپ ہو رہے چیٹک’ ہے، جو لاہور بکّ شاپ لدھیانہ نے 1967 وچ اپنی اک نویں ستھاپت کیتی فرم ‘سہت سنگم چنڈی گڑھ’ دوارا پرکاشت کیتی۔ اس وچ درج نبندھ اجوکے پنجابی گدّ ساہت وچّ میل پتھر ہون دا درجہ رکھدے ہن۔ اس وچ وکھ وکھ وشیاں تے گیاراں لیکھ ہن، پر سبھ دے انتر پن اک ہے-سنگٹھت پنجاب وچ جس ڈھنگ نال منورنجن لئی امیر، غریب اتے درمیانے طبقے دے لوک ناٹکاں-چیٹکاں، ککڑاں بٹیریاں دیاں لڑائیاں، شطرنج دیاں بعضیاں، ناچیاں دے جلسیاں، کویشرا دے چٹھیاں نوں ویکھ سن کے اپنا من پرچاؤندے سن، صوبہ سنگھ نے نرویچ سہج سبھا اپنی سوکھی پر مانجھی ہوئی بولی راہیں اس دا ورنن انے روچک(دلچسپ) انداز وچ کیتا ہے[4] اس توں علاوہ اس دیاں ہور کئی اہم رچناواں ہن :-

  • اگّ پانی تے ہور کہانیاں-1960
  • الوپ ہو رہے چیٹک-1967 مضمون مجموعہ
  • جنگ مساپھا وجیا-1964
  • غلطیاں-1971
  • انقلابی یودھا اودھم سنگھ-1974
  • گورو تیغ بہادر جی دی بانی دا ادھٔین
  • ہاسے تے حادثے
  • ہیر صوبہ سنگھ
  • دیوان سنگھ کالے پانی
  • پنجابی پترکاری دا اتہاس
  • وینگ ترنگ
  • اگّ تے پانی
  • چرن سنگھ شہید رچناولی

سنپادت رچناواں[لکھو]

  • پرنسپل تیجا سنگھ دے چونویں لیکھ-سمپادک
  • نروان مارگ-ترجمہ
  • صوفی کوی سرمد دیاں رباعیاں-انوادں
  • بنگالی ساہت دا اتہاس-ترجمہ
  • جلیاں والا باغ-ترجمہ
  • گوشٹیاں-انوادں
  • جھانسی دی رانی-ترجمہ
  • توپاں دے پرچھاویاں تھلے

سنمان[لکھو]

1975 وچّ شرومنی پترکار وجوں سنمانت ۔

حوالے[لکھو]

  1. بھگونت سنگھ، صوبہ سنگھ جیون تے رچناں، پبلیکیشن بیورو، پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ، 1990، پنہ-1
  2. اوہی، پنہ-1
  3. ڈاکٹر. گرچرن سنگھ مہتہ ہاسرس دا استاد سی صوبہ سنگھ
  4. بھگونت سنگھ، صوبہ سنگھ جیون تے رچناں، پبلیکیشن بیورو، پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ، 1990، پنہ-79