شو کمار بٹالوی

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
شو کمار بٹالوی
Shiv-Kumar-Batalvi.jpg
جمن پو: تحصیل شکرگڑھ ضلع نارووال پنجاب
جمن تریخ: = 23 جولائی 1936(1936-07-23)
موت تریخ: = مئی 7, 1973(1973-05-07) (aged 36)
کم : پنجابی شاعری
گن: پنجابی دے منے پرمنے شاعر

شو کمار بٹالوی( 23 جولائی 1936 - 7 مئی 1973) 23 جولائی 1936 نوں تحصیل شکرگڑھ ضلع نارووال پنجاب چ جمے۔ 7 مئی 1973 نوں اوہناں دا مرن ہویا۔ شو کمار پنجابی دے شاعر سن۔ اوہ بھارت دا ساہت دا سب توں وڈا انعام ساہتیہ اکیڈیمی ایوارڈ لین والے سب توں نکی عمر والے شاعر سن۔

اس نوں پنجابی دا شیلے کیہا جاندا ہے۔[1] اس دی وشیستا(خاصیت) سی کہ اوہ شبداں نوں روزانہ زندگی وچوں چندا اتے اوہناں نال دل نوں چیر دین والیاں کویتاواں، غزلاں لکھدا ہے۔ شو دی کویتا دکھ، نجی درد اتے وچھوڑے دے دوآلے گھمدی ہے۔

جیونی[لکھو]

شو کمار دا جم 23 جولائی 1936 نوں جموں اتے کشمیر دی حد نال لگدے شکرگڑھ تحصیل دے بڑا پنڈ لوہتیاں (اج کلّ پاکستان) وچّ ہویا سی۔ ملک دی ونڈ توں پہلاں ایہہ گرداسپور ضلعے دا اک پنڈ سی۔ اسدے پیؤ پنڈت کرشن گوپال، مال محکمے وچّ پہلاں پٹواری رہے، بعد وچّ کانونگو اتے سیوا مکتی ویلے پٹوار سکول بٹالا دے پرنسپل سن۔ اس دی ماں شانتی دیوی دی آواز بہت سریلی سی، اوہی سریلاپن شو دی آواز وچّ وی سی۔ شو کمار نے مڈھلی پڑھائی بڑا پنڈ لوہتیاں دے پرائمری سکول توں حاصل کیتی۔

تعلیم، نوکری[لکھو]

سنّ 1953 وچّ شو نے سالویشن آرمی ہائی سکول بٹالا توں دسویں پاس کیتی۔ اس دا پیؤ اس نوں چنگا پڑھا-لکھاا کے اچ ودیا دوا کے اک کاروباری آدمی بناؤنا چاہندا سی، پر اوہناں نوں نراشا ہی ملی کیونکہ دسویں توں بعد اگلے دو سال دوران بنھاں کسے ڈگری پراپت کرن دے اسنے تنّ کالج بدلے۔ پہلاں بیرنگ یونین کرسچیئن کالج بٹالا وچّ ایف.ایس.سی. وچّ داخلہ لیا اتے امتحاناں توں پہلاں ہی چھڈّ دتا۔ پھیر نابھے جا کے سرکاری رپودمن کالج وچّ داخل ہویا پر کجھ ہی مہینیاں پچھوں مڑ آیا تے آرٹس وشیاں نال سکھ نیشنل کالج قادیان وچّ داخلہ لے لیا۔ اتھے وی امتحان نہ دتا تے سال بعد ایہہ کالج چھڈّ کے بیجناتھ ضلع کانگڑا دے اک سکول وچّ اوورسیئر دے کورس وچّ داخلہ لے لیا۔

پھر پیؤ کرشن گوپال نے پتّ شو کمار نوں  پٹواری لوا دتا پر 1961 وچّ اسنے اس نوکری توں وی استعفٰی دے دتا اتے 1966 تکّ بے روزگار ہی رہا۔ پتا کولوں اوہ کوئی خرچہ نہیں سی لیندا۔ اس لئی اس سمیں دوران اوہ کدی کدائیں کوی درباراں وچّ اپنیاں کویتاواں پڑھن دے سیوا پھل جاں کجھ چھپ چکیاں کتاباں دی نگونی جہی رائلٹی ’تے ہی گزارا کردا سی۔ کئی-کئی دن اوہ دوستاں-یاراں دے گھریں ہی رہندا۔ آخر 1966 وچّ روجی-روٹی دے اپرالے وجوں اسنے سٹیٹ بینک آف انڈیا دی بٹالا شاکھا وچّ کلرک دی نوکری لے لئی۔

ویاہ[لکھو]

5 فروری 1967 نوں شو دا ویاہ، ضلع گرداسپور دے ہی اک پنڈ کیڑی منگیال دی ارنا نال ہو گیا۔ اسدا ویاہتا جیون خوش اتے ہر پکھوں ٹھیک ٹھاک سی۔ اوہناں دے گھر دو بچے پتر مہربان اتے دھی پوجا نے جنم لیا۔ شو اپنے بچیاں نوں بے حدّ پیار کردا سی۔ سنّ 1968 وچّ سٹیٹ بینک آف انڈیا دے ملازم وجوں بدل کے اوہ چنڈی گڑھ آ گیا۔

چنڈی گڑھ آ کے وی شو نے بینک دی نوکری وچّ کوئی دلچسپی نہ وکھائی۔ اوہ 21 سیکٹر وچّ اک کرائے دے مکان وچّ رہندا سی تے ہفتے وچّ اک جاں دو دن ہی کم ’تے جاندا سی۔

شو دیاں پرسدھ رچناواں[لکھو]

==لونا==     شو نے اک نظمیہ ڈرامہ لونا (1961) لکھیا، جس وچّ اس نے سنسار وچّ بھنڈی رانی لونا دے چرتر اتے لائے داغ لئی سماج نوں دوشی دسیا۔ ایہہ اس دی شاہکار رچنا سی، جس لئی اس نوں ساہت اکادمی انعام (1967) ملیا۔[2]

موت[لکھو]

شو، جس نوں جون کیٹس نال ملایا جاندا سی، اس وانگ ہی بھری جوانی وچّ 1973ء چ 39 سال دی عمرے ایہہ دنیا توں وداع ہو گیا۔

نمونہ کلام[لکھو]

گیت

مائے نی مائے!
میرے گیتاں دے نیناں وچ
برہوں دی رڑک پوے
ادھی ادھی راتیں
اٹھ رون موئے متراں نوں
مائے سانوں نیند نہ پوے

بھیں بھیں ، سگندھیاں وچ
بنھاں پھہے چاننی دے
تاں وی ساڈی پیڑ نہ سہوے
کوسے کوسے ساہاں دی
میں کراں جے ٹکورمائے
سگوں سانوں کھان نوں پوے

آپے نی میں بالڑی
میں حالے آپ متاں جوگی
مت کہڑا ایس نوں دوے؟
آکھ سونی مائے ایہنوں
رووے بلھ چتھ کے نی
جگ کتے سن نہ لوے

آکھ سونی کھالئے ٹک
ہجراں دا پکیا
لیکھاں دے نی پٹھڑے توے
چٹ لئے تریل لونی
غماں دے گلاب توں نی
کالجے نوں حوصلا رہوے

کہڑیاں سپیریاں توں
منگاں کنج میل دی میں
میل دی کوئی کنج دوے
کہڑا ایہناں دماں دیاں
لوبھیاں دے دراں اتے
وانگ کھڑا جوگیاں رہوے

پیڑے نی پیڑے
ایہ پیار ایسی تتلی ہے
جہڑی سدا سول تے بہوے
پیار ایسا بھورہے نی
جہدے کولوں واشنا وی
لکھاں کوہاں دور ہی رہوے

پیار اوہ محل ہے نی
جہدے چ پکھیروواں دے
باجھ کجھ ہور نہ رہوے
پیار ایسا آلھنا ہے
جہدے چ نی وصلاں دا
رتڑا نہ پلنگ ڈہوے

آکھ مائے ، ادھی ادھی راتیں
موئے متراں دے
اُچی اُچی ناں نہ لوے
متے ساڈے مویاں پچھوں
جگ ایہ شریکڑانی
گیتاں نوں وی چندرا کہوے

مائے نی مائے
میرے گیتاں دے نیناں وچ
برہوں دی رڑک پوے
ادھی ادھی راتیں
اٹھ رون موئے متراں نوں
مائے سانوں نیند نہ پوے



==حوالے==



==باہرلے جوڑ==

پنجابی لکھاری
ناول لکھاری اوم پرکاش گاسو  • امرتا پریتم  • سنت سنگھ سیکھوں  • سوہن سنگھ سیتل  • شاہ چمن  • کرنل نرندرپال سنگھ  • کرمجیت کسا  • گربخش سنگھ پریتلڑی  • گردیال سنگھ  • جسونت سنگھ کنول  • نانک سنگھ  • نرنجن تسنیم  • بلدیو سنگھ سڑکناما  • بوٹا سنگھ شاد • بھائی ویر سنگھ  • رام سروپ انکھی • محمد منشا یاد
شاعر اﷲ یار خاں جوگی • شاہ مراد  • امتوج  • سوِیتوج  • شمیل  • اوتار سنگھ پاش  • سنت رام اداسی  • شو کمار بٹالوی  • سرجیت پاتر  • ہربھجن سنگھ (شاعر)  • ہربھجن ہلواروی  • خواجہ غلام فرید  • گیانی گرمکھ سنگھ مسافر  • گرچرن رامپوری  • چمن لال چمن  • جسونت ظفر  • جسونت دید  • جلھن جٹّ  • جگتار  • تارہ سنگھ  • نند لال نورپوری  • پرمندر سوڈھی  • پروفیسر موہن سنگھ  • باوا بلونت  • بسمل فریدکوٹی  • بھائی ویر سنگھ  • لال سنگھ دل  • پورن سنگھ  • بلبیر آتش  • بابا نجمی  • شریف کنجاہی  • افضل پارس  • مولا بخش کشتہ  • راجہ رسالو • احمد راہی  • اختر حسین اختر  • سائیں اختر  • منیر نیازی  • سجاد حیدر • فقیر محمد فقیر • شاکر شجاع آبادی • درشن سنگھ آوارہ • لوک راج (شاعر) • استاد دامن • ستھرا شاہ • ساجن بابو • منور حسین چشتی
مخولیہ شاعر انور مسعود  • سید سلیمان گیلانی  • امام دین گجراتی • عبیر ابوذری • خالد مسعود • گیانی ہری سنگھ بڑبولا • کنول مشتاق • ہزارہ سنگھ رمتا • عاشق راں • ڈاکٹر انعام الحق جاوید • نیاز سواتی • م ش عالم • راجہ نثار احمد یاور • مسافر لودھی • مجید سالک • مشتاق عالم گوگا • محمد صدیق میرپوری
عورت لکھاری امرتا پریتم  • اجیت کور  • سکھوندر امرت  • دلیپ کور ٹوانہ  • نینا ٹوانہ  • بچنت کور  • منجیت ٹوانہ  • ڈاکٹر ہرشندر کور  • ترسپال کور • ہاجرہ مشکور ناصری • فرخندہ لودھی • پِیرو پریمن  • منجیت اندرا • شفقت سلطانہ
صوفی لکھاری شاہ حسین  • شاہ شرف  • ہاشم شاہ  • بلھے شاہ  • وارث شاہ  • بابا وجید • بابا فرید  • سلطان باہو • خواجہ غلام فرید • سائیں مولا شاہ
کہانی کار سنتوکھ سنگھ دھیر  • سنت سنگھ سیکھوں  • سجان سنگھ  • صوبہ سنگھ  • کلبیر سنگھ کانگ  • کرپال سنگھ کسیل  • کرتار سنگھ دگل  • گلزار سنگھ سندھو  • گربچن سنگھ بھلر  • گربخش سنگھ پریتلڑی  • جیت سنگھ سیتل  • پیارا سنگھ داتا  • پریم گورکھی  • بلونت گارگی
غزل گو سادھو سنگھ ہمدرد  • سرجیت پاتر  • جگتار • جسوندر (غزل گو)  • دیپک جیتوئی
قصہ کار احمدیار  • ہاشم شاہ  • پیلو  • قادریار • مولوی غلام رسول  • جوگا سنگھ  • فضل شاہ  • میاں محمد بخش  • امام بخش • دمودر • مقبل • حافظ برخوردار • احمد گجر
وار تے جنگنامہ شاہ محمد  • خجان سنگھ  • پیر محمد
ناٹک کار اجمیر سنگھ اؤلکھ  • ایشور چندر نندہ
ڈاکٹر لکھاری ڈاکٹر دلجیت سنگھ  • ڈاکٹر جسونت گلّ  • ڈاکٹر ہرشندر کور  • ڈاکٹر ہرپریت سنگھ بھنڈاری  • ڈاکٹر عارف محمود  • ڈاکٹر شہباز ملک  • ڈاکٹر حسن رضوی • ڈاکٹر جاوید سوز  • ڈاکٹر محمد بشیر گورایا • ڈاکٹر سرفراز حسین
اتہاسکار تے ہور کرم سنگھ  • کانھ سنگھ نابھہ  • ڈاکٹر کرپال سنگھ  • ڈاکٹر. گنڈا سنگھ  • تیرا سنگھ چن  • گرنام سنگھ تیر  • ایشر سنگھ ایشر  • گیانی گردتّ سنگھ • گیانی دتّ سنگھ • بلبیر سنگھ  • اچھرو سنگھ
لکھاری ایشور چترکار • صاحب سنگھ  • پنڈت شردھا رام • تیجا سنگھ  • گیانی گیان سنگھ  • ڈاکٹر چرن سنگھ  • لال سنگھ کملا اکالی  • برج لال شاستری  • ہرندر سنگھ روپ  • پریتم سنگھ  • سرون سنگھ  • عجائب کمل
تنقید نگار ستندر سنگھ نور  • لابھ سنگھ کھیوا • ڈاکٹر سرفراز حسین
ہور سادھو سنگھ دھامی  • نرندر سنگھ کپور
اردو لکھاری سعادت حسن منٹو  • ساحر لدھیانوی  • اُپیندر ناتھ اشک